با شتابگیری تجارت الکترونیک در ایران، خلأ زیرساختهای لجستیکی مدرن بیش از هر زمان دیگری در بدنه اقتصاد کشور احساس میشود. در همین راستا، طرح ملی «شهر لجستیک هوشمند» بهعنوان یک راهکار راهبردی در نشستی به ریاست محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور و با حضور ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و جمعی از فعالان کلیدی بخش خصوصی مطرح شد. این پروژه که نمادی از تعامل دولت و بخش خصوصی است، گامی بلند برای یکپارچهسازی فرایندهای انبارداری، حملونقل و توزیع کالا محسوب میشود. مطابق بررسیهایی انجام شده در این نشست، شهر لجستیک هوشمند را نباید تنها در قالب مراکز انبارداری سنتی تعریف کرد. این طرح در واقع یک اکوسیستم جامع از زیرساختهای خدماتمحور است که تمامی مراحل زنجیره ارزش از جمله دریافت، پردازش، بستهبندی، آمادهسازی و ارسال هوشمند کالا را پوشش میدهد. هدف اصلی؛ ارائه خدمات لجستیکی استاندارد و مقیاسپذیر به کسبوکارهای سراسر کشور است تا کوچکترین واحدهای تولیدی نیز بتوانند از زیرساختهای سطح بالا بهرهمند شوند. یکی از ارکان بنیادین این طرح، ایجاد یک «شبکه متصل» است. در مدل پیشنهادی، مراکز لجستیکی در اقصی نقاط کشوز بهصورت شبکهای به یکدیگر متصل میشوند. این یکپارچگی دادهمحور، امکان رهگیری جریان کالا را در لحظه فراهم کرده و با بهینهسازی مسیرهای حملونقل، هزینههای لجستیکی زنجیره تأمین را به شدت کاهش میدهد. در واقع، هوشمندی در این شهر لجستیک به معنای استفاده از فناوری نوین برای کاهش زمان تحویل و افزایش دقت در توزیع است. چرا طرح شهر لجستیک هوشمند برای نجات اقتصاد دیجیتال ایران حیاتی است؟ رشد فزاینده تجارت الکترونیک بدون وجود ستون فقرات لجستیکی به بنبست خواهید رسید. حاضران در این نشست اعتقاد دارند که توسعه اقتصاد دیجیتال در ایران با تقویت زنجیره تأمین گره خورده است. این زیرساخت ملی نهتنها نیازهای بخش توزیع، بلکه دغدغههای حوزههای تولید، صادرات و واردات را نیز بهصورت یکپارچه پاسخ میدهد. اجرای طرح مذکور، گامی فراتر از تهسیل خرید آنلاین است؛ این پروژه میتواند بستر اصلی برای شکوفایی صنایع مختلف و افزایش بهرهوری ملی باشد. اجرای شهر لجستیک هوشمند بهصورت مرحلهبندی شده پیشبینی شده است. این رویکرد گامبهکام به دولت پزشکیان اجازه میدهد تا با بهرهگیری از ظرفیتهای فنی بخش خصوصی، چالشهای اجرایی را مدیریت کند. نتایج مورد انتظار از پروژه موردبحث فراتر از سودآوری مستقیم است: مزایای شهر لجستیک هوشمند توضیحات تکمیلی بهرهوری حداکثری کاهش هزینههای پنهان حملونقل و انبارداری پایداری زیستمحیطی کاهش چشمگیر مصرف سوخت ناشی از بهینهسازی مسیرها توسعه اشتغال ایجاد فرصتهای شغلی نوین در حوزه لجستیک هوشمند ارتقای رضایت عمومی افزایش سرعت و کیفیت خدمات توزیع به مصرفکنندگان نهایی نشست نهایی معاون اول رئیسجمهور، تأکید بر اراده حاکمیتی بر گذار از لجستیک سنتی به مدرن بود. ایجاد شهر لجستیک هوشمند نهتنها یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای تابآوری اقتصاد ایران است. با همافزایی دولت و بخش خصوصی، میتوان امیدوار بود که گلوگاههای فعلی در زنجیره توزیع کالا برطرف شده و بستر لازم برای رقابتپذیری کسبوکارهای ایرانی در بازارهای داخلی و خارجی مهیا شود.
