جام جهانی ۲۰۲۶ تمام شد، اما فوتبال ایران هنوز نتوانسته حتی یک دلیل جدی برای بازگشت مخاطب به لیگ برتر پیدا کند؛ لیگی که قرار است آغاز شود، اما ظاهراً چیزی برای آغاز کردن ندارد. با اعلام برنامه رقابتهای لیگ برتر برای فصل ۱۴۰۵-۱۴۰۶، فوتبال ایران عملاً وارد فصل تازهای خواهد شد؛ اما سؤال مهم اینجاست که آیا مخاطب ایرانی هم قرار است با این فوتبال تازه همراه شود؟ بعید به نظر میرسد. جام جهانی ۲۰۲۶ آنقدر از نظر فنی، کیفی و جذابیت فوتبالی سطح توقع مخاطبان را بالا برد که جدا شدن از آن فوتبال و برگشتن به فضای لیگ داخلی، کار سادهای نیست. مخاطبی که طی چند هفته فوتبال مدرن، سرعت بالا، ستارههای بزرگ، تاکتیکهای متنوع و مسابقاتی در بالاترین استاندارد ممکن را دیده، حالا باید خودش را با چه چیزی سرگرم کند؟ با لیگ برتر ایران؟ مسئله فقط مقایسه نیست؛ مشکل اینجاست که فوتبال داخلی حتی برای رقابت با گذشته خودش هم حرف چندانی برای گفتن ندارد. این بیانگیزگی و رخوت را میشود در فضای نقلوانتقالات هم دید. بازار نقلوانتقالاتی که در سالهای گذشته یکی از جذابترین بخشهای فوتبال ایران بود، امروز برای بخش قابل توجهی از مخاطبان حتی هیجان سابق را ندارد. خبر جابهجایی مربی و بازیکن دیگر بهسادگی نمیتواند همان موج خبری گذشته را ایجاد کند، چون اساساً محصول نهایی، جذابیت چندانی ندارد. از طرف دیگر، جام جهانی ۲۰۲۶ برای فوتبال ایران هیچ محصول ماندگاری هم نداشت؛ نه ستارهای تازه به مردم معرفی شد، نه بازیکنی تبدیل به چهرهای بینالمللی شد و نه موج تازهای از لژیونرشدن بازیکنان به راه افتاد. یادمان میآید در ادوار گذشته، جام جهانی برای فوتبال ایران فقط چند مسابقه نبود. بازیکنانی در آن رقابتها دیده میشدند، چهره میشدند و بعد از پایان جام جهانی، بازار فوتبال ایران را هم تحت تأثیر قرار میدادند. چند بازیکن راهی فوتبال اروپا میشدند و چند چهره تازه، به سرمایههای جدید فوتبال ایران تبدیل میشدند. امروز اما چه داریم؟ پرسپولیس و استقلال، که ظاهراً باید گل سرسبد فوتبال ایران باشند، از نیمکت مربیگری گرفته تا خط دروازه و خط حمله، نهتنها فاقد تازگی و جذابیت هستند، بلکه حتی در بسیاری از موارد، مخاطب را با همان سؤال همیشگی مواجه میکنند: این فوتبال قرار است چه چیزی به من اضافه کند؟ این پرسش، شاید مهمترین بحران امروز لیگ برتر باشد. مخاطب باید چیزی برای دیدن، دنبال کردن و هیجانزده شدن داشته باشد. باید ستاره ببیند، فوتبال باکیفیت ببیند، رقابت واقعی ببیند و احساس کند تماشای ۹۰ دقیقه از یک مسابقه داخلی ارزش زمانی را که برای آن گذاشته دارد. اما وقتی کیفیت فنی پایین میآید، ورزشگاهها خالیتر میشوند، باشگاهها با مشکلات مالی و مدیریتی دستوپنجه نرم میکنند، زمینهای مسابقه وضعیت مطلوبی ندارند و ستارههای بزرگ نیز دیگر با همان سرعت گذشته تولید نمیشوند، طبیعی است که مخاطب مسیر دیگری برای سرگرم شدن پیدا کند؛ بهخصوص در شرایط سخت امروز جامعه. لیگ برتر ۱۴۰۵-۱۴۰۶ قرار است آغاز شود، اما فوتبال ایران برای این آغاز، نیازمند یک سؤال اساسی است: قرار است چه چیزی تغییر کند؟ اگر لیگ برتر نتواند چیزی تازه برای ارائه داشته باشد، فصل جدید نه نقطه شروع یک دوره تازه، بلکه ادامه همان مسیری خواهد بود که فوتبال ایران سالهاست در آن گرفتار شده است؛ مسیری بدون هیجان، بدون ستاره و متأسفانه بدون چشمانداز روشن برای پیشرفت.
