زخمی که ۱۰۰ هزار سال پنهان مانده بود؛ کشف قدیمی‌ترین سلاح «جرم» در تاریخ بشر | عکس

تحلیلهای تازه روی بقایای «قفزه ۲۵»، یکی از نخستین نمونههای انسان خردمند خارج از آفریقا، پرده از حقیقتی تلخ برداشته است. این بررسیها حاکی از آن است که این مرد بالغ با یک ابزار تیز سنگی مورد حمله قرار گرفته و این یافته، افقهای جدیدی را درباره تاریخچه خشونت میانفردی در دوران پارینهسنگی میگشاید. به گزارش همشهری آنلاین، به نقل از فرادید: بررسیهای جدید نشان میدهد یکی از نخستین انسانهای هومو ساپینس (انسان خردمند) که حدود ۱۰۰ هزار سال پیش در سرزمین کنونی اسرائیل زندگی میکرد، احتمالاً با یک ابزار سنگی تیز از ناحیه صورت مورد حمله قرار گرفته است. باستانشناسان معتقدند این یافته میتواند قدیمیترین شواهد شناختهشده از خشونت میان انسانها با استفاده از سلاح برنده باشد. نتایج این پژوهش که در نشریه Scientific Reports منتشر شده، بر پایه بررسی دقیق جمجمه و استخوان فک فردی موسوم به قفزه ۲۵ به دست آمده است؛ مردی بالغ که در دوران پارینهسنگی میانی بهطور عمدی در غار قفزه در اسرائیل دفن شده بود. غار قفزه یکی از مهمترین محوطههای باستانشناسی جهان به شمار میرود. دستکم ۲۷ انسان بین حدود ۱۴۵ هزار تا ۹۲ هزار سال پیش در این غار دفن شدهاند و از قدیمیترین نمونههای شناختهشده انسان خردمند در خارج از قاره آفریقا محسوب میشوند. پژوهشگران با استفاده از میکروسکوپهای پیشرفته و تصویربرداری میکروسیتی دریافتند که این مرد بالغ دارای یک بریدگی عمیق در سمت چپ فک پایین بوده است. این آسیب علاوه بر استخوان فک، یکی از دندانهای آسیای کوچک و بخشی از فک بالا را نیز درگیر کرده بود. بررسی استخوانها نشان داد که آثار ترمیم زخم وجود دارد؛ موضوعی که نشان میدهد این فرد پس از وارد شدن جراحت، برای مدتی زنده مانده است. پیش از این تنها تعداد محدودی از آسیبهای ناشی از سلاحهای تیز یا پرتابهها در اسکلتهای مربوط به دوره پارینهسنگی میانی شناسایی شده بود. هرچند برخی از این جراحات ممکن است در جریان شکار ایجاد شده باشند، اما باستانشناسان معتقدند بسیاری از آنها به احتمال زیاد ناشی از درگیری و خشونت میان انسانها بودهاند. یکی از نکات مهم این پژوهش، محل قرار گرفتن بریدگی است. این زخم در سمت چپ صورت فرد قرار دارد؛ موضوعی که به گفته پژوهشگران، احتمال عمدی بودن آسیب را تقویت میکند. آنها توضیح میدهند که در مطالعات پزشکی قانونی امروزی نیز آسیبهای ناشی از ضربه در ناحیه چپ صورت بیشتر مشاهده میشود؛ الگویی که معمولاً به غالب بودن افراد راستدست در درگیریهای رودررو نسبت داده میشود. هنوز مشخص نیست این زخم دقیقاً با چه ابزاری ایجاد شده است، اما ابزارهای سنگی کشفشده در غار قفزه، از جمله خراشندههای سنگ چخماق و نوکابزارهای تیز که میتوانستند بهعنوان سرنیزه مورد استفاده قرار گیرند، از گزینههای احتمالی هستند. پژوهشگران تأکید میکنند که اگر تفسیر آنها درباره منشأ این بریدگی درست باشد، این آسیب قدیمیترین نمونه مستند از جراحت ناشی از سلاح برنده در سوابق باستانشناسی خواهد بود. به گفته نویسندگان، این یافته علاوه بر ارائه شواهدی از خشونت میان انسانهای اولیه، نشان میدهد نخستین گروههای انسان خردمند که از آفریقا مهاجرت کردند، از رفتارهای اجتماعی پیچیدهای مانند مراقبت از افراد زخمی، آیینهای تدفین و احتمالاً درگیریهای میانفردی برخوردار بودهاند.