سخنرانی تند سیدعلی خمینی در قم و استقبال گسترده رسانهها و چهرههای رادیکال از او، محصول یک اتفاق ناگهانی نیست؛ این حضور، حلقه تازهای از روندی است که از سال ۱۳۸۹ آغاز شد و طی آن، بخشی از جریان اصولگرا کوشید در برابر سیدحسن خمینی، از برادر کوچکترش چهرهای نزدیکتر، کمهزینهتر و قابلاعتمادتر بسازد. رویداد۲۴| فضای سیاسی کشور در روزهای پس از شهادت آیتالله خامنهای، آرایش جدیدی به خود گرفته است. در حالی که افکار عمومی و فعالان اقتصادی چشمانتظار سیگنالهای آرامشبخش از سوی دستگاه دیپلماسی برای ثبات بازار و استیفای حقوق ملت بودند، سخنرانی شب گذشته حجتالاسلام سیدعلی خمینی در مراسمی به مناسبت گرامیداشت یاد رهبر شهید، ناظران سیاسی را شگفتزده کرد. مواضع تند و کمسابقه او علیه روند مذاکرات و تاکید بر گزارههایی همچون «خیانت بودن مذاکره صلح»، بلافاصله با استقبال کمنظیر رسانهها و چهرههای طیف رادیکال از فارس و تسنیم گرفته تا رجانیوز و راه دیالمه مواجه شد؛ مواضعی که همزمان شده است با بلند شدن صدای تندروهایی که در روزهای اخیر با کلیدواژه «خونخواهی»، خاکریزهای دیپلماسی را هدف گرفتهاند. سید علی خمینی چه گفت؟ سیدعلی خمینی در مراسم ختم رهبر شهید که شب گذشته در شبستان امام خمینی(ره) حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) برگزار شد، گفت: «برخی میگویند جنگ را ادامه دهید که جمهوریخواهان در انتخابات شکست بخورند. یعنی ما برای اینکه یک سگ زرد برود و شغال بیاید بجنگیم؟ ترامپ برود که چه کسی بیاید جایش؟ برای ما فرقی نمیکند، ما هم به دموکراتها میگوییم مرگ و هم به جمهوریخواهان.» او به هر گونه توافق صلح با آمریکا تاخت و گفت «مذاکره به معنای صلح با آمریکا نیست؛ مذاکره نیز یکی از میدانهای نبرد است و هرکس بخواهد با ارسال پیام دوستی به آمریکا از اصول انقلاب عقبنشینی کند، مسیر درستی را دنبال نمیکند. هرکس بخواهد مذاکره کند برای اینکه با آمریکا به صلح برسد او خائن است، هرکس پیام دوستی به آمریکا بفرستد دهانش خبیث و نجس است.» سید علی خمینی درباره تجمع شبانه مردم در میادین گفت : ملت ایران با درک شرایط حساس کشور به میدان آمد و تا زمانی که رهبر معظم انقلاب دستور دهند، این حضور و حمایت مردمی ادامه خواهد داشت. این اظهارات در حالی مطرح شد که جریان های رادیکال در ماه های گذشته تریبونهای رسمی را علیه مذاکره و توافق به تسخیر خود درآوردهاند. نگاهی به خطبههای نماز جمعه دیروز و مواضع نمایندگان تندروی مجلس نشان میدهد که جریانی سازمانیافته به دنبال به بنبست کشاندن مسیر تفاهم است. مسیری که در روزهای اخیر با یک کلیدواژه جدید هم همراه شده است: «انتقام و خون خواهی». احمد علمالهدی امام جمعه مشهد صراحتاً خواستار انتقام شد و سعید جلیلی با کنایه به طیف خواهان توافق برای رفع انسداد از دارایی های بلوکه شده ایران اعلام کرد که بزرگترین دارایی ملت رهبری است و باید خونخواهی به عنوان حق مردم پیگیری شود. امام جمعه بوشهر تهدید به ویرانی کاخ سفید کرد و مداحانی، چون