وقتی ویدیوگیم به پناهگاهی موقت تبدیل میشود «جنگ هیچوقت عوض نمیشود» اما جنگها معمولاً همهچیز را تغییر میدهد. از اقتصاد و کسبوکارها گرفته تا سبک زندگی مردم. در چنین شرایطی انتظار میرود بازار سرگرمی نیز جزو نخستین قربانیان باشد و خانوادهها هزینههای تفریحی را کنار بگذارند. اما تجربه کشورهای مختلف نشان میدهد صنعت بازیهای ویدیویی در بسیاری از مواقع رفتاری متفاوت از خود نشان میدهد. به گزارش ویجیاتو، وضعیت بازار ایران در روزهای جنگ و همچنین تجربه اوکراین پس از حمله روسیه نشان میدهد علاقه به بازیهای ویدیویی نهتنها از بین نمیرود، بلکه در برخی موارد حتی پررنگتر میشود. دلیل این موضوع را باید فراتر از اعداد و آمار فروش جستوجو کرد. جایی که ویدیوگیم برای میلیونها نفر به ابزاری برای سرگرمی، ارتباط اجتماعی و مقابله با فشارهای روانی تبدیل شده است. چرا جنگ فروش کنسول را متوقف نکرد؟ یکی از نخستین نشانههای این موضوع را میتوان در بازار ایران مشاهده کرد. براساس گزارش تکنوپی، در روزهای ابتدایی جنگ فروش کنسولهای بازی در ایران تا دو برابر افزایش پیدا کرد. در نگاه اول شاید این اتفاق عجیب به نظر برسد. چرا در شرایطی که نااطمینانی اقتصادی افزایش پیدا میکند و بسیاری از بازارها با افت تقاضا مواجه میشوند، بخشی از کاربران به سراغ خرید کنسول میروند؟ پاسخ را باید در جایگاه امروزی ویدیوگیم جستوجو کرد. برای بسیاری از کاربران، بازی کردن بخشی از زندگی روزمره است؛ عادتی که حتی در روزهای بحرانی نیز کنار گذاشته نمیشود. در کنار نیازهای روانی، نباید از واقعیتهای اقتصادی، بهویژه در بازاری مانند ایران غافل شد. افزایش چشمگیر فروش کنسولها در روزهای ابتدایی شروع بحرانها یا نااطمینانیهای سیاسی، تنها ریشه در جستوجوی پناهگاهی برای آرامش ندارد؛ بلکه بازتابی از یک رفتار اقتصادی برای حفظ ارزش پول است. در اقتصادهای تورمی مانند ایران، با سایه انداختن اخبار جنگ و احتمال جهش نرخ ارز، بسیاری از خانوادهها و کاربران تلاش میکنند تا دارایی خود را به سرعت به کالاهای وارداتی تبدیل کنند. در این میان، کنسولهای بازی به عنوان یک دستگاه الکترونیکی پرتقاضا، به گزینهای جذاب برای خرید زودهنگام تبدیل میشوند تا خریداران پیش از آغاز موجِ گرانیها، هم ارزش سرمایهشان را حفظ کنند و هم ابزار سرگرمی روزهای آیندهشان را تضمین کرده باشند. از سوی دیگر، منطقِ صرفه اقتصادی در بلندمدت یکی دیگر از دلایل کلیدیِ بقای ویدیوگیم در روزهای سخت است. اگرچه ورود به دنیای بازیها خصوصا در ایران، در نگاه اول هزینه اولیه بالایی میطلبد، اما بررسی آن بر اساس شاخص هزینه بر ساعت سرگرمی نشان میدهد که بازیهای ویدیویی در واقع یکی از ارزانترین تفریحات جهان هستند. وقتی بحرانهای اقتصادی و جنگ گریبان جوامع را میگیرد، افراد معمولاً نخستین حذفیات را در سبد تفریحاتِ خارج از خانه مانند رستورانگردی، سینما و سفر اعمال میکنند. در