رانندگی با گیربکس دنده‌ای، مغز را جوان نگه می‌دارد!

رانندگی با خودروی دندهای شاید این روزها بیشتر یک نوستالژی برای علاقهمندان خودرو به نظر برسد، اما یک پژوهش تازه در ژاپن نشان میدهد که این سبک رانندگی فقط لذتبخش نیست، بلکه میتواند برای سلامت مغز نیز مفید باشد. عاشقان خودرو تمام انرژی خود را صرف نجات جعبهدندههای دستی در سوپراسپرتهایی مثل پورشه ۹۱۱ جیتی۳ میکنند. در این میان، خودروهای اقتصادی و روزمرهای که پدال سوم خود را از دست میدهند، هیچ مدافعی ندارند و با سرعتی به مراتب بیشتر در حال ناپدید شدن هستند. با این حال، یک مطالعه جدید در ژاپن، زاویه متفاوتی را به این بحث اضافه کرده است. این تحقیق توسط پروفسور ریوتا کاواشیما انجام شده است؛ دانشمندی نامآشنا که مدیریت تصویربرداری عصبی را در دانشگاه توهوکو بر عهده دارد. کاواشیما یک آکادمیک گوشهنشین نیست؛ او همان کسی است که پایه علمی بازیهای محبوب Brain Age شرکت نینتندو را توسعه داد؛ بازیهای فکری متوالی که با این وعده که ذهن هم مثل هر ماهیچه دیگری به تمرین پاسخ میدهد، میلیونها نسخه فروختند. یافتههای جدید او نشان میدهند که کلاچ گرفتن چیزی بیشتر از یک کار مکانیکی ساده است. وقتی کلاچ گرفتن، مغز را بیدار میکند بر اساس گزارشی که توسط رسانه محلی «بست کار وب» منتشر شده، این مطالعه نشان میدهد که توالی فیزیکی رانندگی با خودروی دندهای، قشر پیشپیشانی مغز را روشن و فعال میکند؛ یعنی همان بخشی که وظیفه مدیریت حافظه، تمرکز و تصمیمگیری را بر عهده دارد. سنجش سرعت ترافیک، فشردن پدال کلاچ، انتخاب دنده با دست و تنظیم همزمان گاز، همگی در یک لحظه رخ میدهند. هماهنگ نگه داشتن این رفتارها به سطحی از درگیری ذهنی نیاز دارد که تمرکز راننده را ثانیه به ثانیه حفظ میکند. در کشوری مانند ژاپن که با سرعت بالایی به سمت پیری حرکت میکند، وادار کردن مغز به مدیریت این ورودیها در هر روز، حکم یک ورزش سبک اما مداوم را دارد که در غیر این صورت مغز از انجام آن طفره میرفت. تحریک این مسیرهای عصبی به حفظ تواناییهای شناختی کمک میکند؛ کاری که سواری منفعلانه در یک خودروی اتوماتیک یا نیمهخودران هرگز از پس آن برنمیآید. گونهای در حال انقراض هجوم گیربکسهای بیروح متاسفانه جریان اصلی بازار خیلی وقت است که از این مرحله عبور کرده است. تویوتا کرولا و هوندا سیویک جدید به دلیل بهرهگیری از پیشرانههای هیبریدی، اکنون تنها با گیربکسهای اتوماتیک CVT عرضه میشوند و نسخههای اسپرت خود را به عنوان تنها استثناهای دندهای باقی گذاشتهاند. حتی هوندا پریلود جدید، کوپهای که نامی اسپرت و نوستالژیک را یدک میکشد، کاملا اتوماتیک وارد بازار شده است و سازندگانش سعی کردهاند که جای خالی دنده را با شبیهسازی مجازی تعویض دندهها پر کنند تا راننده تصور کند درگیر رانندگی است! خودروهای کوچک شهری (کیکارها) آخرین خط دفاعی هستند. اگر خودروسازان به ساخت این جعبهدندههای سهپداله ادامه دهند، ژاپن چیزی را حفظ خواهد کرد که بقیه صنعت خودرو سالها صرف مهندسی معکوس و حذف آن کرده است.