مهم ترین کارایی شهپادها در جنگ های جدید، تغییر ماهیت تهدیدات دریایی از سطح به زیر سطح و ایجاد یک بحران "هزینه - اثربخشی" برای طرف مقابل است. جنگ اخیر ایران و آمریکا، «شِهپاد» (shehpad) (شناور هدایتپذیر از دور) به عنوان یک ابزار راهبردی و غیرمتقارن، میدان نبرد را از عرشه ناوها به اعماق آبها کشاند و معادلات جنگ دریایی را به طور کامل دگرگون کرد. ساعاتی پیش خبر آمد که سپاه حمله سنگینی به دپوی شهپادهای آمریکا داشته است. چند روز پیش هم سنتکام مدعی شد که برای اولین بار در حمله به مناطق جنوبی ایران از شهپاد استفاده کرده است. این مطالب نشان میدهد که در جنگ ایران و آمریکا، شهپادها به یکی از عناصر مهم و بنیادین تبدیل شدهاند. مهمترین کارایی شهپادها در جنگهای جدید، تغییر ماهیت تهدیدات دریایی از سطح به زیر سطح و ایجاد یک بحران "هزینه - اثربخشی" برای طرف مقابل است. انواع شهپاد «شهپاد» مخفف «شناور هدایتپذیر از دور» است و به شناورهای بدون سرنشینی گفته میشود که روی سطح آب یا در زیر آن فعالیت میکنند. این شناورها که گاهی «کشتیهای رباتیک» یا «هیولاهای آرام» نامیده میشوند، در دو نوع اصلی طراحی میشوند: · شهپاد سطحی (USV): مشابه قایقهای تندرو یا جتاسکی هستند که روی آب حرکت میکنند. نمونه آن «سارونیک کورسر» آمریکایی با طول ۷.۳ متر است که برای نجات و حمل محموله استفاده میشود. · شهپاد زیرسطحی (UUV): شبیه زیردریاییهای کوچک یا اژدرهای هوشمند هستند و در زیر آب حرکت میکنند. شهپادها بر اساس نحوه کنترل نیز به دو دسته تقسیم میشوند: · کنترل از راه دور (ROUV): نیازمند هدایت مستقیم اپراتور از طریق دوربین و ماهواره هستند. · خودران (AUV): با برنامهریزی قبلی بهصورت مستقل عمل میکنند و نمونههای جدیدشان تا عمق ۶۰۰۰ متری و مسافت ۸۵۰۰ کیلومتر را پیمایش میکنند. مهمترین مزایا و برتریهای شهپاد · تهدید مخفی و کم ریسک: شهپادهای زیرسطحی (UUV) که مانند زیردریاییهای کوچک یا اژدرهای هوشمند هستند، به دلیل حرکت در زیر آب، عملاً با چشم، غیرقابل مشاهده بوده و تنها توسط سونار قابل شناساییاند. این ویژگی، آنها را به «شبحهای خزنده» یی تبدیل کرده که میتوانند بدون هشدار قبلی، به ناوهای عظیم الجثه نزدیک شوند. · هزینه پایین در برابر قدرت تخریب بالا: یک شهپاد میتواند محمولههای انفجاری بسیار سنگینتری نسبت به پهپادهای هوایی حمل کند، در حالی که هزینه ساخت آن به مراتب کمتر از یک کشتی جنگی یا موشکهای گرانقیمت است. این نسبت هزینه به کارایی، آن را به سلاحی ایدهآل برای جنگهای فرسایشی تبدیل کرده است. شهپاد در درگیریهای ایران و آمریکا در جریان درگیری ایران و آمریکا، هر دو طرف از این فناوری بهره بردند که نشان از اهمیت راهبردی آن دارد. برخی از مهمترین نمونههای به کارگیری شهپاد در جنگ ایران و آمریکا بدین شرح است: اولین حمله آمریکا با شهپاد انتحاری: در اقدامی بیسابقه، ارتش آمریکا برای نخستین بار از چندین شهپاد انتحاری از نوع «کورسیر» (Corsair) برای حمله به تأسیسات نگهداری زیردریاییهای ایران در پایگاه دریایی بندرعباس استفاده کرد. این عملیات که در اواسط سال ۲۰۲۶ انجام شد، نشان داد که شهپادها به یک ابزار تهاجمی کلیدی در زرادخانه آمریکا تبدیل شدهاند. کاربرد امداد و نجات: در نمونهای دیگر، نیروی دریایی آمریکا از یک شهپاد برای نجات دو خدمه بالگرد سرنگونشده خود در سواحل عمان استفاده کرد. این مأموریت نشان داد که کاربرد شهپادها تنها به عملیاتهای تهاجمی محدود نشده و در پشتیبانی لجستیکی و امداد نیز کارایی بالایی دارند. حمله به دپوی شهپادهای آمریکایی در بحرین: در موج ۱۷ عملیات نصر۲، سپاه پاسداران دپوی شهپادهای آمریکایی در بحرین را در هم کوبیده و تعداد زیادی از آنها در آتش سوزاند. منبع:تابناک
آوش
آوشآوش