«الگوی مفهومی عفاف»؛ مرجعی برای تبیین مبانی نظری فرهنگ عفاف

همزمان با ۲۱ تیرماه، روز عفاف و حجاب، معرفی آثار علمی و پژوهشی در این حوزه، فرصتی برای بازخوانی مبانی معرفتی یکی از مهمترین ارزشهای اخلاقی و اجتماعی در اندیشه اسلامی است. در همین راستا، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی کتاب «مجموعه مقالات برگزیده همایش ملی الگوی مفهومی عفاف جنسی» را به عنوان یکی از آثار تخصصی خود در این حوزه معرفی کرده است. گامی برای تدوین الگوی زندگی عفیفانه عفاف، بهویژه در حوزه روابط جنسی، از ارزشهای بنیادین در همه ادیان الهی و بهویژه دین مبین اسلام به شمار میرود. قرآن کریم با تأکید بر پاکدامنی، انسان را به پاسداری از کرامت انسانی فرامیخواند و آموزههای اسلامی نیز عفاف را از والاترین جلوههای بندگی معرفی میکنند. از همین رو، ترویج فرهنگ عفاف همواره یکی از مهمترین رسالتهای فرهنگی و دینی در جامعه اسلامی بوده است. در همین چارچوب و با تأکید بر نقش علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی در این عرصه، بنیاد پژوهشهای اسلامی برگزاری سلسله همایشهای علمی با محور الگوی زندگی عفیفانه را در دستور کار قرار داد تا زمینه تولید ادبیات علمی و تدوین الگوهای نظری در این حوزه را فراهم کند. حاصل هماندیشی صاحبنظران علوم اسلامی و انسانی نخستین همایش ملی «تبیین الگوی مفهومی عفاف جنسی در اندیشه اسلامی» از سال ۱۳۹۶ به همت نمایندگی قم بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی و با مشارکت استادان و متخصصان حوزههای فقه، اخلاق، فلسفه، علوم تربیتی، روانشناسی و مطالعات اسلامی برگزار شد. مقالات ارائهشده در این همایش پس از داوری علمی، در قالب کتاب «مجموعه مقالات برگزیده همایش ملی الگوی مفهومی عفاف جنسی» منتشر شد؛ اثری که با هدف استخراج الگوی مفهومی عفاف و فراهم کردن مبانی نظری طراحی الگوی جامع زندگی عفیفانه تدوین شده است. بررسی ابعاد مختلف عفاف در یک اثر پژوهشی این کتاب موضوعاتی همچون فلسفه عفاف جنسی، تعریف و تبیین مفهومی عفاف، ابعاد، مؤلفهها و شاخصهای عفاف، انواع عفاف فردی و اجتماعی، نسبت عفاف با مفاهیم همسو و جایگاه آن در ادیان، علوم و مکاتب فکری را بررسی میکند. این اثر همچنین با ایجاد بستری برای گفتوگوی علمی میان اندیشمندان و پژوهشگران، در پی توسعه ادبیات تخصصی حوزه سبک زندگی اسلامی و ارائه چارچوبی علمی برای فهم دقیق مفهوم عفاف است. گفتنی است، کتاب «مجموعه مقالات برگزیده همایش ملی الگوی مفهومی عفاف جنسی» از جمله آثار تخصصی بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی است که میتواند به عنوان منبعی علمی برای استادان، پژوهشگران، دانشجویان، فعالان فرهنگی و سیاستگذاران حوزه خانواده و سبک زندگی اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.