در کنار تمام سریالهایی که تلویزیون برای ماه محرم ساخته است، آثاری چون «شب دهم»، «معصومیت از دست رفته»، «پردهنشین»، «مختارنامه» و «سفر سبز» هنوز مخاطب خود را حفظ کردهاند. رسانه ملی کوشیده است تا سالانه و با فرارسیدن ایام محرم و صفر سریالهایی را در تناسب با فضای این زمان تولید و روانه آنتن کند. در میان این سریالها که تعداد قابل توجهی هم دارند، سریالهایی چون «سفر سبز»، «پردهنشین»، «معصومیت از دست رفته»، «شب دهم» و «مختارنامه» با گذر سالها کماکان مخاطب خود را حفظ کردهاند و میتوانند پیشنهادی درخور برای تماشا در روزهای محرمی باشند. در ادامه این گزارش، به معرفی و مرور این آثار میپردازیم. «سفر سبز» و روایتی از بازگشت به معنا «سفر سبز» به نویسندگی حسین پاکدل و کارگردانی محمدحسین لطیفی در سال ۱۳۸۱ روی آنتن رفت. این سریال به روایت زندگی جوانی به نام دنیل وسبرگ میپردازد که با تباری ایرانی توسط خانوادهای آلمانی به فرزندی پذیرفته میشود و برای شناخت گذشتهاش و ملاقات با خانواده حقیقی خود، به ایران باز میگردد. «سفر سبز» در کنار این ماجرا، یک روایت پرسوز عاشقانه نیز دارد که بخش قابل توجهی از دلیل محبوبیت سریال را رقم میزند. این مجموعه داستان خود را در آلمان آغاز میکند و پس از آمدن دنیل به ایران، آرامآرام به سوی اتمسفر عاشورایی پیش میرود. «سفر سبز» از همان نخستین قسمت خود که در آلمان و خانوادهای مسیحی روایت میشود، پیوسته به مفاهیم روحانی توجه دارد. عناصری چون دعای پیش از خوردن شام، حضور در کلیسا و زمزمههای درونی شخصیت، از پیش از مواجهه دنیل با فرهنگ عاشورایی و یا حتی سفر او به ایران در سریال حضوری ملموس دارند و اینچنین پاکدل در فیلمنامه خود شخصیتی را به تصویر کشیده است که بیگانه با مفاهیم روحانی نیست، بلکه از آغاز در جستجوی آن بوده است و در فرهنگ عاشورایی ایران آن را مییابد. این سریال اما گاهی چنان در مضامین معنوی و ایدهآلیستیاش محو میشود که دیالوگها و صحنههایش باورپذیری و اثرگذاری خود را از دست میدهند و حتی قدری کلیشهای میشود؛ اتفاقی که جلوه آسیبزننده خویش را بیش از هرچیز در روایت عاشقانه اثر مینمایاند. با اینحال، «سفر سبز» میکوشد تا با ارائه نگاهی جهانی نسبت به عاشورا قصه خویش را از صرف مناسک و وقایع فراتر ببرد و راوی یک تجربه درونی باشد؛ نگاهی متفاوت که تماشاگر را به خوانشی جدید از مناسک خویش میرساند. «سفر سبز» شاید به ظاهر داستان سفر یک جوان از آلمان به ایران باشد، اما در بطن آن، روایت یک سفر درونی از غربت و سرگشتگی به معنا و وصال است. پارسا پیروزفر، امین تارخ، لادن مستوفی، گوهر خیراندیش، محمدرضا شریفینیا، آزیتا حاجیان، حسن پورشیرازی و سارا خوئینیها در «سفر سبز» به ایفای نقش پرداختهاند. «پردهنشین» و ساخت اتمسفری متمایز سریال «پردهنشین» به نویسندگی حسین ترابنژاد و مهدی شیرزاد و به کارگردانی بهروز شعیبی در سال ۱۳۹۳ روی آنتن رفت. این