درحالیکه طی روزهای اخیر گمانهزنیها درباره افزایش قیمت بنزین بار دیگر به یکی از مهمترین موضوعات اقتصادی کشور تبدیل شده، سخنگوی دولت و نایبرئیس مجلس با رد احتمال افزایش نرخ بنزین سهمیهای اعلام کردند که دولت فعلا برنامهای برای گران کردن این حامل انرژی ندارد. به گزارش همشهری آنلاین، مشاهدات میدانی همشهری نشان میدهد برخی جایگاههای سوخت در تهران میزان سوختگیری در هر بار را به ۱۵لیتر کاهش دادهاند، هرچند شرکت پخش فرآوردههای نفتی گفته که تصمیمی برای کاهش سهمیه سوخت با کارت جایگاه گرفته نشده است. همزمان با این موضوع، کاهش سهمیه بنزین ۳هزار تومانی به ۵۰لیتر بهعنوان راهکاری برای مدیریت مصرف و کنترل ناترازی سوخت در دستور کار قرار گرفته، تصمیمی که هدف آن جلوگیری از آثار تورمی ناشی از افزایش قیمت بنزین عنوان میشود. پیش از این در جریان جنگ تحمیلی سوم، سهمیه سوختگیری با کارت جایگاهداران از ۱۰۰لیتر به ۷۰لیتر در هر بار سوختگیری با نرخ هر لیتر ۵هزار تومان کاهش پیدا کرده بود. افزایش دوباره شایعات درباره گرانی بنزین در روزهای اخیر نگرانیهایی در میان مردم و فعالان اقتصادی ایجاد کرد، زیرا تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هرگونه تغییر در قیمت این حامل انرژی میتواند بهسرعت بر هزینه حملونقل، قیمت کالاها و در نهایت نرخ تورم اثرگذار باشد. با این حال دولت تأکید دارد که در شرایط فعلی افزایش قیمت بنزین سهمیهای در دستور کار نیست و هرگونه تغییر احتمالی در سایر نرخها نیز تنها پس از تصمیمگیری نهایی و بهصورت رسمی اعلام خواهد شد. تصمیم جدید بنزینی دولت فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت در نشست خبری خود با اشاره به سیاستهای دولت در حوزه سوخت گفت که بنزین سهمیهای ۱۵۰۰تومانی همچنان بدون تغییر خواهد ماند. به گفته وی، سهمیه ۶۰ لیتری با این نرخ ثابت است و تغییری در قیمت آن اعمال نمیشود. مهاجرانی همچنین توضیح داد سهمیه دوم با نرخ ۳هزار تومان که پیشتر ۷۰لیتر بود، اکنون به ۵۰لیتر کاهش یافته و مصرف مازاد بر آن با نرخ آزاد ۵هزار تومانی محاسبه خواهد شد. سخنگوی دولت با بیان اینکه تاکنون تصمیمی نهایی در مورد افزایش قیمت بنزین آزاد اتخاذ نشده است تأکید کرد: هرگونه تصمیم در این زمینه بهطور شفاف و رسمی اطلاعرسانی خواهد شد تا از شکلگیری شایعات و نگرانیهای عمومی جلوگیری شود. مهاجرانی یکی از دلایل حساسیت دولت در موضوع قیمت بنزین را شرایط تولید و تأمین سوخت کشور عنوان کرد. وی با اشاره به آسیبهای واردشده به برخی زیرساختهای تولید بنزین در جریان حملات اخیر گفت ظرفیت تولید داخلی کاهش یافته و مدیریت مصرف بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. به گفته او، روزانه حدود ۱۰۰میلیون لیتر بنزین در کشور تولید میشود، اما با توجه به مصرف بالاتر، بخشی از نیاز کشور از طریق واردات تأمین میشود که مستلزم تخصیص منابع ارزی است. مهاجرانی همچنین با اشاره به هزینههای واقعی توزیع سوخت اظهار کرد که هزینه انتقال هر لیتر بنزین تا جایگاه و هزینههای جایگاهداران بین ۳ تا ۴هزار تومان است، درحالیکه بنزین سهمیهای همچنان با قیمت ۱۵۰۰تومان در اختیار مردم قرار میگیرد. این موضوع نشان میدهد دولت همچنان بخش قابل توجهی از هزینه عرضه سوخت را از طریق یارانه تأمین میکند. حساسیت مجلس به افزایش قیمت مجلس اما نسبت به آثار احتمالی افزایش قیمت بنزین هشدار داده است. حسینعلی حاجیدلیگانی، نماینده شاهینشهر در صحن علنی مجلس تأکید کرد که افزایش قیمت بنزین میتواند موجب رشد قیمت کالاها و خدمات و در نتیجه افزایش نرخ تورم شود. وی خواستار جلوگیری از هرگونه تصمیم برای گرانی بنزین، بهویژه در شرایط فعلی کشور شد. در پاسخ به این نگرانیها، علی نیکزاد، نایبرئیس مجلس شورای اسلامی اعلام کرد که براساس توضیحات رئیس سازمان برنامه و بودجه، افزایش قیمت بنزین منتفی است و دولت بهجای اصلاح قیمت، گزینه جابهجایی و مدیریت سهمیهها را دنبال میکند. به گفته وی، در بررسیهای انجامشده ۲راهکار پیش روی دولت قرار داشت: افزایش قیمت یا تغییر در سهمیهها که در نهایت گزینه دوم انتخاب شد. کارشناسان چه میگویند؟ همزمان با کاهش سهمیه بنزین ۳هزار تومانی، کارشناسان معتقدند دولت تلاش میکند بدون ایجاد شوک قیمتی، مصرف سوخت را کنترل کند. افزایش سفرهای تابستانی، پایان دورکاریها و رشد مصرف روزانه بنزین به بیش از ۱۳۰میلیون لیتر فاصله میان تولید و مصرف را افزایش داده و ناترازی روزانه بنزین را به حدود ۱۰میلیون لیتر رسانده است. در چنین شرایطی، کاهش سهمیه میتواند بخشی از فشار بر ذخایر و واردات را کاهش دهد، هرچند برخی کارشناسان این اقدام را راهکاری موقت میدانند. دولت در کنار مدیریت سهمیهها، برنامههایی برای کاهش مصرف سوخت نیز دنبال میکند. توسعه خودروهای دوگانهسوز، سرمایهگذاری در صنعت سیانجی، اجرای طرح رایگان دوگانهسوز کردن خودروها، تسریع در اسقاط خودروهای فرسوده و تأکید بر تولید خودروهای کممصرف ازجمله اقداماتی است که بهگفته مسئولان میتواند در میانمدت به کاهش مصرف بنزین و کاهش فشار بر منابع انرژی کشور کمک کند. مواضع رسمی دولت و مجلس نشان میدهد که در شرایط فعلی جلوگیری از ایجاد موج جدید تورمی یکی از مهمترین ملاحظات تصمیمگیران است. به همین دلیل، سیاست مدیریت مصرف از طریق کاهش سهمیه بنزین ۳هزار تومانی جایگزین افزایش قیمت شده است، تصمیمی که اگرچه ممکن است مصرفکنندگان پرمصرف را دچار مشکل کند، اما از نگاه دولت میتوان بدون ایجاد شوک قیمتی، بخشی از ناترازی بنزین کشور را با آن مدیریت کرد.
