میز بانک با اجرای مهتاب رحمتعلی بانکداری تنها به خلق اعتبار و تخصیص تسهیلات خلاصه نمیشود؛ در بطن ترازنامه هر بانک،عنصری حیاتی به نام «سرمایه» قرار دارد که به عنوان نخستین لایه دفاعی، امنیت سپردهها و ثبات نظام مالی را تضمین میکند. در حالی که تصور عمومی از سودآوری بانکها، دریافت سود تسهیلات است، بخش بزرگی از منطق مدیریت ریسک در بانکداری، حول محور چگونگی حفظ و تقویت این لایه دفاعی میچرخد. وقتی تسهیلات بانکی با ریسک نکول مواجه میشوند یا ارزش داراییهای بانک دستخوش تغییرات منفی میشود، این «سرمایه» است که باید به عنوان یک ضربهگیر عمل کند. در ترازنامهای که با زیاندهی داراییها مواجه است، نسبت کفایت سرمایه تعیین میکند که آیا بانک قادر به جذب شوکها و ادامه فعالیت هست یا خیر. اگر این سرمایه برای پوشش زیانها کافی نباشد، ترازنامه بانک به سمت «سرمایه منفی» حرکت میکند؛ وضعیتی که در آن، زیانها نه توسط سهامداران، بلکه مستقیم از محل سپردهها یا منابع عمومی جبران میشود و این نقطه آغاز بحران است. در قسمت هفتم از برنامه «میز بانک» فردای اقتصاد همراه با محمدصادق عبدالهی پور؛ کارشناس حوزه بانکداری ، بررسی کردیم که چرا سرمایه کافی، تنها یک الزام حسابداری نیست؛ بلکه ضرورتی برای جلوگیری از یک بحران سیستمی است. همچنین بر خلاف بنگاههای عادی، ورشکستگی یک بانک تنها یک چالش درونسازمانی نیست و به دلیل پیوندهای شبکهای و پدیده «ریسک سرایت»، ناترازی یک بانک میتواند اعتماد عمومی را به کل نظام بانکی سلب کرده و ثبات مالی اقتصاد را با تهدید جدی روبهرو کند. به همین دلیل است که نهاد ناظر با تمرکز بر استانداردهای کفایت سرمایه و مداخله در فرآیند «حلوفصل» ، تلاش میکند پیش از رسیدن بانک به نقطه فروپاشی، مانع از انتقال ریسک به سپردهگذاران و کل اقتصاد شود. آنچه در این گفتوگو مورد تأکید است، تفاوت بنیادین بانک با سایر کسبوکارهاست. در نظام بانکی، فقدان سرمایه کافی به معنای انتقال مستقیمِ بارِ زیان به دوش سپردهگذاران و اقتصاد کلان است. شناخت کارکرد سرمایه، نه فقط برای فعالان بازار، بلکه برای درک چراییِ مقررات سختگیرانه نظارتی و سازوکارهای محافظتی بانک مرکزی، کلید درک ریشههای پایداری در نظام بانکی است.
فردای اقتصاد
فردای اقتصادفردای اقتصاد