سریال، بر خلاف دیگر آثار معمول این فضا رنگی از حماسه یا شور ندارد و با ریتمی آرام و دلنشین به پیش میرود. ترابنژاد در این فیلمنامه به روایت زندگی یک خانواده روحانی میپردازد؛ هدی با بازی ویشکا آسایش پس از سالها و برای دریافت ارثیه پدری خویش به ایران باز میگردد اما حوادثی پیشبینینشده قضاوتهای او را دگرگون میکند و وی را در ماجراهای مختلف درگیر میسازد. به رغم رقم خوردن تجربههایی مشابه در سینما در آثاری چون «طلا و مس»، «فرشتهها باهم میآیند» و «روز بلوا» که چند سال پیش و پس از «پردهنشین» تولید شدهاند، ویژگی متمایز این اثر در تلویزیون برساخت تصویری انسانی، ملموس و دستیافتنی از جامعه روحانیت است. «پردهنشین» این جامعه را با یک انگاشت اسطورهای به تصویر نمیکشد و به بیننده اجازه میدهد تا بتواند ضمن همذاتپنداری با آنان، پابهپای آنها با احساسات، چالشها و دوراهیهای آنها مواجه شود. شعیبی با تاکید و استفادههای مکرر از نماهای شهر، طبیعت، خانه، مسجد و امامزاده و بهکار بردن سکوت و نگاههای طولانی تلاش میکند بیش از آنکه بر درگیری مخاطب با لایه بیرونی داستان خویش بکوشد، او را در اتمسفر سریال غرق کند. «پردهنشین» در شخصیتپردازی و بازیگری کاراکترهای محمدحسین با بازی حامد کمیلی، میرزایی با بازی آتیلا پسیانی و بیش از همه حاجآقا شهیدی با بازی فرهاد آئیش موفق عمل کرده است اما در خلق شخصیت منفی اصلی داستان یعنی خزاعی با بازی بابک حمیدیان که برخلاف دیگران کمتر خاکستری مینماید ناکام مانده و عملا به کلیشهها دست آویخته است. تدوین پریشان سریال نیز گاهی ریتم سریال را مختل میکند و به تماشاگر اجازه نمیدهد تا آنطور که باید با داستان سریال همراه شود. در کنار این، «پردهنشین» محافظهکارانه پیش میرود و به رغم اشاره به چالشها و رویکردهایی که برای شخصیتهای عادی و روحانی سریال رخ میدهد، در نهایت و باوجود استفاده از روشی نو؛ پرترهای کلاسیک و سنتی از یک جامعه روحانی در این مجموعه ارائه میکند. موسیقی سریال «پردهنشین» نیز یکی از ماندگارترین تیتراژهای تاریخ تلویزیون است. موسیقی این قطعه را مهیار علیزاده ساخته و علیرضا قربانی آن را با شعری از محمدعلی بهمنی خوانده است. واپسین سکانس آخرین قسمت این سریال، به شیوهای هنرمندانه به تیتراژ آن پیوند میخورد و برای دقایقی تماشاگر را در خود محو میکند. فرهاد آئیش، ویشکا آسایش، حامد کمیلی، سارا بهرامی، آتیلا پسیانی، بابک حمیدیان، هومن برقنورد و محسن کیایی در این مجموعه به ایفای نقش پرداختهاند. «معصومیت از دست رفته» و روایتی از سرشت نفس آدمی «معصومیت از دست رفته» به نویسندگی حسن میرباقری و محمد بیرانوند و کارگردانی داوود میرباقری در سال ۱۳۸۲ روی آنتن رفت. این سریال به زندگی شوذب مردی میپردازد که در گذشته از همراهان امام علی (ع) بوده و حالا به امویان پیوسته و خزانهدار حاکم شهر کوفه شده است. وقایع این سریال در تاریخ حوادث ع
خبرفوری
خبرفوریخبرفوری