با مطرح شدن احتمال افزایش تعداد تیمهای جام جهانی به ۶۴ تیم، فرمت مسابقات، مدت برگزاری، سهمیه قارهها، سلامت بازیکنان و زیرساختهای میزبانی با چالشهای تازهای روبهرو خواهد شد. یک سال پیش از آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ که با حضور رکوردشکن ۴۸ تیم برگزار شد، مسئولان فوتبال جهان به این فکر میکردند که این تورنمنت چگونه میتواند باز هم گسترش پیدا کند. در مارس ۲۰۲۵، کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (CONMEBOL) پیشنهاد افزایش دوباره تعداد تیمهای حاضر در جام جهانی برای سال ۲۰۳۰ را مطرح کرد؛ تورنمنتی که در اواسط دهه ۱۹۹۰ تنها ۲۴ تیم در آن حضور داشتند. تا سال ۲۰۲۶، جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، نیز از احتمال افزایش تعداد تیمها به ۶۴ تیم سخن گفت و اظهار داشت: «وقتی یک جام جهانی برگزار میکنید، مهم است که آن را برای تمام دنیا برگزار کنید. این فقط اروپا و آمریکای جنوبی نیستند، بلکه کل جهان هستند.» هنوز هیچ تأییدی مبنی بر اینکه فیفا قصد دارد تعداد تیمهای جام جهانی را در دو دوره متوالی افزایش دهد، وجود ندارد. با این حال، تردیدی نیست که این ایده جدیتر شده است؛ بهخصوص با توجه به اینکه رئیس کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی همین تابستان اعلام کرد که در سال ۲۰۳۰ یک تورنمنت ۶۴ تیمی برگزار خواهد شد. اگر برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ برای میزبانی از ۴۸ تیم به اندازهای دشوار بود که به همکاری سه کشور نیاز داشت، دقیقاً چگونه میتوان از ۶۴ تیم میزبانی کرد؟ فرمت و مدت زمان مسابقات اول از همه باید به مرحله گروهی پرداخت. با حضور ۶۴ تیم، میتوان بهسادگی ۱۶ گروه چهار تیمی تشکیل داد. فیفا نیز به جای فرمت پیچیده جام جهانی ۲۰۲۶ که در آن بهترین تیمهای سوم گروهها به مرحله حذفی صعود میکنند، میتواند به فرمت قبلی بازگردد و دو تیم نخست هر گروه را راهی مرحله حذفی ۳۲ تیمی کند. اما بخش دشوار ماجرا از اینجا آغاز میشود: افزایش تعداد تیمها در مرحله گروهی به معنای افزایش تعداد مسابقات خواهد بود. در حالی که در جام جهانی ۲۰۲۶، ۷۲ مسابقه در مرحله گروهی برگزار شد، این تعداد در یک جام جهانی ۶۴ تیمی به ۹۶ مسابقه خواهد رسید. در جام جهانی گذشته، بهطور میانگین روزانه ۴.۲ مسابقه مرحله گروهی برگزار شد و این مرحله ۱۷ روز به طول انجامید. اگر همان میانگین ۴.۲ مسابقه در روز را در نظر بگیریم، مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۳۰ تقریباً ۲۳ روز زمان خواهد برد. با حضور دوباره ۳۲ تیم در مرحله حذفی، برنامه مسابقات در این مرحله میتواند بدون تغییر باقی بماند، اما با اضافه شدن شش روز به دلیل طولانیتر شدن مرحله گروهی، کل رقابتهای جام جهانی ۲۰۳۰ میتواند به ۴۵ روز افزایش پیدا کند؛ یعنی بیش از شش هفته. شاید این موضوع برای هواداران عادی چندان مهم به نظر نرسد، اما تقویم کلی فوتبال در سال ۲۰۲۶ نیز با وجود برگزاری جام جهانی در مدت پنج هفته و نیم، بسیار فشرده بود. خاویر تباس، رئیس لالیگا، در ماه جولای گفت: «افزایش تعداد تیمهای ملی هیچ معنایی ندارد. همه چیز نمیتواند حول محور جام جهانی بچرخد... آنها در حال نابود کردن صنعت فوتبال هستند.» آیا میتوان مرحله گروهی را فشردهتر کرد؟ بله، اما این راهحل ایدهآلی نخواهد بود. اگر ۹۶ مسابقه مرحله گروهی را در همان بازه ۱۷ روزه جام جهانی ۲۰۲۶ برگزار کنیم، باید بهطور میانگین روزانه ۵.۶ مسابقه انجام شود. با در نظر گرفتن حداقل یک ساعت فاصله میان مسابقات، برنامهریزی برای روزهایی که شش بازی در آنها برگزار میشود و مسابقات تا ساعات غیرمعمول شب ادامه پیدا میکنند، به یک کابوس تبدیل خواهد شد. برگزاری همزمان چند مسابقه، اتفاقی که در دور پایانی مرحله گروهی رخ میدهد، میتواند برای دو هفته نخست راهحلی برای این مشکل باشد، اما در این صورت تیمها بخشی از توجه رسانهای را از دست میدهند، شبکههای تلویزیونی بخشی از درآمد و مخاطبان خود را از دست میدهند و هواداران نیز عملاً فرصت تماشای برخی مسابقات را از دست خواهند داد. این مطلب را هم بخوانید: ۱۰ حقیقت تلخ و شیرین جام جهانی ۲۰۲۶؛ از میزبانی غافلگیرکننده آمریکا تا فوتبالی که دیگر مثل قبل نیست تعیین سهمیهها و تأثیر آن بر مرحله انتخابی با افزایش تعداد سهمیهها، این سهمیههای بیشتر دقیقاً چگونه میان کنفدراسیونها تقسیم خواهند شد؟ برای این بررسی میتوان از درصد فعلی سهمیههای اختصاصیافته به هر کنفدراسیون در جام جهانی ۴۸ تیمی ۲۰۲۶ استفاده کرد. برای سادهتر شدن محاسبات نیز دو سهمیه پلیآفی که کنفدراسیون فوتبال آسیا (AFC) و کنفدراسیون فوتبال آفریقا (CAF) در تورنمنت اخیر داشتند، در نظر گرفته میشود. با استفاده تقریبی از همین درصدها و در نظر گرفتن چهار سهمیه از مجموع ۶۴ سهمیه برای یک پلیآف احتمالی جهت تعیین آخرین تیمهای راهیافته به جام جهانی ۲۰۳۰، تقسیم سهمیهها از سال ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ میتواند به شکل زیر باشد: یوفا: ۲۰ تیم، در مقایسه با ۱۶ تیم آفریقا: ۱۲ تیم، در مقایسه با ۱۰ تیم آسیا: ۱۱ تیم، در مقایسه با ۹ تیم کونمبول: ۷ تیم، در مقایسه با ۶ تیم کونکاکاف: ۸ تیم، در مقایسه با ۶ تیم اقیانوسیه: ۲ تیم، در مقایسه با یک تیم البته با توجه به درصد سهمیهها میتوان تغییرات جزئی دیگری نیز اعمال کرد؛ بهخصوص با توجه به اینکه افزایش سهمیه کونمبول نسبت به سایر کنفدراسیونها کمتر خواهد بود. با این حال، از آنجا که این کنفدراسیون تنها ۱۰ عضو دارد، بعید است کشورهای زیادی در آمریکای جنوبی از داشتن هفت سهمیه ناراضی باشند. با این حال، فارغ از اینکه اعداد چگونه تغییر کنند، یک پرسش مهم درباره تأثیر این اتفاق بر مرحله انتخابی جام جهانی مطرح میشود. افزایش سهمیهها به معنای کاهش خطر حذف در رقابت برای صعود خواهد بود و همین موضوع میتواند جذابیت مسابقات انتخابی منطقهای در سالهای منتهی به جام جهانی را کاهش دهد. الکساندر چفرین، رئیس یوفا، در آوریل ۲۰۲۵ درباره این موضوع گفت: «برای مسابقات انتخابی ما ایده خوبی نیست.» از نظر اقتصادی نیز پیامدهای مشخصی وجود
