کشورهای اروپایی در حال بررسی پیشنهادهایی هستند که ممکن است امکان وضع عوارض بر تردد دریایی در تنگه هرمز را فراهم آورد، به شرطی که این عوارض اجباری نبوده و مورد حمایت آژانس سازمان ملل متحد در امور تنظیم حملونقل دریایی قرار گیرد. گاردین نوشت: اروپا در حال بررسی پیشنهادهایی است که بر اساس آنها ممکن است دریافت هزینههای ناوبری در تنگه هرمز مجاز شود، مشروط بر اینکه این هزینهها اجباری نباشند و از حمایت نهاد سازمان ملل متحد مسئول تنظیم مقررات حملونقل دریایی برخوردار باشند. به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: دیوید لمی، معاون نخستوزیر بریتانیا، گفت اعمال عوارض اجباری فاجعهبار خواهد بود. با این حال، برخی دیگر از اعضای کابینه او گفتند نظامهای پرداخت برای ارائه خدمات مشخص ناوبری در بسیاری از آبراههای طبیعی، از جمله تنگه مالاکا و کانال مانش، مجاز است. این تحولات در حالی رخ میدهد که مقامهای آمریکایی از ایران خواستهاند بیانیهای علنی منتشر کند و اعلام کند که تنگه هرمز باز است و کشتیهایی که از این گذرگاه حیاتی عبور میکنند دیگر هدف حمله قرار نخواهند گرفت. دونالد ترامپ روز جمعه بار دیگر در شبکههای اجتماعی تأکید کرد که از نظر او توافق آتشبس موقت «پایان یافته» است، اما آمریکا همچنان به مذاکرات با هدف دستیابی به پایان دائمی جنگ ادامه خواهد داد. چند ساعت بعد، رئیسجمهور آمریکا تهدیدهای تازهای علیه ایران مطرح کرد و گفت اگر ایران درصدد ترور او برآید، «هزار موشک آماده شلیک هستند و جمهوری اسلامی ایران را هدف گرفتهاند.» پیشنهادی برای مدیریت تنگه هرمز که بر پایه اصول حاکم بر تنگه مالاکا تنظیم شده، پیشتر توسط عمان با همکاری حقوقدانان بریتانیایی تدوین شده است. مسقط اکنون پیشنهاد داده کارشناسان حقوقی خود را برای تشریح جزئیات این طرح به تهران اعزام کند. رسانههای دولتی ایران روز جمعه گزارش دادند که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، روز شنبه برای گفتوگو درباره تنگه هرمز راهی عمان خواهد شد. خبرگزاری ایرنا به نقل از اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، نوشت این سفر «بر تنگه هرمز و ایمنی کشتیرانی متمرکز خواهد بود» و «ادامه رایزنیهایی است که طی یک یا دو ماه گذشته با عمان آغاز کردهایم.» عمان با دریافت عوارض اجباری مخالف است. ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، گفت: «واگذاری حاکمیت بر تنگه به ایران به شکلی که با حقوق بینالملل دریاها مغایرت داشته باشد، عملاً به معنای گروگان شدن در برابر هر عنصر تندرویی است که بخواهد هر زمان کنترل تنگه را به دست بگیرد.» با این حال، دامنه طرح جایگزین عمان ممکن است با اهداف ایران، همخوانی نداشته باشد. سفارت ایران در لندن اعلام کرد که به پیشنهادهایی که بهطور مستقل توسط «گروه پژوهش سیاست انرژی» تهیه شده، علاقهمند است. این گزارش استدلال میکند که دریافت هزینهای شفاف برای ارائه خدمات، در چارچوب یک نظم منطقهای فراگیر، همه طرفها را به همکاری تشویق میکند و این طرح صرفاً به معنای وضع عوارض برای عبور کشتیها از تنگه نیست. خمیس بن محمد الشماخی، نماینده عمان، روز پنجشنبه در نشست شورای سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) در لندن گفت: «حق عبور ترانزیتی از تنگههایی که برای کشتیرانی بینالمللی مورد استفاده قرار میگیرند، بر اساس حقوق بینالملل تضمین شده است و این حقوق از اعمال عوارض عبور برای کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، حمایت نمیکند.» او در عین حال افزود عمان ارزش بررسی ترتیبات داوطلبانه «در زمینه خدمات پشتیبانی ناوبری را که میتواند ایمنی و امنیت دریایی را افزایش دهد، از محیط زیست دریایی حفاظت کند، خطر آلودگی را کاهش دهد و آمادگی برای مقابله با شرایط اضطراری دریایی، از جمله برخورد کشتیها و آتشسوزی در کشتیها و نفتکشها را تقویت کند» به رسمیت میشناسد. پشت این اظهارات، مطالعات عمان درباره سازوکار اداره تنگه مالاکا ــ که اقیانوس هند را به اقیانوس آرام متصل میکند ــ قرار دارد. گزارشی که به شورای IMO ارائه شده، میگوید سالانه بیش از ۱۲۰ هزار کشتی از تنگههای مالاکا و سنگاپور عبور میکنند. در این گزارش آمده است که این سازوکار «به بستری ساختارمند و فراگیر تبدیل شده که از طریق آن میتوان خطرات نوظهور، پیشرفتهای فناوری و اولویتهای زیستمحیطی در این تنگهها را بهصورت جمعی مدیریت کرد.» کمکهای داوطلبانه، بهویژه از سوی ژاپن، نیز موجب تداوم فعالیت این سازوکار شده است. در نشست لندن، ائتلافی از برخی کشورهای خلیج فارس و اروپا خواستار تصویب قطعنامهای در محکومیت ایران به دلیل تلاش برای کنترل تنگه هرمز از طریق حمله به کشتیها شد. اما این پیشنهاد با حمایت روسیه و چین روبهرو نشد. روسیه اعلام کرد این قطعنامه تقابلی، ریشههای اصلی بحران را کاملاً نادیده گرفته است. چین نیز متن آن را یکجانبه توصیف کرد و گفت از حدود اختیارات سازمان بینالمللی دریانوردی فراتر میرود. این قطعنامه پس از آن مطرح شد که آمریکا در هفته جاری بیش از ۱۵۰ هدف، عمدتاً در جنوب ایران، را هدف حمله قرار داد ایران نیز در پاسخ، پایگاههای آمریکا در کویت و بحرین را هدف قرار داد. یک دیپلمات گفت دو عامل در ازسرگیری درگیریها نقش داشته است؛ نخست، اختلاف بر سر کنترل تنگه هنگام بازگشایی آن و دوم، مدیریت بلندمدت این آبراه، از جمله اینکه آیا الگوی تنگه مالاکا میتواند برای ایران قابل قبول باشد یا خیر. همچنین مقرر شده بود پس از رفع موانع فنی و نظامی، تردد کشتیهای تجاری ظرف ۳۰ روز از سر گرفته شود. آمریکا مدعی است این تفاهمنامه به معنای آن نیست که کشتیها تنها با اجازه ایران و صرفاً در مسیرهایی که تهران تعیین میکند، مجاز به عبور باشند. در بخش دیگری از تفاهمنامه نیز ایران متعهد شده است با عمان درباره طرحی بلندمدت برای مدیریت تنگه گفتوگو کند. با وجود این، آمریکا همچنان کشتیهای تجاری را به استفاده از مسیر جنوبی تشویق میکند. دیپلماتها اکن
انتخاب
انتخابانتخاب