بزرگترین بحرانهای کسبوکارها در این روزها چیست؟ چالش جذب و نگهداشت نیروی انسانی، تأثیر بیثباتیهای سیاسی بر کسبوکارها، پیچیدهتر شدن سازمانها با رشد مقیاس و نقش سرمایه انسانی در توسعه اقتصادی، از مهمترین محورهای مطرحشده در همایش «همآگاه؛ سرمایه انسانی از درد تا دگرگونی» بود. به گزارش دیجیاتو، سخنرانان این همایش با اشاره به تغییرات بازار کار ایران، بر اهمیت سرمایه انسانی بهعنوان مهمترین مزیت رقابتی کشور تأکید کردند و از تجربه شرکتها در مواجهه با بحرانهایی مانند جنگ، کرونا و تحولات اقتصادی گفتند. ماندگاری نیروی انسانی در بخش خصوصی ۳۵۶ درصد کمتر شده است حسین صفرزاده، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد و مدرس MBA، با اشاره به نتایج تحقیقات خود درباره بازار کار ایران گفت چالشهای حوزه منابع انسانی در سالهای اخیر پیچیدهتر شده است. او با استناد به پژوهشی که در سال ۱۳۹۶ در تهران انجام شده، گفت متوسط ماندگاری کارکنان در شرکتهای خصوصی آن زمان ۵.۷ سال بوده اما این عدد در سال ۱۴۰۴ به ۱.۶ سال کاهش یافته است. به گفته صفرزاده، بر اساس پژوهشی دیگر که میان حدود ۶۰۰ مدیرعامل بخش خصوصی انجام شده، سه دغدغه اصلی مدیران در فاصله سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ شامل بیثباتی و تحولات سیاسی، جریان نقدینگی (Cash Flow) و منابع انسانی بوده است. او تأکید کرد اگرچه چالش نیروی انسانی هنوز پس از دو دغدغه نخست قرار دارد، اما شدت آن هر سال در حال افزایش است و نگهداشت کارکنان امروز به مسئلهای دشوارتر از جذب نیرو تبدیل شده است. تجربه نستله از حفظ تولید در شرایط جنگ الناز سخاییان، مدیرعامل نستله ایران، نیز تجربه این شرکت در دوران جنگ را تشریح کرد و گفت تولید شیر خشک به دلیل اهمیت آن نباید در دوران جنگ متوقف میشد. او توضیح داد نخستین دغدغهاش این بوده که کارکنان کارخانه را برای حضور در محل کار متقاعد کند، اما در نخستین روز، همه کارکنان با انگیزه در تمام شیفتها حاضر شدند. سخاییان همچنین با اشاره به مدیریت بحران گفت: «هر تصمیمی بگیریم بهتر از بیتصمیمی است.» رشد سازمان، چابکی را کاهش میدهد احمد ابراهیمی، قائممقام مدیرعامل بلوبانک، درباره چالشهای رشد سازمانها گفت هر سیستمی با بزرگ شدن، بخشی از چابکی خود را از دست میدهد. به گفته او، با توسعه سازمان و افزایش پیچیدگی محیط، فرایندهای متعددی برای مدیریت ریسک به مجموعه اضافه شده است؛ موضوعی که باعث شده برای دستیابی به همان خروجی گذشته، حجم کار دو تا سه برابر شود. ابراهیمی همچنین با اشاره به «رسوب فرایندها» در سازمانها توضیح داد تصمیمهایی که در شرایط هیجانی گرفته میشوند، معمولاً به فرایندهای دائمی تبدیل شده و حذف آنها دشوار است. او افزود در نتیجه این وضعیت، زمان انتظار در سازمانها بهمراتب بیشتر شده و تخصصگرایی نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است. سرمایه انسانی مهمترین مزیت رقابتی ایران است پیام باقری، نایبرئیس اتاق بازرگانی ایران، توسعه را مفهومی فراتر از رشد اقتصادی دانست و گفت توسعه پایدار تنها زمانی محقق میشود که در کنار رشد، کیفیت زندگی، رفاه، سلامت و معیشت نیز بهبود پیدا کند. او سرمایهگذاری روی نیروی انسانی را یکی از سودآورترین سرمایهگذاریهای بلندمدت برای بنگاهها توصیف کرد و گفت در بسیاری از کشورهای توسعهیافته، سرمایه انسانی بهعنوان یک دارایی ارزشمند شناخته میشود. باقری با اشاره به اینکه شاخص سرمایه انسانی ایران از میانگین جهانی بالاتر است، اظهار کرد مزیت رقابتی اصلی کشور نه منابع طبیعی بلکه نیروی انسانی است. او همچنین با اشاره به ارزش بالای منابع طبیعی ایران گفت این منابع بدون سرمایه انسانی کارآمد نمیتوانند به ثروت مولد تبدیل شوند. به گفته او، شکاف میان نظام آموزش و بازار کار همچنان یکی از چالشهای جدی کشور است و موجب شده ورود نیروی متخصص به بازار کار با دشواری همراه باشد. بنیانگذار علیبابا: بحرانها برای ما گشایش بودند مجید حسینینژاد، بنیانگذار علیبابا، با اشاره به تجربه این شرکت در سالهای اخیر گفت اگرچه علیبابا زیانهای سنگینی را تجربه کرده، اما همین بحرانها زمینه تغییرات بنیادین در شرکت را فراهم کردهاند. او با بیان اینکه «درد لزوماً به دگرگونی منجر نمیشود»، تأکید کرد نحوه روایت و مواجهه با بحران است که میتواند مسیر تحول را مشخص کند. حسینینژاد همچنین گفت شرکت علیبابا از بحرانهایی مانند کرونا، جنگ و دیگر رخدادهای بزرگ درسهای مهمی گرفته و آنها را به فرصتی برای تحول تبدیل کرده است. او در بخش دیگری از سخنانش به هوش مصنوعی پرداخت و گفت استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی با «AI Born» بودن تفاوت دارد. به اعتقاد او، با ظهور پارادایمهای جدید، نسلهای تازه سریعتر خود را با فناوریهای نو تطبیق میدهند و همین روند، به تدریج پارادایمهای قدیمی را کنار میزند.
