بررسی مسیر پرواز هواپیمای شناسایی P-8 آمریکا نشان میدهد که پرواز از پایگاه ایالاتمتحده در جیبوتی و رصد بابالمندب، خلیج عدن و دریای سرخ، به الگویی ثابت و تکرار شونده تبدیل شده است. بررسی مسیر پروازی یک فروند هواپیمای گشت دریایی P-8A Poseidon متعلق به نیروی دریایی آمریکا نشان میدهد که واشنگتن همچنان بهصورت مستمر کریدور دریایی بابالمندب، خلیج عدن، دریای عرب و عمان را زیر پوشش اطلاعاتی خود نگه داشته است. این هواپیما از پایگاه راهبردی آمریکا در جیبوتی برخاسته و در مسیری پرواز میکند که طی سالهای اخیر به یکی از ثابتترین الگوهای مأموریتی نیروی دریایی آمریکا تبدیل شده است. بررسی مأموریت این هواپیما، موقعیت پایگاه مبدأ و الگوی تکرارشونده پروازها نشان میدهد این مسیر بخشی از یک مأموریت راهبردی دائمی آمریکا برای کنترل یکی از حساسترین کریدورهای دریایی جهان است، نه یک پرواز موردی. پایگاه کمپ لیمونیه؛ مهمترین پایگاه آمریکا در آفریقا مبدأ این پرواز، پایگاه Camp Lemonnier در جیبوتی است؛ تنها پایگاه دائمی و بزرگ آمریکا در قاره آفریقا و مرکز اصلی عملیات فرماندهی آفریقا (AFRICOM) در این منطقه. این پایگاه پس از ۱۱ سپتامبر ایجاد شد و امروز به مرکز پشتیبانی عملیات هوایی، دریایی و اطلاعاتی آمریکا در شرق آفریقا، دریای سرخ، خلیج عدن و شمال اقیانوس هند تبدیل شده است. حدود چهار هزار نیروی آمریکایی و متحدان این کشور در این پایگاه مستقر هستند و دهها یگان عملیاتی از آن استفاده میکنند. جیبوتی در مجاورت بابالمندب قرار دارد؛ تنگهای که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند و یکی از حیاتیترین مسیرهای تجارت جهانی و انتقال انرژی به شمار میرود. از همین پایگاه، آمریکا پشتیبانی از ناوگان پنجم، مأموریتهای شناسایی دریایی، رهگیری تهدیدات دریایی و حفاظت از خطوط کشتیرانی خود را در منطقه هدایت میکند. نزدیکی جیبوتی به دریای سرخ، خلیج عدن و اقیانوس هند باعث شده این پایگاه به گره اصلی شبکه اطلاعاتی و عملیاتی آمریکا در غرب آسیا و شرق آفریقا تبدیل شود. مأموریت اصلی P-8 چیست؟ هواپیمای P-8A Poseidon یکی از پیشرفتهترین سامانههای شناسایی دریایی آمریکا محسوب میشود که برخی از مأموریتهای اصلی آن عبارتاند از:-جمعآوری اطلاعات، مراقبت و شناسایی (ISR)-پایش و مدیریت حوزه دریایی (Maritime Domain Awareness)-کشف، رهگیری و در صورت نیاز درگیری با زیردریاییها (ASW)-شناسایی و رهگیری شناورها و ناوهای سطحی-انتقال لحظهای اطلاعات به ناوهای آمریکایی و مراکز فرماندهیاین هواپیما با استفاده از رادارهای پیشرفته، سامانههای اپتیکی، حسگرهای الکترونیکی و سونوبویها میتواند محدوده وسیعی از دریا را بهصورت همزمان پایش کند. چرا این مسیر دائماً تکرار میشود؟ مسیر مشاهدهشده از جیبوتی تا دریای عرب، یکی از پرترددترین مسیرهای P-8های آمریکاست. این الگو میتواند چند هدف اصلی را دنبال کند:ایجاد تصویر اطلاعاتی از منطقه دریایی: آمریکا تلاش میکند بهصورت ۲۴ ساعته از وضعیت شناورها، نفتکشها، کشتیهای نظامی و تحرکات دریایی در بابالمندب، خلیج عدن، دریای عرب و خلیج عمان آگاهی داشته باشد.پشتیبانی از ناوگان پنجم آمریکا: تمامی شناورهای ناوگان پنجم که در بحرین مستقر هستند یا در دریای عرب و خلیج عمان فعالیت میکنند، از پوشش اطلاعاتی این هواپیما بهره میبرند و اطلاعات آن بهصورت برخط در اختیار مراکز فرماندهی قرار میگیرد.جنگ ضدزیردریایی: یکی از مهمترین قابلیتهای این هواپیما، کشف و رهگیری زیردریاییها از طریق رادار و حسگرهای پیشرفته است.رصد تحرکات نظامی و دریایی: موقعیت مسیر پروازی به این هواپیما امکان میدهد تردد ناوهای نظامی، نفتکشها، کشتیهای تجاری، فعالیت بنادر و تحرکات دریایی را در یکی از حساسترین آبراههای جهان پایش کند. چرا این پروازها در سامانههای ردیابی گاهی ناپدید میشوند؟ در بسیاری از مأموریتهای P-8 مشاهده شده که مسیر پرواز در سامانههای عمومی مانند Flightradar24 برای مدتی قطع میشود و سپس دوباره ظاهر میشود. این موضوع میتواند ناشی از محدودیت پوشش گیرندههای ADS-B در برخی مناطق دریایی یا مدیریت انتشار دادههای پروازی در مأموریتهای نظامی باشد. بنابراین، ناپدید شدن مسیر در این سامانهها لزوماً به معنای پایان مأموریت یا تغییر ناگهانی مسیر نیست.
