سالانه حدود ۲۰ هزار نفر کشته از سوانح جادهای داریم. از سال ۱۳۷۵ تا به امروز حدود ۶۰۰ هزار نفر بر اثر سوانح جادهای کشته شدهاند. نگاه ایمنی سیستم ( safe system) یک نگاه مدرن و درست در تلفات جادهای است که به سه اصل اساسی شامل توجه به نیاز کاربران، خطاپذیری انسان و آسیبپذیری انسان میپردازد. طبق بند (ت ) ماده( ۵۹ ) قانون برنامه هفتم پیشرفت باید سالانه ۱۰ درصد از تعداد تلفات جادهای را کاهش دهیم. به گزارش روابطعمومی مرکز، دویست و چهل و هشتمین نشست علمی-تخصصی مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری با عنوان «ایمنی جادهای و کاهـش تلفات» برگزار شد. در این نشست، مسعود شکیباییفـر؛ مشاور معاون فنی، زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشور به عنوان دبیر علمی نشست و همچنین امین میرزا بروجردیان؛ هیئتعلمی دانشگاه تربیت مدرس و رئیس مرکز تحقیقات مهندسی راه و ترابری دانشگاه تربیت مدرس بهعنوان سخنران نشست به ایراد نقطهنظرات خود پرداختند. در آغاز نشست، مسعود شکیباییفـر؛ مشاور معاون فنی، زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشور به عنوان دبیر علمی نشست در ابتدای سخنان خود ضمن اشاره به آیه ۳۲ سوره مبارکه مائده که میفرماید [وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعًا] گفت: به گمان من این آیه مصداق بارز سیاستگذاری در حوزه ایمنی و پیشگیری در حفظ جان انسانهاست. موضوع اصلی که در مورد ایمنی باید به آن پرداخته شود بحث حفظ جان انسانهایی است که در جادههای کشور بیدلیل جان خود را از دست میدهند؛ اینجاست که پارادایمی به نام توسعهیافتگی حوزه حمل و نقل و ایمنی مطرح میشود و باید مورد بررسی قرار گیرد. وی ادامه داد: اگر بخواهیم یک جمعبندی کلی در ابتدای نشست داشته باشیم باید اشاره کرد که از جنبه ایمنی در کشور وضعیت خوبی نداریم و برآیند همه زحمات این شده است که در کشور بهازای هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۲۳ نفر کشته تلفات جادهای داریم و این عدد برای متوسط جهان حدود ۱۶.۷ است که آمار نشان میدهد که ما تا رسیدن به متوسط جهانی فاصله زیادی داریم و تلفات جادهای در کشور بیشتر از متوسط جهانی است. شکیباییفـر افزود: اگر بخواهیم موضوع ایمنی را با سه پارامتر شامل رشد، پیشرفت و توسعهیافتگی بنگریم، در حوزه رشد میتوانیم ادعا کنیم که ما رشد کردهایم و در کشور در دهههای گذشته هزاران کیلومتر راه اصلی، جاده، ریل و سایر تجهیزات حوزه حمل و نقل را توانستهایم اضافه کنیم و همچنین تعداد خودروهای کشور نیز افزایش پیدا کرده است. علاوه بر این زیرساختهای حمل و نقل شامل پل و تونل نیز افزایش داشته است پس میتوان گفت که ما در حوزه حمل و نقل رشد و پیشرفت داشتهایم خودروها نسبت به گذشته تجهیزات ایمنی بیشتری دارند و همچنین سامانههای هشدار و ترمزهای هوشمند، دوربینهای نظارتی، خدمات امداد و نجات و توان عملیاتی که امروز در کشور وجود دارد بهمراتب بهتر از گذشته است، اما آیا در حوزه حمل و نقل در کشور توسعهیافتگی شکل گرفته است؟ مشاور معاون فنی، زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشور در ادامه تأکید کرد: ما اگر بتوانیم تعداد کشتهها و تلفات جادهای و سوانح جادهای را کاهش دهیم در این صورت میتوانیم ادعا کنیم که در حوزه ایمنی توسعهیافته هستیم. اما تعداد کشتههای جادهای نشان میدهد که متأسفانه در حوزه حمل و نقل توسعهیافته نیستیم. اگر بر اساس آمار سخن بگوییم ما باید طبق بند (ت) ماده( ۵۹ )قانون برنامه هفتم پیشرفت سالانه ۱۰ درصد از تعداد تلفات جادهای را کاهش دهیم؛ اما از یک برههای ما شاهد وضعیت بدتر تلفات جادهای نسبت به سالهای گذشته بودیم؛ از سال ۱۴۰۲ که برنامه هفتم شروع شد در همین حدود سه سال ما همچنان روی عدد ۲۰ هزار کشته در سال متوقف هستیم و اگر طبق برنامه هفتم میتوانستیم در سال ۱۰ درصد از تلفات کم کنیم، در سال ۱۴۰۵ باید این عدد به ۱۴ هزار نفر کاهش پیدا میکرد ولی چنین نیست. وی در ادامه افزود: حدود ۲۰ هزار نفر کشته در سال عدد کمی نیست و این یعنی روزانه ۵۴ نفر و هر ۲۷ دقیقه یک نفر بر اثر سوانح جادهای کشته میشوند. به عنوان مقایسه ما در سه جنگ بزرگ که در دوران انقلاب رخ داده شامل جنگ تحمیلی هشتساله، جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، کل شهدای کشور در این سه جنگ زیر ۲۲۵ هزار نفر بودند، اما از سال ۱۳۸۱ تا همین امروز حدود ۵۰۸ هزار نفر بر اثر سوانح جادهای کشته شدهاند و اگر همین آمار را در ۴۷ سال گذشته بررسی کنیم حدود یک میلیون نفر تعداد کشتههای ماه در سوانح جادهای است. مسعود شکیباییفـر خاطرنشان کرد: توسعهیافتگی در حوزه ایمنی یعنی کاهش پایدار تلفات، اصلاح رفتار و ارتقای فرهنگ رانندگی و از همه مهمتر پاسخگو بودن دستگاههای مسئول و هماهنگی و همیار بودن اقدامات این دستگاهها است. در این صورت است که تفاوت بین رشد و توسعهیافتگی در حوزه ایمنی بهتر قابل درک می شود. وی ادامه داد: وقتی صحبت از تلفات جادهای میشود نباید تنها تعداد تلفات مورد بررسی قرار گیرد، بلکه این تلفات یک زنجیره از آسیبهای انسانی، اجتماعی و اقتصادی را با خود به دنبال دارد که آثار آن سالها در خانواده و زندگی افراد باقی میماند. مشاور معاون فنی، زیربنایی و تولیدی سازمان برنامه و بودجه کشور تشریح کرد: بر اساس آمار منتشر شده از مرکز پژوهشهای مجلس، سالانه ۹۰۰ هزار نفر مجروح و مصدوم از تلفات جادهای داریم که برخی از آنها دیگر نمیتوانند به زندگی عادی برگردند و متاسفانه باید اشاره کنیم که بیش از ۳۰ درصد از تختهای بیمارستانی ماه به مصدومین سوانح جادهای اختصاص داده شده است که این عدد، ظرفیت درمان سایر بیماران را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. وی گفت: اگر از جنبه اقتصادی به سوانح جادهای بنگریم میبینیم که مسئله بسیار نگرانکننده است. بر اساس ادعای مرکز پژوهشهای مجلس سالانه ۲۰ میلیارد دلار هزینه خسارت سوانح جادهای است. این آمار خسارت ناشی از تصادفات در مرجع دیگری حدود ۵ الی ۷ درصد کل GDP کشور
الف
الفالف