نکات کلیدی: از سال ۱۹۶۶ تاکنون، تنها پنج کشور موفق شدهاند فرود نرم و کنترلشده روی ماه انجام دهند. ایالات متحده همچنان تنها کشوری است که انسان را روی سطح ماه فرود آورده است. کشورهای متعددی به مدار ماه رسیده یا تلاش کردهاند روی آن فرود بیایند، اما تنها تعداد محدودی توانستهاند یک فرود کنترلشده و موفق انجام دهند. امروزه حدود ۲۰۰ کشور در جهان وجود دارد، اما تنها پنج کشور توانستهاند یک فضاپیما را با موفقیت روی ماه فرود بیاورند. انجام یک فرود کنترلشده روی ماه همچنان یکی از دشوارترین دستاوردهای اکتشافات فضایی محسوب میشود؛ موفقیتی که به دههها تجربه مهندسی، ناوبری بسیار دقیق و سامانههای پیشرفته پیشرانش نیاز دارد. اگرچه کشورهای زیادی به ماه رسیدهاند یا تلاش کردهاند روی آن فرود بیایند، اما تنها گروه کوچکی موفق به انجام یک فرود نرم شدهاند. بر اساس دادههای HowStuffWorks، این نقشه پنج کشوری را نشان میدهد که به این باشگاه انحصاری پیوستهاند. در این نقشه، روسیه بهجای اتحاد جماهیر شوروی نمایش داده شده است؛ کشوری که بهطور رسمی در سال ۱۹۹۱ منحل شد. نخستین فرودهای موفق روی ماه؛ نگاهی به تاریخ هر یک از این کشورها در دورهای متفاوت از تاریخ اکتشافات فضایی به ماه رسیدند؛ دورهای که نزدیک به شش دهه را، از رقابت فضایی دوران جنگ سرد تا رقابت جهانی امروز، در بر میگیرد. در ادامه زمان نخستین فرود نرم موفق هر کشور آمده است. سال کشور مأموریت توضیحات ۳ فوریه ۱۹۶۶ اتحاد جماهیر شوروی Luna 9 هفت سال پس از آنکه Luna 2 به ماه رسید اما با سطح آن برخورد کرد، Luna 9 با موفقیت روی ماه فرود آمد و دادههایی را از سطح آن مخابره کرد. ۲ ژوئن ۱۹۶۶ ایالات متحده Surveyor 1 Surveyor 1 با موفقیت روی ماه فرود آمد و بیش از ۱۱ هزار تصویر ثبت کرد. سپس ایالات متحده بین سالهای ۱۹۶۹ تا ۱۹۷۲ از طریق برنامه Apollo شش مأموریت سرنشیندار موفق روی ماه انجام داد. ۱۴ دسامبر ۲۰۱۳ چین Chang’e 3 چین نخستین مریخنورد (روور) خود را با موفقیت بهصورت نرم روی ماه فرود آورد. این نخستین فرود موفق روی یک جرم آسمانی از اوت ۱۹۷۶ به شمار میرفت. ۱۳ اوت ۲۰۲۳ هند Chandrayaan-3 سازمان فضایی هند (ISRO) به چهارمین سازمان فضایی تبدیل شد که روی ماه فرود میآید و نخستین نهادی بود که در قطب جنوب ماه فرود نرم انجام داد. ۱۹ ژانویه ۲۰۲۴ ژاپن SLIM این مأموریت که به «تکتیرانداز ماه» (Moon Sniper) معروف است، برای دستیابی به دقیقترین فرود تاریخ روی ماه طراحی شده بود و تنها با کمتر از ۱۰۰ متر اختلاف از نقطه هدف فرود آمد. همچنین نقشهای از تمام ۲۸ فرود موفق روی ماه بر اساس کشور وجود دارد. تقریباً تمام فرودهای موفق روی نیمکره نزدیک ماه انجام شدهاند؛ جایی که برقراری ارتباط با زمین بسیار آسانتر است. چین تنها کشوری است که توانسته روی سمت پنهان ماه نیز فرود نرم موفق انجام دهد؛ مأموریتهای Chang’e 4 و Chang’e 6 این کشور، نقاط عطف مهمی در اکتشافات رباتیک ماه محسوب میشوند. ماهیت اکتشافات ماه نیز در حال تغییر است. در سال ۲۰۲۵، شرکت Firefly Aerospace با مأموریت Blue Ghost M1 به نخستین شرکت خصوصی تبدیل شد که توانست با موفقیت روی ماه فرود بیاید. این مأموریت توسط موشک Falcon 9 شرکت SpaceX به فضا پرتاب شده بود. فرودهای ناموفق و دیگر مأموریتها اگرچه دستیابی به یک فرود نرم و کنترلشده روی ماه بسیار نادر است، اما کشورهای مختلف مأموریتهای بسیار بیشتری را به مقصد ماه انجام دادهاند. دو مأموریت اخیر که تلاش کردند فرود نرم انجام دهند اما شکست خوردند عبارتاند از: اسرائیل: مأموریت Beresheet در سال ۲۰۱۹ با موفقیت وارد مدار ماه شد، اما در نهایت با سقوط روی سطح ماه به پایان رسید. روسیه: این کشور در نخستین تلاش خود پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، مأموریت Luna 25 را در سال ۲۰۲۳ به ماه فرستاد، اما این مأموریت نیز با برخورد به سطح ماه شکست خورد. انتظار میرود روسیه با مأموریت Luna 27 در فاصله سالهای ۲۰۲۹ تا ۲۰۳۰ بار دیگر برای فرود روی ماه تلاش کند. در همین حال، چندین کشور و سازمان دیگر نیز مأموریتهای موفقی به ماه انجام دادهاند، هرچند هدف آنها فرود روی سطح ماه نبوده است. از جمله این کشورها و نهادها میتوان به پاکستان، کانادا، ایتالیا، آژانس فضایی اروپا و کره جنوبی اشاره کرد. شرکتهای خصوصی نیز در سالهای اخیر حضور پررنگتری در اکتشافات ماه پیدا کردهاند. تلاشهای آینده رقابت برای پیوستن به باشگاه کشورهای دارای فرود موفق روی ماه همچنان ادامه دارد. چندین کشور، در کنار تعداد فزایندهای از شرکتهای خصوصی، در حال توسعه مأموریتهای جدید ماه هستند؛ زیرا دولتها و شرکتها خود را برای دورهای تازه از اکتشافات ماه آماده میکنند؛ دورهای که بر پژوهشهای علمی، شناسایی منابع، و مأموریتهای سرنشیندار آینده متمرکز خواهد بود. البته همه مأموریتها حتی به مرحله پرتاب هم نمیرسند. برای مثال، مأموریت برنامهریزیشده کانادا برای ارسال یک ماهنورد که قرار بود در سال ۲۰۲۹ انجام شود، در مارس ۲۰۲۶ لغو شد؛ موضوعی که نشان میدهد اکتشاف ماه همچنان از نظر فنی و مالی یکی از پیچیدهترین و پرهزینهترین حوزههای فعالیت فضایی است.
روزیاتو
روزیاتوروزیاتو