استیون هاوکینگ به دلیل ابتلا به بیماری ALS یا بیماری نورون حرکتی بهتدریج فلج شد. در اینجا علت بیماری، علائم و راز طول عمر او را بخوانید. استیون هاوکینگ، فیزیکدان و کیهانشناس مشهور بریتانیایی، به دلیل ابتلا به نوعی بیماری نورون حرکتی به نام ALS یا اسکلروز جانبی آمیوتروفیک بهتدریج دچار فلج شد. این بیماری اعصاب کنترلکننده عضلات ارادی بدن را تخریب میکند و به مرور توانایی حرکت، راه رفتن، حرف زدن، بلعیدن و حتی تنفس را از بیمار میگیرد. هاوکینگ در ۲۱ سالگی، زمانی که دانشجوی دکتری در دانشگاه کمبریج بود، با این بیماری تشخیص داده شد. پزشکان در ابتدا تصور میکردند او فقط چند سال دیگر زنده میماند، اما هاوکینگ برخلاف انتظارها بیش از پنج دهه با این بیماری زندگی کرد. او بهتدریج توان راه رفتن، حرکت دادن دستها و صحبت کردن طبیعی را از دست داد، اما ذهن و فعالیت علمیاش را حفظ کرد و با کمک ویلچر، دستگاه سخنگو و فناوریهای ارتباطی به یکی از مشهورترین دانشمندان جهان تبدیل شد. بیماری استیون هاوکینگ چه بود؟ بیماری استیون هاوکینگ نوعی بیماری عصبی پیشرونده بود که با نام ALS یا اسکلروز جانبی آمیوتروفیک شناخته میشود. این بیماری در گروه بیماریهای نورون حرکتی قرار دارد و به همین دلیل در بریتانیا بیشتر از آن با عنوان بیماری نورون حرکتی یا MND یاد میشود. در آمریکا نیز همین بیماری اغلب با نام ALS یا بیماری لو گریگ شناخته میشود؛ نامی که به دلیل ابتلای لو گریگ، بازیکن مشهور بیسبال، رواج پیدا کرد. در این بیماری، سلولهای عصبی که پیامهای حرکتی را از مغز و نخاع به عضلات میرسانند، بهتدریج آسیب میبینند و از کار میافتند. وقتی این پیامها به عضلات نرسد، عضلهها ضعیف میشوند، تحلیل میروند و در نهایت فرد کنترل ارادی بخشهای مختلف بدن خود را از دست میدهد. استیون هاوکینگ از چه سنی بیمار شد؟ نشانههای بیماری هاوکینگ در دوران جوانی ظاهر شد. او در اواخر دوران تحصیل در آکسفورد متوجه شد که حرکاتش مثل قبل نیست. گاهی زمین میخورد، در انجام بعضی کارهای ساده دچار مشکل میشد و اطرافیانش متوجه تغییراتی در راه رفتن و حرف زدن او شدند. پس از ورود به کمبریج برای ادامه تحصیل در مقطع دکتری، علائم جدیتر شد. گفتار او کمی نامفهوم شده بود و ضعف حرکتی بیشتر خودش را نشان میداد. سرانجام در سال ۱۹۶۳، زمانی که تنها ۲۱ سال داشت، پزشکان بیماری نورون حرکتی را در او تشخیص دادند. در آن زمان به او گفته شد احتمالاً فقط دو سال دیگر زنده میماند. اما روند بیماری هاوکینگ بسیار کندتر از موارد معمول پیش رفت و همین موضوع زندگی او را به یکی از استثناییترین نمونهها در تاریخ بیماری ALS تبدیل کرد. ALS چگونه باعث فلج شدن بدن میشود؟ برای فهمیدن اینکه چرا استیون هاوکینگ فلج شد، باید نقش نورونهای حرکتی را بشناسیم. نورونهای حرکتی سلولهای عصبی خاصی هستند که فرمان حرکت را از مغز و نخاع به عضلات میرسانند. هر حرکت ارادی، از راه رفتن و بلند کردن دست گرفته تا حرف زدن و بلعیدن، به عملکرد همین نورونها وابسته است. در بیماری ALS، این نورونها بهتدریج تخریب میشوند. وقتی نورون حرکتی از بین میرود، عضلهای که به آن وابسته است دیگر پیام کافی دریافت نمیکند. ابتدا عضله ضعیف میشود، سپس تحلیل میرود و در مراحل پیشرفته، کنترل آن از دست میرود. به همین دلیل، بیمار ممکن است ابتدا با علائمی مثل ضعف دست یا پا، گرفتگی عضلات، زمین خوردن، کند شدن حرکات یا تغییر در صدا و گفتار روبهرو شود. با پیشرفت بیماری، توان راه رفتن، نوشتن، حرف زدن، غذا خوردن و تنفس هم تحت تأثیر قرار میگیرد. چرا ذهن استیون هاوکینگ از کار نیفتاد؟ یکی از نکات مهم درباره بیماری هاوکینگ این است که ALS عمدتاً سیستم حرکتی بدن را درگیر میکند. یعنی بیماری بیشتر روی اعصابی اثر میگذارد که مسئول حرکت عضلات ارادی هستند. به همین دلیل، در بسیاری از بیماران، توانایی فکر کردن، درک کردن، دیدن، شنیدن و حس کردن مثل قبل باقی میماند. در مورد استیون هاوکینگ نیز همین اتفاق افتاد. بدن او بهتدریج توان حرکت را از دست داد، اما توانایی ذهنی، حافظه، قدرت تحلیل و خلاقیت علمیاش باقی ماند. او حتی پس از آنکه دیگر نمیتوانست بنویسد یا حرف بزند، کار علمی خود را ادامه داد و از روشهای ذهنی و تصویری برای فکر کردن به معادلات و مفاهیم پیچیده کیهانشناسی استفاده کرد. هاوکینگ هرگز ضریب هوشی خود را فاش نکرد ولی باورها بر این است که ضریب هوشی استیون هاوکینگ ۱۶۰ بوده است. این عدد در طبقهبندی «نابغه» قرار میگیرد و ۰.۰۰۳ درصد مردم چنین ضریب هوشی دارند. البته در سالهای اخیر پژوهشها نشان دادهاند که برخی بیماران ALS ممکن است تغییرات شناختی یا رفتاری هم تجربه کنند. استیون هاوکینگ چه زمانی توان راه رفتن را از دست داد؟ بیماری هاوکینگ بهتدریج پیشرفت کرد. در سالهای نخست، او هنوز میتوانست با کمک دیگران یا با استفاده از عصا و ابزار حمایتی حرکت کند. اما در اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی توان حرکتی او کاهش بیشتری پیدا کرد و به مرور به ویلچر نیاز پیدا کرد. از آن زمان، ویلچر به بخشی ثابت از زندگی او تبدیل شد. با این حال، هاوکینگ تلاش کرد تا حد ممکن فعالیت علمی، تدریس، سفر و سخنرانی را ادامه دهد. او در دانشگاه کمبریج ماند، پژوهشهای مهم خود را در زمینه سیاهچالهها و کیهانشناسی ادامه داد و بعدها به چهرهای جهانی تبدیل شد. چرا استیون هاوکینگ دیگر نمیتوانست حرف بزند؟ ناتوانی هاوکینگ در صحبت کردن فقط به دلیل فلج عمومی بدن نبود. ALS میتواند عضلات مربوط به گفتار، بلع و تنفس را هم درگیر کند. با پیشرفت بیماری، گفتار او نامفهومتر شد و توانایی حرف زدن طبیعی را بهتدریج از دست داد. اما نقطه مهمتر در سال ۱۹۸۵ اتفاق افتاد. هاوکینگ در جریان سفری به سوئیس به ذاتالریه شدید مبتلا شد. وضعیت او بهقدری وخیم شد که پزشکان برای نجات جانش عمل تراکئوستومی انجام دادند؛ عملی که در آن راهی برای