نتیجه، ویدیوگیم به عنوان یک سرگرمیِ امنِ خانگی که با یک بار هزینه، صدها ساعت فاصله گرفتن از واقعیت را برای اعضای خانواده فراهم میکند، به قدرتمندترین جایگزین برای تفریحاتِ پرهزینه تبدیل میشود. بازی کردن حتی بدون اینترنت اگر جنگ در اوکراین عمدتاً با تهدید زیرساختهای فیزیکی همراه بود، در ایران یکی از مهمترین چالشهای صنعت بازی به اینترنت گره خورد. قطعی گسترده اینترنت باعث شد خدمات آنلاین مرتبط با بازیها از دسترس خارج شوند. دانلود بازیها، دریافت بهروزرسانیها، تأیید لایسنس و حتی اجرای برخی عناوین دیجیتالی با مشکل مواجه شد. با این حال واکنش بازار نشان داد که مشکل اصلی کاربران از بین رفتن علاقه به بازی نبود، بلکه دسترسی به آن بود. فعالان بازار بازی میگویند در دوره اختلال اینترنت، فروش نسخههای فیزیکی بازیها جهش چشمگیری را تجربه کرد؛ بهطوری که فروش بازیهای فیزیکی در مقطعی حداقل پنج برابر بیشتر از بازیهای ظرفیتی بود. حتی برخی فروشگاهها از مراجعه کاربران برای نصب بازیهای کاملاً آفلاین روی کنسولها خبر میدادند. این رفتار مصرفکنندگان پیام مهمی دارد: گیمرها بازی را کنار نگذاشتند؛ آنها فقط راه دیگری برای ادامه دادن پیدا کردند. اوکراین؛ چهار سال جنگ و اثری که روی سلیقه گیمرها گذاشته است در سوی دیگر، تجربه اوکراین قرار دارد. کشوری که از سال ۲۰۲۲ با جنگی تمامعیار روبهرو شده است. با وجود آوارگی میلیونها نفر و فشارهای اقتصادی گسترده، جامعه گیمرهای اوکراینی همچنان فعال باقی مانده است. نتایج یک نظرسنجی در سال ۲۰۲۳ نشان میدهد بخش قابلتوجهی از گیمرهای این کشور همچنان برای خرید بازی هزینه میکنند و بازی کردن را بخشی از زندگی روزمره خود میدانند. اما جنگ تنها میزان بازی کردن گیمرهای اوکراینی را تغییر نداده، بلکه بر انتخابهای فرهنگی و مصرفی آنها نیز تأثیر گذاشته است. نتایج یک نظرسنجی از بیش از ۱۲۰۰ گیمر اوکراینی نشان میدهد بیش از ۸۱ درصد از بازیکنان این کشور از تجربه بازیهای ساختهشده توسط استودیوهای روسی خودداری میکنند. حتی موضعگیریهای ضدجنگ برخی سازندگان روس نیز نتوانسته نظر بسیاری از آنها را تغییر دهد. در کنار این موضوع، زبان اوکراینی به انتخاب اول بخش بزرگی از بازیکنان تبدیل شده و در صورت نبود ترجمه اوکراینی، اغلب کاربران ترجیح میدهند به سراغ نسخه انگلیسی بروند تا نسخه روسی. این دادهها نشان میدهند که حتی در شرایطی که اولویتهای زندگی به شکل کامل تغییر میکند، ویدیوگیم همچنان جایگاه خود را حفظ میکند. تأثیر جنگ بر صنعت بازی در اوکراین فقط به بازیکنان عادی محدود نبود. مسابقات و رویدادهای ورزشهای الکترونیکی نیز با چالشهای گستردهای روبهرو شدند و بسیاری از تیمها و بازیکنان ناچار شدند فعالیت خود را به کشورهای دیگر منتقل کنند. با این حال، همانطور که جامعه گیمرهای اوکراینی به فعالیت خود ادامه داد، اکوسیستم ایاسپورت این کشور نیز باوجود آسیب
ویجیاتو
ویجیاتوویجیاتو