خبرگزاری آکسیوس به نقل از سه مقام آمریکایی مدعی شده است که دولت دونالد ترامپ به ایران تا روز شنبه فرصت داده است تا بهصورت علنی متعهد شود حملات به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز را متوقف میکند و عبور و مرور کشتیها در این آبراه راهبردی بدون مانع ادامه خواهد داشت. به گفته این مقامها، واشنگتن به تهران هشدار داده است که در صورت خودداری از انجام این خواسته، با واکنش سخت آمریکا روبهرو خواهد شد. به گزارش خبرآنلاین، وبگاه آکسیوس، مدعی شد که کاخ سفید در تلاش است تهران را وادار کند بهصورت رسمی اعلام کند که تنگه هرمز برای عبور و مرور کشتیهای تجاری باز است و ایران دیگر به سمت شناورهای تجاری شلیک نخواهد کرد. سه مقام آمریکایی که روز جمعه با خبرنگاران گفتوگو کردند، گفتهاند این پیام هم از طریق کانالهای مستقیم و هم با واسطه میانجیهای منطقهای به تهران منتقل شده است. این رسانه بدون اشاره به نقض آتش بس از سوی آمریکا و نقض تفاهم نامه میان دو کشور مدعی شد: از نگاه دولت ترامپ، این مطالبه صرفاً به امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز محدود نمیشود؛ بلکه آزمونی برای سنجش میزان پایبندی ایران به توافقات اخیر با واشنگتن است. چرا تنگه هرمز دوباره به نقطه تنش تبدیل شد؟ مقامهای آمریکایی مدعیاند ایران با شلیکهای مکرر به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز و آبهای اطراف آن، تفاهمنامهای را که تنها سه هفته پیش با ایالات متحده امضا کرده بود، نقض کرده است. به گفته آنها، همین حملات زنجیرهای از درگیریها و تبادل آتش را رقم زد و آتشبس شکننده میان دو کشور را تا آستانه فروپاشی پیش برد؛ وضعیتی که در نهایت باعث شد دونالد ترامپ در روزهای اخیر اعلام کند آتشبس «دیگر وجود ندارد.» از دید واشنگتن، اگر ایران نتواند به چنین تعهد روشنی پایبند بماند، اعتماد به امکان دستیابی به یک توافق هستهای بسیار پیچیدهتر نیز بهشدت آسیب خواهد دید. یکی از مقامهای آمریکایی در این باره مدعی شد، ناتوانی تهران در اجرای یک تعهد ساده، تردیدهای جدی درباره اراده و حتی توانایی جمهوری اسلامی برای اجرای توافق هستهای احتمالی ایجاد کرده است. به گزارش خبرآنلاین این مقام در حالی اینگونه ادعا میکند که نقض عهد و نقض آتشبس از سوی طرف آمریکایی با دور زدن مسیر تنگه هرمز آغاز شد و طبق یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا، کشتیها در مسیر عمانی که خلاف تفاهم بود ادامه مسیر دادهاند. مسقط؛ صحنه دور تازه رایزنیها همزمان با افزایش فشارهای واشنگتن، قرار است عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز شنبه در مسقط با سید بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، دیدار کند؛ نشستی که محور اصلی آن بحران تنگه هرمز و امنیت کشتیرانی خواهد بود. به گفته آکسیوس، عمان حتی پیش از امضای تفاهمنامه نیز در اقدامی هماهنگ با آمریکا و متحدان عرب خود در خلیج فارس، مسیر دریایی تازهای را در جنوب سواحل خود برای عبور کشتیها از تنگه هرمز ایجاد کرده بود. به ادعای مقامهای آمریکایی، این تصمیم خشم تهران را برانگیخت؛ زیرا ایران معتقد بود ایجاد این مسیر جدید، بخشی از اهرم فشارش در مذاکرات را از بین میبرد. این مقامها همچنین مدعی هستند که مذاکرهکنندگان ایرانی به همتایان آمریکایی خود گفتهاند برخی جریانهای تندرو در داخل حاکمیت برای بازگرداندن این اهرم فشار، اقدام به هدف قرار دادن کشتیهای تجاری کردهاند. با این حال، در مواضع رسمی جمهوری اسلامی اختلافی دیده نمیشود. مذاکرهکنندگان ایرانی، فرماندهان سپاه پاسداران و دیگر مقامهای ارشد همگی بر یک موضوع تأکید کردهاند؛ اینکه کنترل عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز باید همچنان در اختیار ایران باقی بماند. تهران چه پاسخی به واشنگتن داد؟؛ روایت ایران از نشست عمان و ادعای تماس محرمانه در حالی که مقامهای آمریکایی از اولتیماتوم به تهران سخن میگویند، وزارت امور خارجه ایران روایت متفاوتی از تحولات ارائه کرده است. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، روز جمعه اعلام کرد سفر عباس عراقچی به عمان با محوریت بررسی وضعیت تنگه هرمز و امنیت دریایی انجام میشود؛ موضوعی که نشان میدهد مسقط بار دیگر به یکی از مهمترین کانالهای ارتباطی میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است. بقایی در تشریح دستورکار این سفر گفت: «ایران مسئولیتی روشن در زمینه ایجاد سازوکارهای عادی و ارائه خدمات دریایی مرتبط با تردد کشتیها در تنگه هرمز پذیرفته است و در انجام این مسئولیت با قاطعیت و جدیت کامل عمل کردهایم. بر اساس این توافق، قرار بود در این زمینه با عمان رایزنی و همکاری داشته باشیم.» اظهارات سخنگوی وزارت خارجه ایران در شرایطی مطرح میشود که مقامهای آمریکایی مدعیاند واشنگتن در انتظار صدور بیانیهای رسمی از سوی تهران پس از پایان نشست عمان است؛ بیانیهای که به گفته آنها باید شامل تضمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز باشد. آکسیوس در ادامه گزارش خود به نقل از یکی از مقامهای آمریکایی، ادعایی را مطرح میکند که از همان ابتدا با واکنش تهران روبهرو شده است. این مقام مدعی است پس از دو روز درگیری محدود در ابتدای هفته، مقامهای ایرانی با دولت ترامپ تماس گرفته و خواستار ادامه گفتوگوها برای پایان دادن به تنشها شدهاند. با این حال، این روایت سازی از سوی آمریکاییها ساعاتی بعد از سوی تهران رد شد. اسماعیل بقایی تأکید کرد ایران هیچ درخواستی برای مذاکره با آمریکا مطرح نکرده است. او گفت تهران صرفاً با درخواست میانجیهای قطری برای گفتوگو درباره بحران تنگه هرمز موافقت کرده و ابتکار مذاکره از سوی ایران نبوده است. به این ترتیب، دو طرف نهتنها درباره تحولات میدانی، بلکه حتی درباره نحوه آغاز رایزنیهای دیپلماتیک نیز روایتهایی کاملاً متفاوت ارائه میکنند. ادعای اختلاف در داخل حاکمیت ایران بخش دیگری از گزارش آکسیوس به ارزیابی مقامهای آمریکایی از فضای داخلی ایران اختصاص دارد. یکی از این مقامها مدعی است که در داخل حاکمیت ایران بر سر اجرای تفاهمنامه،
خبرآنلاین
خبرآنلاینخبرآنلاین