سخنگوی وزارت خارجه گفت: آن چیزی که برای ما مهم است، این است که ایران بتواند به صورت آزادانه به داراییهایش دسترسی داشته باشد و بتواند مطابق تشخیص خود و بر اساس صرفه و صلاح کشور، از این اموال برای تامین کالاهای مورد نیاز کشور استفاده کند. همشهری آنلاین - گروه سیاسی: سخنگوی وزارت امور خارجه در گفتوگویی تفصیلی با تلویزیون همشهری که سهشنبه ۲ تیر انجام شد، جزئیات تازهای از مذاکرات اخیر ایران و آمریکا در زوریخ، سازوکار آزادسازی داراییهای بلوکهشده، روند اجرای یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد و چشمانداز مذاکرات آینده را تشریح کرد. اسماعیل بقایی در این گفتوگو با تاکید بر اینکه «موضوع موشکی ایران هیچگاه موضوع مذاکره نبوده و نخواهد بود»، از آغاز گفتوگوهای فنی، پیگیری موضوع غرامت جنگ و طراحی سازوکار نظارت بر اجرای آتشبس در لبنان خبر داد. سوالات ما بسیار زیاد است و زمان شما محدود. خواهشی که دارم این است که تلاش کنیم به همه سوالات پاسخ داده شود؛ بنابراین ممنون میشوم اگر بهصورت جامع، شفاف و بیپرده با مردم صحبت کنیم. در جریان مذاکرات، آقای قالیباف جمله مهمی را مطرح کردند و گفتند: «ما در مذاکرات، چیزی را به دست آوردیم که در جنگ به دست نیاوردیم و دستاورد مهمی در جریان مذاکره داشتیم.» این دستاورد چه بود و دقیقاً درباره چه موضوعاتی گفتوگو شد که شاید در ایام جنگ امکان طرح آنها وجود نداشت؟ باور ما این است که دیپلماسی نوعی مبارزه است. دیپلماسی هم در راستای تثبیت دستاوردهای میدان قرار دارد و هم در جهت دفع شر دشمنان. از این منظر، تمام تلاش هیئت نمایندگی جمهوری اسلامی ایران، نه فقط اکنون بلکه در ۲ سال گذشته و حتی پیش از آن، معطوف به تامین هرچه بهتر منافع ملی و امنیت ملی ایران بوده است. مذاکرات روز یکشنبه که تا پاسی از شب دوشنبه ادامه یافت، بر پیگیری اجرای تعهدات طرف مقابل متمرکز بود. ما در ۲۸ خردادماه یادداشت تفاهم را امضا کردیم، اما امضای یک سند به این معنا نیست که مفاد آن بهصورت خودکار اجرا خواهد شد. برای اجرای هر توافقی باید پیگیری و مطالبهگری صورت گیرد. یعنی مذاکرات برای توافق نهایی نبود؟ خیر. مذاکرات مربوط به توافق نهایی زمانی آغاز خواهد شد که مطابق یادداشت تفاهم، درباره برخی بندهای مشخص شامل بندهای ۱، ۴، ۵، ۱۰ و ۱۱ به نتیجه رسیده باشیم؛ به این معنا که اجرای این بندها آغاز شده و استمرار یافته باشد. بنابراین، سفر اخیر به زوریخ بر اجرای این پنج بند متمرکز بود؛ یعنی ایجاد تضمینهای لازم برای اجرای این مواد و حصول اطمینان از اینکه اجرای آنها آغاز شده و تداوم خواهد داشت. برای نمونه، در بند ۴ درباره خاتمه اقدامات آمریکا در خلیج فارس، دریای عمان و فراتر از آن، در چارچوب آنچه «محاصره دریایی» نامیده میشد، صحبت شده است. این تعهد آمریکا بود که باید بلافاصله پس از امضای سند متوقف میشد. البته طبق متن سند، اجرای این تعهد از زمان امضا آغاز میشود و در ۲۸ خرداد، بلافاصله پس از امضای