ناکامی تیم ملی والیبال در لیگ ملتها بحث درباره دلایل افت این تیم را دوباره داغ کرده است؛ موضوعی که رئیس فدراسیون، ریشه آن را فراتر از نیمکت تیم ملی و در ساختار والیبال میداند. تیم ملی والیبال ایران یکی از تلخترین دورههای حضور خود در لیگ ملتهای والیبال را پشت سر گذاشت؛ رقابتهایی که نه تنها با سه پیروزی و ۹ شکست به پایان رسید، بلکه سقوط ایران به رده نوزدهم رنکینگ جهانی را هم به دنبال داشت؛ اتفاقی که سالها بود برای والیبال ایران رخ نداده بود. شاید اگر کسی پیش از آغاز مسابقات میگفت ایران در پایان لیگ ملتها چنین جایگاهی خواهد داشت، کمتر کسی آن را باور میکرد. اما عملکرد ملیپوشان در طول مسابقات نشان داد تیمی که روزی جزو قدرتهای ثابت جهان بود، حالا با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم میکند. البته برای قضاوت درباره عملکرد تیم ملی باید همه شرایط را کنار هم دید. آغاز فصل آمادهسازی همزمان با شرایط جنگی کشور بود؛ شرایطی که باعث شد برنامههای تیم ملی به هم بخورد، لیگ داخلی ناتمام بماند و شاگردان روبرتو پیاتزا تنها یک دیدار تدارکاتی پیش از شروع لیگ ملتها برگزار کنند. بدون تردید این موضوع روی میزان آمادگی بازیکنان و هماهنگی تیم تأثیرگذار بود و نمیتوان آن را نادیده گرفت. اما این همه ماجرا نیست. حتی با در نظر گرفتن این شرایط، عملکرد تیم ملی در زمین مسابقه فاصله زیادی با انتظارها داشت. اشتباهات فردی پرتعداد، از دست دادن امتیازهای ساده، نوسان شدید در طول مسابقات و حتی بین ستهای یک بازی، از مهمترین مشکلات ایران در این رقابتها بود. انتظار میرفت تیم پس از هفته نخست و چهار مسابقه ابتدایی، هماهنگتر شود و روند بهتری پیدا کند، اما این اتفاق هرگز رخ نداد و نوسان، تا پایان مسابقات همراه تیم ملی باقی ماند. در بسیاری از دیدارها ایران شروع خوبی داشت، اما در ادامه تمرکز خود را از دست میداد. گاهی یک ست را با اختلاف زیاد میبرد و در ست بعدی کاملاً متفاوت ظاهر میشد. این بیثباتی، شاید مهمترین ویژگی تیم ملی در لیگ ملتهای امسال بود؛ تیمی که هنوز نتوانسته شخصیت برنده خود را بازیابد. با وجود این نتایج، فدراسیون والیبال فعلاً تصمیمی برای تغییر کادر فنی ندارد. قرارداد روبرتو پیاتزا تا پایان سال ۲۰۲۶ اعتبار دارد و مسئولان فدراسیون همچنان از این مربی ایتالیایی حمایت میکنند. البته ادامه همکاری او بعد از پایان قرارداد، به ارزیابی عملکردش بستگی خواهد داشت و در صورت رضایت فدراسیون، همکاری تا سال ۲۰۲۸ تمدید میشود. میلاد تقوی، رئیس فدراسیون والیبال، نیز در تازهترین اظهارات خود تأکید کرده که مشکل والیبال ایران تنها با تغییر سرمربی حل نمیشود. او معتقد است ابتدا باید پذیرفت که والیبال ایران با مشکلات جدی روبهرو است و تغییر سرمربی، تنها پاک کردن صورت مسئله خواهد بود. اما شاید مهمترین بخش صحبتهای رئیس فدراسیون، موضوع قراردادهای سنگین بازیکنان بود؛ موضوعی که مدتهاست درباره آن صحبت میشود. تقوی گفت نمیتواند همه مسائل را رسانهای کند، اما وقتی بازیکنی پیش از آغاز لیگ ملتها قرارداد ۲۰ یا ۲۵ میلیارد تومانی امضا میکند، طبیعی است که یکی از نگرانیهایش مصدوم نشدن و حفظ آن قرارداد باشد. او تأکید کرد این موضوع باید به طور جدی بررسی شود. این اظهارات در حالی مطرح میشود که طی سالهای اخیر، حضور در اردوی تیم ملی به تنهایی باعث جهش چشمگیر رقم قرارداد برخی بازیکنان شده است. حتی نمونههایی وجود دارد که بازیکنی با حضور محدود در لیگ ملتها، قراردادهایی در حدود ۲۵ میلیارد تومان برای فصل جدید لیگ امضا کرده است؛ موضوعی که بار دیگر بحث فاصله میان دستمزدها و عملکرد فنی را پررنگ کرده است. البته نباید از این صحبتها چنین برداشت کرد که ملیپوشان با پیراهن تیم ملی کمکاری میکنند یا انگیزه لازم را ندارند. بدون تردید هر بازیکنی آرزو دارد برای کشورش افتخارآفرینی کند و موفقیت در تیم ملی برای همه آنها ارزشمند است. اما وقتی قراردادهای بسیار سنگین پیش از رقابتهای ملی بسته میشود، این نگرانی وجود دارد که حفظ سلامت برای ادامه فصل باشگاهی، به صورت ناخودآگاه روی تصمیمگیری یا میزان ریسکپذیری برخی بازیکنان تأثیر بگذارد. شاید این موضوع تنها یکی از دلایل افت تیم ملی باشد، اما قطعاً مسئلهای نیست که بتوان به سادگی از کنار آن عبور کرد. آنچه امروز والیبال ایران به آن نیاز دارد، فراتر از تغییر یک سرمربی یا جابهجایی چند بازیکن است. بازنگری در ساختار لیگ، شیوه قراردادها، برنامه آمادهسازی تیم ملی، استعدادیابی، مسابقات تدارکاتی و حتی نگاه حرفهای بازیکنان، موضوعاتی است که باید مورد بررسی قرار گیرد. اگر این آسیبها برطرف نشود، سقوط در رنکینگ جهانی شاید فقط آغاز یک مسیر نگرانکننده باشد؛ مسیری که میتواند فاصله والیبال ایران با قدرتهای بزرگ دنیا را بیش از گذشته افزایش دهد.
