وقتی گرمازده میشوید، دمای مرکزی بدن به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد و ممکن است دچار سردرد، سرگیجه، تهوع، تشنگی شدید، ضعف، تغییرات رفتاری و حتی اختلال هوشیاری شوید. همشهریآنلاین - پروانه بندپی: تابستان امسال فقط داغ نیست؛ خطرناک هم هست. موج گرمایی که بسیاری از استانهای کشور را فراگرفته، میتواند در چند دقیقه یک فرد سالم را دچار گرمازدگی کند و برای سالمندان، کودکان، زنان باردار و بیماران زمینهای پیامدهای جدی به همراه داشته باشد. گرمازدگی برخلاف تصور بسیاری از افراد، یک عارضه ساده نیست و اگر بهموقع تشخیص داده نشود، میتواند به آسیب اندامهای حیاتی و حتی مرگ منجر شود. در چنین شرایطی، اورژانس کشور نیز نسبت به افزایش خطرات ناشی از گرمای هوا هشدار داده و بر رعایت توصیههای پیشگیرانه تأکید کرده است. البته که شدت تابش آفتاب و عوارض آن تنها محدود به گرمازدگی نیست و نباید اشعه فرابنفش را نادیده گرفت که میتواند عوارض جدی پوستی و چشمی به همراه داشته باشد. در چنین شرایطی دانستن اینکه چطور از گرمازدگی یا آسیب اشعه فرابنفش پیشگیری کنیم و اگر گرمازده شدیم، چه اقداماتی انجام دهیم و از چه اشتباهاتی پرهیز کنیم، میتواند جان افراد را نجات دهد. سعید مهرسروش، معاون پژوهشی و آموزشی اورژانس تهران در تلویزیون همشهری به مهمترین توصیههای کاربردی برای عبور ایمن از این روزهای داغ پرداخته است که بخشی از آن را در ادامه میخوانید. فیلم کامل این گفتگو را در اینجا مشاهده کنید. چه کسانی در خطر گرمازدگی هستند؟ * گرمازدگی یکباره اتفاق نمیافتد. افزایش دمای بدن یا «هایپرترمی» معمولاً سه مرحله دارد: کرامپ گرمایی، خستگی گرمایی و در نهایت گرمازدگی. کرامپ گرمایی بیشتر موقع ورزش یا فعالیت بدنی در هوای گرم رخ میدهد و به دلیل برهم خوردن تعادل الکترولیتهایی مانند سدیم و پتاسیم، عضلات دچار گرفتگی و درد میشوند. اگر فعالیت در گرما ادامه پیدا کند، بدن با استفاده از مکانیسمهایی مانند تعریق تلاش میکند دمای خود را پایین نگه دارد. اما زمانی که این مکانیسمها دیگر قادر به خنک کردن بدن نباشند، گرمازدگی آغاز میشود. * گرمازدگی، یک اورژانس پزشکی است. در این وضعیت، دمای مرکزی بدن به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد و فرد ممکن است دچار سردرد، سرگیجه، تهوع، تشنگی شدید، ضعف، تغییرات رفتاری و حتی اختلال هوشیاری شود. پوست معمولاً داغ، برافروخته و خشک میشود. هرچند در مراحل پیشرفته ممکن است دوباره مرطوب شود. اگر درمان بهموقع انجام نشود، گرمازدگی میتواند به تشنج، کما و حتی مرگ منجر شود. * میزان مرگومیر ناشی از گرمازدگی، بسته به شدت بیماری و زمان شروع درمان، بین ۲۰ تا ۸۰ درصد گزارش شده است. * همه افراد به یک اندازه در برابر گرما آسیبپذیر نیستند. کودکان، سالمندان، زنان باردار، افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای و کسانی که داروهای خاص مصرف میکنند، بیش از دیگران در معرض گرمازدگی قرار