فوتبال ایران در آستانه یک تغییر مهم در ساختار رقابتهای باشگاهی آسیا قرار گرفته است. این تغییرات از یک سو میتواند سهمیه ایران در لیگ نخبگان را افزایش دهد و از سوی دیگر، استانداردهای سختگیرانهتری را پیش روی باشگاهها قرار میدهد. در آخرین نشست اعضای کمیته صدور مجوز حرفهای فدراسیون فوتبال که با حضور مهدی تاج برگزار شد، تازهترین مقررات AFC، الزامات صدور مجوز حرفهای و وضعیت باشگاههای ایرانی مورد بررسی قرار گرفت. * یکی از مهمترین مباحث مطرحشده در این نشست، تغییر فرمت مسابقات باشگاهی آسیا و افزایش تعداد تیمهای حاضر در لیگ نخبگان بود. بر اساس این تغییرات، تعداد تیمهای حاضر در این رقابتها از ۲۴ به ۳۲ تیم افزایش پیدا میکند و همین موضوع میتواند سهمیه ایران را نیز تحت تأثیر قرار دهد. * ایران در فصل ۲۰۲۶-۲۰۲۷ با توجه به افزایش امتیازات باشگاهی خود، از یک سهمیه مستقیم و یک سهمیه غیرمستقیم به دو سهمیه مستقیم در لیگ نخبگان آسیا خواهد رسید. عملکرد باشگاههای ایرانی در فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۶ که به افزایش امتیازات فوتبال ایران و عبور از قطر و قرار گرفتن در رتبه سوم غرب آسیا منجر شد، نقش مهمی در این اتفاق داشت. * اما این پایان ماجرا نیست. در صورت ادامه این روند، ایران برای فصل ۲۰۲۷-۲۰۲۸ میتواند صاحب سه سهمیه مستقیم در لیگ نخبگان و یک سهمیه مستقیم در سطح دوم رقابتهای باشگاهی آسیا شود؛ فرصتی که اهمیت عملکرد باشگاههای ایرانی در مسابقات قارهای را دوچندان میکند. * در کنار بحث سهمیهها، AFC استانداردهای صدور مجوز حرفهای را نیز وارد مرحله تازهای کرده است. در نسخه ۲۰۲۶ آییننامه صدور مجوز باشگاهی، معیارهای ارزیابی باشگاهها از پنج به هفت معیار افزایش پیدا کرده و باشگاهها علاوه بر معیارهای ورزشی، زیرساختی، پرسنلی، حقوقی و مالی، باید الزامات حرفهای جدید را نیز احراز کنند. * این اصلاحات قرار است از چرخه صدور مجوز حرفهای فصل ۲۰۲۷-۲۰۲۶ که از شهریور آغاز میشود، اجرا شود و حضور در رقابتهای فصل ۲۰۲۸-۲۰۲۷ نیز بر اساس همین استانداردها خواهد بود. معنای این تغییر برای باشگاههای ایرانی روشن است: صرف داشتن تیم قدرتمند و کسب سهمیه آسیایی دیگر برای حضور در بالاترین سطح فوتبال قاره کافی نیست. * بخش مهم دیگری از این الزامات به ورزشگاهها مربوط میشود. AFC ورزشگاههای میزبان مسابقات قارهای را در پنج سطح طبقهبندی کرده و برای هر سطح استانداردهای مشخصی در نظر گرفته است. برای میزبانی مسابقات لیگ نخبگان، سطح مورد نیاز ۱ اعلام شده و یکی از الزامات مهم آن، مسقف بودن جایگاه اصلی و جایگاه روبهروی آن است؛ موضوعی که ورزشگاههایی مانند آزادی، یادگار امام تبریز و شهر قدس را بیش از گذشته در کانون توجه قرار میدهد. * در این میان، برنامه مزیت باشگاهی فیفا نیز بخش دیگری از مباحث این نشست بود. بر اساس این برنامه، باشگاههایی که بازیکنان خود را در اختیار تیمهای ملی قرار میدهند، در صورت قرار گرفتن بازیکن در فهرست نهایی رقابتها، مشمول دریافت مزیت باشگاهی میشوند. طبق گزارش ارائهشده در این نشست، پنج باشگاه ایرانی در مجموع حدود یک میلیون دلار از این برنامه دریافت کردهاند؛ رقمی که اگرچه در مقایسه با باشگاههای بزرگ قطر و ژاپن فاصله قابل توجهی دارد، اما ظرفیت اقتصادی فوتبال ایران در این حوزه را نشان میدهد. * در بخش فوتبال زنان نیز مقررات تازهای در راه است. از فصل ۲۰۲۸-۲۰۲۹ اخذ مجوز حرفهای برای باشگاههای فوتبال زنان متقاضی حضور در مسابقات آسیایی الزامی خواهد شد. این تصمیم بخشی از روندی است که AFC برای توسعه فوتبال زنان، زیرساختها و ساختار اقتصادی و مدیریتی باشگاهها دنبال میکند. * مجموع این تغییرات نشان میدهد فوتبال باشگاهی آسیا وارد دورهای شده که در آن قهرمانی در لیگ داخلی یا کسب سهمیه آسیایی بهتنهایی کافی نیست. باشگاهها باید همزمان از نظر ورزشگاه، ساختار مدیریتی، وضعیت مالی، مسائل حقوقی، نیروی انسانی و فوتبال زنان نیز استانداردهای تعیینشده را پشت سر بگذارند. * برای فوتبال ایران، افزایش سهمیههای آسیایی یک فرصت مهم است، اما این فرصت با یک هشدار جدی همراه شده است: اگر زیرساخت باشگاهها همپای موفقیت تیمهایشان رشد نکند، فاصله میان فوتبال ایران و استانداردهای جدید AFC دوباره خودش را نشان خواهد داد.
