در صد و پانزدهمین روز از تقابل منطقهای، نخستین دور از گفتوگوهای فشرده و ۱۸ ساعته میان ایران و آمریکا در مجمع بورگناشتوک سوئیس با دستیابی به یک نقشه راه ۶۰ روزه برای توافق نهایی به پایان رسید. تفاهم بر سر تشکیل یک کمیته عالی نظارت سیاسی و صدور مجوز عمومی وزارت خزانهداری آمریکا برای فروش نفت ایران تا پایان مردادماه، گامهای عملی مهمی بود که در این مرحله برداشته شد. با این حال، تعلیق موقت درگیریها در جنوب لبنان و اصرار تلآویو بر حفظ مواضع نظامی، در کنار هشدارهای قاطع فرماندهان نظامی ایران نشان میدهد ماراتن تیمهای فنی در هفتههای آینده با چالشهای ساختاری جدی روبهرو خواهد بود. جبهه شکننده لبنان و آغاز فرایند کاهش تنش در تنگه هرمز تحولات میدانی در جبهه مدیترانه پس از چند روز درگیری خونین، به سمت یک آرامش نسبی و شکننده حرکت کرد. گزارشهای دریافتی از جنوب لبنان بهویژه منطقه نبطیه حاکی از برقرار شدن سکوت و آتشبس تدریجی است، هرچند تشییع پیکر قربانیان حملات روزهای گذشته رژیم صهیونیستی در مناطقی نظیر قناریت، فضای ملتهبی را حکمفرما کرده است. در همین حال، یسرائیل کاتس، وزیر دفاع رژیم صهیونیستی اعلام کرد نیروهای ارتش تا زمان نیاز در جنوب لبنان باقی خواهند ماند؛ موضعی که با واکنش قاطع سردار اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی قدس سپاه مواجه شد. وی با هشدار به تلآویو تأکید کرد تداوم اشغالگری به خروجی ذلتبارتر از عقبنشینی سال ۲۰۰۰ منجر خواهد شد.در حوزه آبراههای بینالمللی، شریان انرژی در تنگه هرمز روند احیای تدریجی خود را آغاز کرد. آمارهای رهگیری شناورها نشان میدهد دو نفتکش حامل نزدیک به ۲میلیون بشکه نفت خام و دو ابرنفتکش دیگر بدون برخورد با مانع از این معبر عبور کردهاند. این میزان اگرچه هنوز با حجم عبور روزانه ۱۲۵ شناور پیش از جنگ فاصله دارد، اما نشاندهنده کاهش تدریجی تنشهاست. این روند همزمان با انتشار دادههای سازمان ابتکار مشترک دادههای نفتی مبنی بر سقوط بیسابقه صادرات و تولید نفت عربستان سعودی در ماه آوریل به کمترین میزان در دو دهه گذشته، اهمیت بازگشایی هرمز را برای بازارهای جهانی دوچندان کرده است. ماراتن ۱۸ ساعته در سوئیس؛ نهادسازی برای توافق جامع در حوزه دیپلماسی، میانجیگران قطری و پاکستانی از حصول «پیشرفتهای ترغیبکننده» در پایان دور اول مذاکرات خبر دادند. ایران و آمریکا توافق کردند یک کمیته عالیرتبه برای نظارت سیاسی بر روند گفتوگوها ایجاد کنند. ذیل این کمیته، گروههای کاری تخصصی در حوزههای برنامه هستهای ایران، لغو تحریمها و مکانیسم حل اختلاف تشکیل شده است. همچنین برای مدیریت بحرانهای آنی، یک خط ارتباطی مستقیم برای تنگه هرمز و یک سلول رفع تنش برای جبهه لبنان راهاندازی شد.عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران با تأیید پیشرفتهای مهم بر سر پرونده لبنان، اعلام کرد واشنگتن با تعلیق بخشی از تحریمهای نفتی و آزادسازی برخی داراییها موافقت کرده است. محمدباقر قالیباف نیز با پایان کار هیئت عالیرتبه در سوئیس و سپردن ادامه کار به تیمهای فنی، تهدیدات رسانهای دونالد ترامپ مبنی بر حمله به ایران را بیتأثیر خواند و گفت مقامات آمریکایی باید لحن خود را اصلاح کنند. تحلیلگران غربی معتقدند ساختار ایجادشده گامی اصولی است، اما حل همزمان پرونده داراییها، تحریمها و موضوعات هستهای در بازه ۶۰ روزه بسیار دشوار خواهد بود. تعلیق تحریمهای نفتی و مواضع شرکای بینالمللی یکی از مهمترین بروندادهای اقتصادی این دور از رایزنیها، اقدام وزارت خزانهداری آمریکا در صدور یک مجوز عمومی ۶۰ روزه (تا تاریخ ۳۱ مرداد) برای تولید، تحویل و فروش نفت و محصولات پتروشیمی ایران بود. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا این اقدام را مشروط به تعهد ایران برای حفظ امنیت ناوبری در هرمز و پذیرش دوباره بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی خواند. جیدی ونس نیز اعلام کرد آژانس کار خود را برای تأیید پایبندی ایران آغاز میکند و در خصوص داراییهای بلوکهشده، طرحی با نظارت مشترک واشنگتن و قطر برای خرید گندم، ذرت و سویا از آمریکا برای مصارف انسانی در ایران بررسی میشود. این تحولات با استقبال شرکای راهبردی ایران روبهرو شد. وانگ یی، وزیر امور خارجه چین در دیدار با معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در دهلینو، تفاهمنامه ۱۴ مادهای را مبتنی بر اصل برابری و منشور ملل متحد دانست و بر حمایت پکن از حاکمیت و امنیت ایران تأکید کرد. همزمان اعلام شد مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران در سفری یکروزه به اسلامآباد خواهد رفت تا ضمن پیگیری توافقات تجاری، از نقش میانجیگرانه پاکستان قدردانی کند. در این میان، جبهه غربی-صهیونیستی کماکان با چالش دستوپنجه نرم میکند؛ زیپی لیونی، وزیر خارجه اسبق اسرائیل، کابینه نتانیاهو را به دلیل ناتوانی در تبدیل دستاوردهای نظامی به یک استراتژی دیپلماتیک پایدار بهشدت سرزنش کرد.
قدس آنلاین
قدس آنلاینقدس آنلاین