دارند. همچنین افراد مبتلا به دیابت، فشار خون، بیماریهای قلبی یا کسانی که داروهای متعدد مصرف میکنند، باید در روزهای گرم با احتیاط بیشتری در فضای باز حضور پیدا کنند. * فقط دمای هوا تعیینکننده خطر گرمازدگی نیست. شاخصی به نام «شاخص گرمایی» (Heat Index) علاوه بر دمای هوا، رطوبت محیط را هم در نظر میگیرد. هرچه رطوبت بیشتر باشد، تبخیر عرق از سطح پوست دشوارتر میشود و بدن توان کمتری برای خنک کردن خود خواهد داشت. به همین دلیل، خطر گرمازدگی در هوای شرجی بیشتر از هوای خشک با همان دما است. * بدن انسان بهتدریج با شرایط آبوهوایی محل زندگی خود سازگار میشود. به همین دلیل، ساکنان مناطق بسیار گرم یا شرجی معمولاً گرما را بهتر تحمل میکنند. اما افرادی که از مناطق خنکتر به این مناطق سفر میکنند، چون هنوز بدنشان با شرایط جدید سازگار نشده، بیشتر در معرض گرمازدگی هستند. این سازگاری به صورت طبیعی ایجاد میشود و نیازی نیست افراد برای عادت دادن بدن، عمداً مدت طولانی زیر نور مستقیم خورشید بمانند. چطور از گرمازدگی پیشگیری کنیم؟ | خوردن آب خالی فایده ندارد * مهمترین راه پیشگیری از گرمازدگی، کاهش حضور در هوای گرم است. اگر ضرورتی برای خروج از منزل وجود ندارد، بهتر است در ساعات اوج گرما بیرون نروید. در صورت امکان، کارهای روزانه را به ساعات اولیه صبح یا بعد از غروب آفتاب موکول کنید. اگر هم ناچار به تردد در ساعات گرم روز هستید، لباسهای روشن، سبک و گشاد بپوشید، از کلاه لبهدار استفاده کنید، تا حد امکان در سایه حرکت کنید و مدت قرار گرفتن در معرض نور مستقیم خورشید را کاهش دهید. * در روزهای بسیار گرم نباید منتظر احساس تشنگی ماند. افرادی که میدانند قرار است چند ساعت در فضای باز فعالیت یا پیادهروی داشته باشند، باید پیش از تشنه شدن، به طور منظم مایعات بنوشند. البته این تصور که نوشیدن آب به تنهایی برای پیشگیری از گرمازدگی کافی است، درست نیست. چون بدن در زمان تعریق، علاوه بر آب، مقدار زیادی سدیم و سایر الکترولیتها را هم از دست میدهد و این املاح هم باید جایگزین شوند. * بهتر است علاوه بر آب، از نوشیدنیهای حاوی الکترولیت استفاده شود. دوغ، محلولهای خوراکی الکترولیت که در داروخانهها موجودند یا نوشیدنیهایی که بتوانند بخشی از املاح از دسترفته بدن را جبران کنند، انتخابهای مناسبی هستند. اگر این محلولها در دسترس نبود، میتوان مقدار بسیار کمی نمک و شکر به آب اضافه کرد و آن را مصرف کرد. همچنین مصرف غذاها و نوشیدنیهای خنک و پرآب مثل آبدوغخیار به تحمل بهتر گرما کمک میکند. * هیچ ماده غذایی، مکمل یا ویتامینی وجود ندارد که بتواند به تنهایی دمای بدن را پایین بیاورد و از گرمازدگی جلوگیری کند. * رانندگان، کارگران، مأموران خدمات شهری و همه افرادی که ساعتهای طولانی در فضای باز یا داخل خودرو فعالیت میکنند، باید بیشتر از دیگران مراقب باشند. استفاده از کولر خودرو، پارک کردن خودرو در سایه، نصب سایهبان برای شیشهها،
همشهری آنلاین
همشهری آنلاینهمشهری آنلاین