نریمانی خواستار «زدن زیر میز توافق» شدند. همزمان امیرحسین ثابتی، نماینده نزدیک به جلیلی، از ثبت طرح «انتقام از ترامپ» در مجلس خبر داد و محمدباقر ذوالقدر، دبیر شورای عالی امنیت ملی نیز با ادبیاتی مشابه، بر «مقابلهبهمثل» در قبال حملات به زیرساختها تاکید کرد. اظهارات و استراتژی که مشخص نیست از کجا خط گرفته اما تاثیر مهمی بر وضعیت روابط ایران و آمریکا در روزهای اخیر گذاشته است. به طور واضح، تهدیدهای رسمی به انتقام گیری و قتل ترامپ واکنش رئیس جمهور آمریکا را در پی داشته است. دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا در گفت وگو با نیویورک پست مدعی شد که دستوراتی برای حمله شدید به ایران در صورت موفقیت تهران در ترور خود برجای گذاشته است. او در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشته اگر جمهوری اسلامی برای ترور رئیسجمهوری آمریکا اقدام کند یا دست به چنین تلاشی بزند، «هزار موشک آماده شلیک و به سوی ایران نشانهگیری شدهاند.» به نظر می رسد تهدید به انتقام گیری و ترور ترامپ در تریبون های رسمی کشور بر پایان آتش بس و حمله اخیر آمریکا به ایران هم بی تاثیر نبوده است. در چنین بستری، جملات دیشب سیدعلی خمینی با رد ایده مذاکره برای صلح نیست و خائن خواندن هر کسی که به دنبال توافق صلح است و همچنین تشبیه انتخابات آمریکا به تقابل «سگ زرد و شغال»، عملاً بنزینی بر آتش این جریان رادیکال بود. سخنان نوه امام، بلافاصله موجی از واکنشهای متضاد را در میان فعالان سیاسی برانگیخت که نشاندهنده شکاف عمیق تحلیلی در کشور است. احمد زیدآبادی، روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی، در نقد این سخنان با یادآوری سیره خود امام خمینی (ره) نوشت: «مرحوم آیتالله خمینی وقتی که به نتیجه رسید ادامه جنگ هشت ساله به نفع کشور نیست، یک تنه وارد میدان شد و بررغم اصرارهای قبلیاش مبنی بر تداوم جنگ تا سرنگونی صدام حسین، به تعبیر تلخ خودش "جام زهر" را خورد تا نوشدارویی برای کشور و مردم باشد. او پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ به هیچکدام از توصیههای مربوط به نادیده گرفتن مقاد آتشبس به دلیل ضعف عراق بر اثر پایبندی کامل به آنچه متعهد شده بود، تاکید کرد. نوه آن مرحوم، اما امروز چیزهایی گفت که هم تناقضآلود بود و هم شرایط را برای تصمیمگیران کشور در این وضعیت وانفسا دشوارتر کرد.» عبدالرضا داوری، فعال سیاسی اصولگرا، در دفاع از سیدعلی خمینی و در پاسخ به زیدآبادی، او را «وارث منطق تکلیفمدار امام» دانست و نوشت: «احمد زیدآبادی در مقایسه سیدعلی خمینی با امام خمینی، دچار یک خطای تحلیلی شده است... آنچه امام خمینی را از بسیاری از سیاستمداران متمایز میکرد، تکلیفمداری بود... ایشان چند روز بعد [از قطعنامه]، حکم برخورد با منافقین و هفت ماه بعد فتوای ارتداد سلمان رشدی را صادر کرد؛ تصمیماتی که میدانست هزینههای سنگین بینالمللی و دیپلماتیک خواهد داشت... سیدعلی خمینی بیش از دیگر اعضای خاندان
رویداد ۲۴
رویداد ۲۴رویداد ۲۴