مرغداران به دلیل مازاد تولید، محصول خود را با قیمتی پایینتر از هزینه تمامشده میفروشند با این حال مصرفکنندگان همچنان مرغ را با نرخهای بالا خریداری میکنند. بازار مرغ این روزها با یک تناقض آشکار روبهروست؛ تولید به اندازهای است که بخشی از محصول روی دست مرغداران مانده، اما این فراوانی به معنای تعادل بازار نیست. مرغی که امروز زیر قیمت تمامشده فروخته میشود، با جوجه و نهادههای گرانقیمت هفتههای قبل تولید شده و ادامه این روند میتواند تولیدکنندگان را به کاهش جوجهریزی و بازار را در ماههای بعد به سمت کمبود و افزایش دوباره قیمت سوق دهد. این در حالیست که همانطور که قیمت تمام شده برای مرغدار بالاست و با قیمتی کمتر از نرخ واقعی به بازار تزریق میشود، هزینههای بستهبندی، کارگر، نگهداری و... فاصله زیادی میان قیمت تمام شده برای مرغدار و قیمت نهایی که به دست مصرفکننده میرسد ایجاد میکند. میانگین قیمت یککیلو مرغ در تهران ۳۵۰ هزار تومان است و با قیمت تمام شده برای مرغداران تفاوت دارد. بر اساس مشاهدات میدانی سینه مرغ بدون استخوان ممتاز ۱ کیلوگرم ۶۷۲ هزار و ۶۹۵ تومان، مرغ کامل - ۲.۳ کیلوگرم ۸۱۶ هزارتومان، فیله مرغ ۹۰۰ گرم کشتار روز ۶۸۴ هزارتومان، سینه مرغ بدون استخوان ۷۴۰ هزارتومان، سینه مرغ با استخوان ۱ کیلوگرم ۵۳۸ هزارتومان، ران کامل مرغ بدون پوست ممتاز ۱۰۰۰ گرم ۴۴۰ هزارتومان، مرغ کامل ۲ کیلوگرم ۷۰۰ هزارتومان، فیله مرغ ۱ کیلوگرم یک میلیون تومان در خردهفروشیهای غرب تهران به فروش میرسد. مازاد فعلی در بازار مرغ فقط نتیجه افزایش جوجهریزی نیست؛ کاهش قدرت خرید خانوارها نیز سمت تقاضا را تضعیف کرده است. دبیرکل فدراسیون طیور ایران میزان افت تقاضای مرغ را نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد برآورد کرده است. کاهش مصرف در کنار تولید بالاتر، مرغ را در واحدهای تولیدی انباشته و مرغداران را ناچار کرده است برای جلوگیری از افزایش وزن، تلفات و هزینه خوراک، محصول خود را با قیمت پایینتر وارد بازار کنند. بررسی گزارشها نشان میدهد مرغ زنده در هفتههای اخیر در برخی استانها با قیمت حدود ۱۹۰ تا ۲۲۰ هزار تومان در هر کیلوگرم فروخته شده، در حالی که اتحادیه هزینه تمامشده تولید را حدود ۲۷۰ تا ۲۹۰ هزار تومان برآورد کرده است. مرغهای فعلی با جوجه یکروزهای تولید شدهاند که قیمت آن در مقاطعی به ۱۳۰ هزار تومان برای هر قطعه و قیمت کنجاله سویا به ۱۱۰ هزار تومان در هر کیلوگرم رسیده بود. از اینرو، کاهش اخیر قیمت جوجه و نهاده را نمیتوان علت اصلی افت قیمت مرغ دانست؛ زیرا حداقل حدود ۵۰ روز میان جوجهریزی و عرضه مرغ به کشتارگاه فاصله وجود دارد. قیمت فعلی مرغ در درب مرغداری، بیش از هر چیز نتیجه غلبه عرضه بر تقاضاست. اتحادیه مرغداران زیان تولیدکنندگان در یک دوره ۲۵ روزه را بیش از ۱۴ هزار میلیارد تومان برآورد کرده و گفته است مرغداران در آن مقطع بهازای هر کیلوگرم مرغ بین ۶۰ تا ۸۰ هزار تومان زیان متحمل شدهاند. این ارقام برآورد صنفی است، اما شکاف محسوس میان قیمت فروش و هزینه تولید را نشان میدهد. در واکنش به افزایش مازاد، کارگروه امنیت غذایی و تنظیم بازار کالاهای اساسی در ۲۰ تیر با صادرات محدود و کنترلشده مرغ موافقت کرد. فعالان صنعت، میزان این مجوز را ۱۰ هزار تن در ماه اعلام کردند؛ رقمی که با توجه به تولید ماهانه ۲۲۰ تا ۲۳۰ هزار تنی، حدود پنج درصد تولید کشور را شامل میشود. با وجود این، مدیرعامل اتحادیه مرغداران در اول مرداد گفت هنوز هیچ محمولهای صادر نشده و تولیدکنندگان امیدوارند صادرات از هفته آینده آغاز شود. بازار مرغ اکنون با کمبود تولید مواجه نیست؛ مشکل اصلی، ناهماهنگی میان جوجهریزی، مصرف، خرید حمایتی و صادرات است. اگر مازاد فعلی جمعآوری نشود، زیان تولیدکنندگان میتواند به کاهش شدید جوجهریزی منجر شود و حدود ۵۰ روز بعد، همین فراوانی جای خود را به کمبود و افزایش قیمت بدهد. تداوم صادرات، خرید مؤثر مرغ مازاد و تنظیم جوجهریزی براساس مصرف واقعی، سه اقدامی است که میتواند بازار را از تکرار چرخه «مازاد، زیان، کاهش تولید و گرانی» خارج کند.
