در میان دشتهای بنگلادش، بقایای بنایی تاریخی قرار دارد که روزگاری یکی از مهمترین مراکز علمی و مذهبی جهان بود. سومَپورا ماهاویهارا (Somapura Mahavihara)، صومعهای بودایی با قدمتی نزدیک به ۱۲۰۰ سال، در دوره حکومت امپراتوری پالا به یکی از برجستهترین پایگاههای آموزش آیین بودیسم تبدیل شد. این مجموعه عظیم در قرن هشتم میلادی به دستور دارماپالا، دومین فرمانروای امپراتوری پالا، ساخته شد و نقشی مهم در گسترش مکاتب مهایانه و وجرهیانه بودیسم داشت. امروز آنچه از این مجموعه باشکوه باقی مانده، مجموعهای از دیوارهای آجری، سازههای معماری و بقایایی است که شکوه گذشته آن را یادآوری میکند. سومَپورا ماهاویهارا نهتنها یک بنای مذهبی، بلکه محلی برای تبادل دانش، هنر و فرهنگ در منطقه جنوب آسیا بوده است. بهترینهای معماری و دکوراسیون داخلی معماری منحصربهفرد این صومعه، که ترکیبی از فضاهای آیینی، آموزشی و اقامتی را در خود جای داده، آن را به یکی از مهمترین میراثهای تاریخی بنگلادش تبدیل کرده است؛ مکانی که پس از گذشت بیش از یک هزاره، همچنان روایتگر دوران طلایی تمدن بودایی در این منطقه است.
