در حالی که مقامات واشنگتن امیدوار بودند طی یک تفاهم، مشکل تردد در تنگه هرمز یکبار برای همیشه حل شود، تهران با اعلام شرطی روشن، هرگونه گشایش در این آبراه راهبردی را منوط به پایبندی عملی آمریکا به وعدههای خود کرد. در حالی که دور نخست مذاکرات ایران و آمریکا در بورگناشتوک، بر فراز قلههای آلپ سوئیس و مشرف به دریاچه لوسرن به پایان رسیده و فعالان اقتصادی چشم به نتایج آن دوختهاند، گزارشهای متناقض از وضعیت تردد در تنگه هرمز، بازارهای نفت را در آستانه یکی از پرمخاطرهترین هفتههای سال قرار داده است.آنچه دیروز (یکشنبه) در محافل خبری و از سوی منابع ایرانی مطرح شد، حاکی از آن است که وضعیت این آبراه حیاتی همچنان در گرو تحقق عملی تعهدات طرف مقابل در تفاهم اخیر است و هرگونه خلف وعده، میتواند سناریوی افزایش مجدد و پایدار قیمت طلای سیاه را کلید بزند.به گزارش الجزیره، تنشهای اخیر در پی اقدام نظامی رژیم صهیونیستی در لبنان، مقامات تهران را بر آن داشت تا به عنوان اقدامی متقابل، وضعیت تردد در تنگه هرمز را مورد بازنگری قرار دهند.اگرچه ارتش آمریکا روز شنبه با ارائه آماری از عبور ۵۵ کشتی تجاری، بر تداوم ظاهری ترددها صحه گذاشته بود (رویترز)، اما طرف ایرانی با نگاهی راهبردی، هرگونه گشایش در تنگه هرمز را مشروط به عمل کردن آمریکا به تعهداتش دانسته است.بنا به تاکید ایران «تا زمانی که بیاحترامی به آتشبس در لبنان ادامه دارد و همچنین تا پیش از صدور بسته کامل معافیتهای نفتی، تنگه هرمز به روال سابق باز نخواهد گشت». بازار نفت در انتظار «عوارض جدید» و «حق بیمه ریسک» تحلیلگران اقتصادی معتقدند که ماهیت این «باز و بستهشدنهای مدیریتشده»، به مراتب تأثیرگذارتر از یک انسداد کامل و طولانیمدت است.ممدوح سلامه، کارشناس سرشناس حوزه نفت، در گفتوگو با الجزیره تاکید کرد که تداوم این وضعیت، مفهومی به نام «عوارض عبور از تنگه هرمز» را به بخش ثابت معادلات قیمت نفت اضافه کرده است. وی برآورد کرد که این عامل تنشزا بهتنهایی بین ۱۵ تا ۲۰ دلار به قیمت هر بشکه نفت برنت افزوده و کف قیمتی جدید را در محدوده ۸۵ تا ۹۰ دلار و حتی نزدیک به مرز ۱۰۰ دلار تثبیت خواهد کرد. این در حالی است که نفت پیش از آغاز جنگهای اخیر، در کانال ۶۰ تا ۶۵ دلاری معامله میشد.از سوی دیگر، زیاد الهاشمی، کارشناس اقتصادی نیز در تحلیلی برای الجزیره از شکلگیری «حق بیمه ریسک» در صنعت حملونقل دریایی سخن گفت. به باور وی، ابهامات ایجادشده در بزرگترین گلوگاه انرژی جهان، شرکتهای بیمه و کشتیرانی را مجبور به حفظ نرخهای بالای حملونقل برای تمامی محمولهها، اعم از نفت و کالاهای غیرنفتی کرده است.این افزایش هزینهها که در نهایت به قیمت تمامشده انرژی در مقاصد آسیایی تحمیل خواهد شد، مشتریان عمده نفت در شرق آسیا را به سمت بررسی مسیرهای جایگزین و یا تغییر مقصد خرید به کشورهایی با ریسکهای ژئوپلیتیکی کمتر سوق خواهد داد.(محل برگزاری مذاکرات ایران و آمریکا در بورگناشتوک سوئیس) تضاد منافع در سایه تفاهم سوئیس آنچه بر پیچیدگی اوضاع میافزاید، اظهارات مقامات واشنگتن در تضاد با مواضع رسمی تهران است. در حالی که بامداد امروز (دوشنبه) و پس از پایان مذاکرات سوئیس، هیچ گونه بیانیه رسمی مبنی بر تغییر وضعیت عبور و مرور دریایی منتشر نشده، منابع غربی به نقل از بلومبرگ ادعا میکنند که ۱۷ میلیون بشکه نفت روز شنبه از این آبراه عبور کرده است. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که تهران طی روزهای اخیر پیشنویس طرحی را برای مدیریت هوشمندانه ترددها ارائه کرده که طی آن، ارائه بیمهنامههای رایگان برای مدت ۶۰ روز (دوره مذاکرات) تنها گامی مقدماتی برای ایجاد نظام جدیدی از عوارض دریایی در آینده است.دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پیشتر پذیرفته بود که پایبندی به تفاهم با تهران بهترین راه برای جلوگیری از سقوط اقتصادی جهان و مهار قیمتهای سرسامآور نفت است.اما با اتمام دور اول مذاکرات در سوئیس، این سوال اساسی مطرح است که آیا عملگرایی واشنگتن در اجرای تعهدات خود، مسیر را برای گشایش کامل و دائمی تنگه هرمز هموار خواهد کرد یا خروج از چارچوب تفاهم، نوسانات شدیدی را به بازارهای جهانی بازخواهد گرداند. چشمانداز پیش رو؛ گرانی پایدار و جستوجوی مسیرهای جایگزین در این میان، آنچه بیش از هر گزینهای به عنوان راهگریز مطرح میشود، بیش از آنکه یک راهبرد هوشمندانه باشد، عکسالعملی درمانی و از سر ناچاری به نظر میرسد.فعالان اقتصادی و کشورهای عمده صادرکننده نفت مانند عربستان و عراق، این روزها به خطوط لوله و مسیرهای زمینی پناه آوردهاند؛ طرحهایی که هرچند در دستور کار قرار گرفته، اما در عمل هرگز توان رقابت با ظرفیت عظیم و هزینههای پایین حملونقل دریایی از طریق تنگه هرمز را ندارند و صرفاً نقش مسکنی موقت برای التیام بخشی از فشار روانی بازار ایفا میکنند.با این حال، واقعیت انکارناپذیر بازارهای نفت، شکلگیری یک «هزینه ثابت جدید» است که تحلیلگران از آن به عنوان «حق بیمه عبور از منطقه پرخطر» یاد میکنند. به بیان سادهتر، حتی اگر فردا تردد در تنگه به روال عادی برگردد، خاطره این روزهای پرنوسان و بیم تداوم تنشها، باعث شده که بیمهها و شرکتهای کشتیرانی، سقف جدیدی از نرخها را برای تمام محمولهها لحاظ کنند.این یعنی قیمت نفت دیگر نمیتواند به ارقام پیشین بازگردد، چراکه بازار یاد گرفته برای هر بشکهای که از این آبراه عبور میکند، بهای اضافی بپردازد. در چنین چشماندازی، فردا (سهشنبه) بازارها با درکی روشن از این واقعیت گشایش خواهند یافت که ثبات قیمت نفت، تنها در سایه امنیت پایدار این مسیر استراتژیک و پایبندی جدی به تعهدات سیاسی معنا پیدا میکند.
افکارنیوز
افکارنیوزافکارنیوز