عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس از چالشهای جدی نظام سلامت کشور از جمله پدیده زیرمیزی، بحران دارو و ضعف بیمهها سخن گفت و با تأکید بر ضرورت اصلاح ساختارها، از برنامه مجلس برای تقویت نظارت و برخورد با تخلفات حوزه درمان خبر داد. نظام سلامت ایران این روزها با مجموعهای از چالشهایی در حوزه درمان، دارو و بیمه مواجه است؛ چالشهایی که از یکسو فشار اقتصادی بر بیماران را افزایش داده و از سوی دیگر اعتماد عمومی به خدمات درمانی را تحت تأثیر قرار داده است. در چنین شرایطی، بحثهایی مانند زیرمیزی پزشکان، کمبود و گرانی دارو، ناترازی بیمهها و حتی نحوه توزیع منابع درمانی، به موضوعات اصلی سیاستگذاری در مجلس تبدیل شده است. در همین راستا،با محمدرسول شیخیزاده، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، به بررسی مهمترین مسائل و راهکارهای پیشروی نظام سلامت کشور پرداختیم. مشروح بخش نخست صحبت های شیخیزاده به شرح زیر است: از اینکه وقت خود را در اختیار ما قرار دادید سپاسگزاریم. در ابتدا اگر نکتهای دارید بفرمایید، سپس با طرح مباحث مختلف در خدمت شما خواهیم بود. شیخیزاده: در بحث اهمیت حوزه سلامت، هم شناخت داریم، هم اعتقاد داریم و هم واقف هستیم؛ اما گاهی اوقات این حوزه با چالشهایی در جامعه ما مواجه میشود که انگار آن اهمیت و جایگاه واقعی خود را یا از دست داده یا دچار فراموشی شده است. به هر حال، سلامت موضوعی شوخیبردار نیست. مسئلهای است که باید بدون درنگ دنبال شود و همواره در جهت فراهم کردن زمینه رسیدگی مناسب به سلامت مردم گام برداشت. به نظر من، حوزه سلامت اساساً توجیهبردار نیست. اگر جایی مسئله یا مشکلی وجود داشته باشد، باید با برنامهریزی دقیق، پیشبینی درست و آگاهی کافی، اجازه بروز مسائل و مشکلات در حوزه سلامت برای مردم داده نشود. مردم ما در حوزه سلامت این حق را دارند که بتوانند به شیوهای مناسب و آسان به خدمات بهداشتی و درمانی دسترسی داشته باشند. همان جمله معروف رهبر شهید که فرمودند: «اجازه ندهید بیمار ما غیر از درد بیماری، درد درمان، دارو و تجهیزات را نیز تحمل کند.» بنابراین این حوزه حساسیت ویژهای دارد و امیدوارم به معنای واقعی کلمه، به مسئله اول کشور تبدیل شود. بحث را با موضوع زیرمیزی آغاز میکنیم؛ معضلی که سالیان سال است بیماران با آن دست و پنجه نرم میکنند و به نوعی زندگی آنان را تحت تأثیر قرار داده است. ممکن است بیماری نیاز به یک عمل جراحی فوری داشته باشد، اما شاهد هستیم که برای انجام جراحی یا ارائه خدمات درمانی، درخواستهای نامتعارفی از بیمار مطرح می شود. نظر شما در این خصوص چیست؟ بالاخره بساط این موضوع چه زمانی برچیده خواهد شد؟ این در حالی است که رئیس سازمان نظام پزشکی کشور عنوان کرده تنها هفت تا هشت درصد از پزشکان در معرض چنین موضوعی قرار دارند. این معضل چندین ساله چه زمانی حل خواهد شد؟ شیخیزاده: به نظر من موضوع زیرمیزی من حتی اگر یک مورد هم در میان پزشکان و جامعه پزشکی ما وجود داشته باشد، با آن تعهد پزشکی که این عزیزان پس از اتمام تحصیلات خود پذیرفتهاند، زیاد است؛ چه برسد به اینکه برخی آمارهای رسمی از هفت درصد سخن بگویند. زیرمیزی پزشکی بیش از آمارهای رسمی است البته برخی آمارهای غیررسمی حتی این ارقام را نیز نمیپذیرند و معتقدند میزان بروز این پدیده در جامعه بیش از اینهاست. با این حال، زمانی که جلسات متعددی برای بررسی این پدیده برگزار میشود، دلایل متعددی از جمله پایین بودن کارانهها، عدم پرداخت بهموقع کارانه، پایین بودن حقوق و مزایای پزشکان، مخصوصاً پزشکان متخصص، پایین بودن تعرفهها و تعرفه ویزیت پزشکان و ... را مطرح میکنند. من میخواهم بگویم حتی اگر این دلایل را هم موجه بدانیم، باز هم نباید چنین پدیدهای در حوزه سلامت و درمان اتفاق بیفتد. ادامه روند فعلی، پایان زیرمیزی را رقم نمیزند حال این سوال مطرح است که آیا پدیده زیرمیزی ریشهکن میشود یا خیر؟ با برنامهریزیهایی که امروز و حتی در گذشته در دستگاههای تخصصی مانند وزارت بهداشت و کمیسیون بهداشت و درمان دنبال شده، این مسئله حل نخواهد شد. من حتی در جلسه کمیسیون بهداشت و درمان با معاون درمان نیز این موضوع را مطرح و عنوان کردم با این روش و شیوه، هیچوقت مسئله زیرمیزی حل نمیشود. اگر واقعاً میخواهیم این موضوع را حل کنیم، باید از جنبههای مختلف به آن پرداخته شود. صرف تأمین منابع مالی از طریق افزایش تعرفهها یا پرداخت کارانههای آنچنانی به نظر من راهحل نیست؛ چرا که حرص و طمع، ویژگی بسیار ناپسندی است و هر چقدر هم انسان به دست بیاورد، باز هم قانع نمیشود. به اعتقاد من، صرفاً با افزایش تعرفهها و پرداخت بهموقع کارانهها این مشکل حل شدنی نیست. فرد باید در حوزه فرهنگی و اعتقادی نیز به این باور برسد که چنین مسائلی نباید وارد حوزه سلامت شود. ما به واسطه افتخار نمایندگی مردم، با بیماران زیادی مواجه هستیم که مراجعه میکنند و توان پرداخت چنین هزینههایی را ندارند. در عین حال، چارهای هم جز ادامه درمان نزد همان پزشکی که روند درمان آنان را آغاز کرده ندارند. به همین دلیل، گرفتار مسائل و مشکلات حاشیهای فراوانی میشوند. زیرمیزی دلاری و یورویی در درمان بیمارانی را میبینیم که ناچارند خارج از عرف و خارج از روالهای اداری، مبالغی را پرداخت کنند؛ حالا میخواهند اسم آن را زیرمیزی بگذارند یا رومیزی، تفاوتی نمیکند. حتی موضوع بسیار زشتتری که بعضاً شنیدهام این است که گاهی گفته میشود باید یورو پرداخت شود، دلار پرداخت شود یا حتی سکه پرداخت شود. این دیگر به نظر من فاجعه است که چنین مطالبهای از یک بیمار صورت بگیرد. وقتی فردی بیمار است و برای درمان مراجعه میکند، تمام اعضای خانواده، بستگان درجه یک و حتی درجه دو حاضر هستند برای بازگشت سلامت او همه هستی خود را هزینه کنند. اما باید دید بعد از درمان و فارغ از نتیجهای که حاصل میشود، چه اتفاقی برای زندگی این خانوادهها میافتد. اینها نکات و لحظات