توافق، اجرای آن نیز آغاز شد. طرف آمریکایی رسماً اعلام کرد که محاصره دریایی را رفع خواهد کرد و ما باید از استمرار این روند اطمینان حاصل میکردیم. موضوع دیگر، اموال بلوکهشده ایران بود؛ مسئلهای که از مدتها پیش درباره آن بحث میشد. ما باید اطمینان پیدا میکردیم که سازوکارهای لازم طراحی شده و جمهوری اسلامی ایران قادر خواهد بود به این داراییها بهصورت آزادانه دسترسی داشته باشد و آنها را در مسیر خریدهایی که به مصلحت کشور میداند، هزینه کند. این نیز یکی از موضوعاتی بود که در سفر به سوئیس مورد پیگیری قرار گرفت. همه ما میدانیم که درباره آزادسازی پولهای بلوکهشده ایران اجماع و توافق نظر وجود دارد و این منابع، حق مسلم ایران است. اما نحوه آزادسازی آنها برای مردم سوالبرانگیز شده است. چرا این منابع بهصورت نقدی وارد کشور نمیشوند و سازوکار وصول آنها چگونه خواهد بود؟ حتی آقای ونس اعلام کرده بود که این منابع آزادشده تحت نظارت آمریکا و قطر هزینه خواهد شد و صرفاً برای کمک به مردم ایران مورد استفاده قرار میگیرد؛ به عبارت دیگر، این ادعا مطرح شده که ایران اختیار کامل این منابع را نخواهد داشت و هزینهکرد آنها تحت نظارت دیگران خواهد بود. چرا روند وصول این منابع به این شکل طراحی شده و چه اتفاقی افتاد که توافق درباره پولهای بلوکهشده به این صورت شکل گرفت؟ ما باید طبق یادداشت، به داراییهای خودمان دسترسی آزاد و کامل داشته باشیم؛ به این معنا که هر کجا که بانک مرکزی ما لازم بداند و به مصلحت بداند، بتواند دستور پرداخت بدهد و ما بتوانیم خریدهای لازم را انجام دهیم. این بر عهده بانک مرکزی و مراجع ذیصلاح ایرانی است. بقیه روایتهایی که گفته شده، هیچکدام درست نیست. آن نکتهای که گفتند «در مورد این اموال باید اطمینان حاصل کنیم که برای مردم ایران استفاده میشود و برای مقاصد تروریستی استفاده نمیشود»، فکر میکنم به زعم آنها همه مردم ایران، هر ۹۰ میلیون نفر، تروریست حساب میشوند! بارها هم گفته بودند که «ملت تروریست»؛ از چنین تعابیر توهینآمیزی استفاده کردند. اینها را بگذارید به حساب روایتسازیهای طرف مقابل. آن چیزی که برای ما مهم است، فارغ از اینکه چگونه تعهدشان را انجام میدهند، این است که ایران بتواند به صورت آزادانه دسترسی داشته باشد به این داراییها و بتواند مطابق تشخیص خود و بر اساس صرفه و صلاح کشور، از این اموال برای تامین کالاهای مورد نیاز کشور استفاده کند. آیا قرار است این منابع بهصورت کالایی در اختیار ایران قرار گیرد؟ همچنین طرف معامله و شرکتهایی که کالاها از آنها خریداری میشود چه کسانی خواهند بود؟ آیا الزاما باید شرکتهای آمریکایی باشند یا امکان خرید از سایر کشورها نیز وجود دارد؟ خیر، چنین چیزی وجود ندارد. جزئیات مربوط به خریدها بر عهده بانک مرکزی، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت و سایر دستگاههایی است که مسئول خریدهای خارجی کشور هستند. بانک مرکزی در تمام ا
همشهری آنلاین
همشهری آنلاینهمشهری آنلاین