احمد داوود، سردبیر سایت المسیره یمن، موفقیت یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی در فرود در فرودگاه بینالمللی صنعا، صبح جمعه ۱۲ تیر ۱۴۰۵، تحولی قابل توجه در مسیر محاصره هوایی اعمالشده بر یمن طی بیش از یک دهه گذشته به شمار میرود. به گزارش همشهری آنلاین؛ احمد داوود، سردبیر سایت المسیره یمن نوشت: عربستان سعودی از سال ۱۳۹۵، محاصرهای هوایی بر فرودگاه بینالمللی صنعا اعمال کرده و مانع فرود یا برخاست هواپیماهای غیرنظامی میشود؛ مگر آنکه این پروازها با موافقت قبلی ریاض انجام گیرد. در مقابل، تمام درخواستهایی که طی ۱۰ سال گذشته از سوی صنعا برای بازگشایی فرودگاه مطرح شده، با سرسختی و مخالفت مستمر عربستان روبهرو بوده است. در ۱۲ تیر چه رخ داد؟ پایتخت یمن، صنعا، صبح جمعه ۱۲ تیر ۱۴۰۵، شاهد نخستین اقدام عملی برای شکستن محاصره هوایی اعمالشده بر فرودگاه بینالمللی صنعا پس از سالها بود؛ زمانی که یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی موفق شد در این فرودگاه فرود آید. این هواپیما بیش از ۲۰۰ شهروند یمنی، از جمله بیماران، مجروحان و افراد گرفتارمانده را منتقل کرد و همچنین یک هیأت رسمی یمنی را از صنعا به تهران برد تا در مراسم تشییع رهبر شهید، سید علی خامنهای، شرکت کند. بر اساس بیانیه نیروهای مسلح یمن، در ساعت ۵:۲۰ صبح جمعه ۱۲ تیر ۱۴۰۵، آرایشی از جنگندههای سعودی تلاش کردند با نقض حریم هوایی یمن، هواپیمای ایرانی را رهگیری کرده و از فرود آن جلوگیری کنند. با این حال، نیروهای پدافند هوایی یمن با شلیک چند فروند موشک پدافندی با جنگندههای سعودی مقابله کردند و آنها را وادار به خروج از حریم هوایی کردند. در نتیجه، هواپیمای ایرانی مسیر خود را ادامه داد و با سلامت در فرودگاه بینالمللی صنعا به زمین نشست. پس از موفقیت این پرواز، نیروهای مسلح یمن اعلام کردند هرگونه تلاش جدید عربستان برای نقض حریم هوایی یمن یا جلوگیری از پروازهای غیرنظامی، با پاسخی فراگیر روبهرو خواهد شد؛ پاسخی که فرودگاهها و منافع حیاتی عربستان در خشکی و دریا را هدف قرار خواهد داد. این نیروها تأکید کردند صنعا ادامه محاصره سعودی ـ آمریکایی را تا بینهایت نخواهد پذیرفت و برای پایان دادن به آن، «تمام گامهای مشروع» را برخواهد داشت. نیروهای مسلح یمن همچنین بر آمادگی همه یگانهای نظامی خود برای اجرای هر گزینهای که رهبری در چارچوب شکستن محاصره و اخراج نیروهای خارجی از خاک یمن تصمیم بگیرد، تأکید کردند و اعلام کردند پروازهای هوایی میان صنعا و تهران «فارغ از نتایج و پیامدها» ادامه خواهد یافت. همزمان، نیروهای مسلح یمن از مردم این کشور خواستند به بسیج عمومی ادامه دهند و سطح آمادگی رزمی خود را افزایش دهند؛ در پاسخ به دعوت سید عبدالملک بدرالدین الحوثی برای تلاش در جهت پایان دادن به تجاوز، محاصره و اشغال. این نیروها موفقیت پرواز ایرانی را آغاز عملی شکستن محدودیتهای اعمالشده بر فرودگاه صنعا و پایان دادن به قیمومیتی دانستند که سالها بر این فرودگاه تحمیل شده بود. صنعا نیز موفقیت هواپیمای ایرانی در رسیدن به فرودگاه صنعا را تحولی در روند مقابله با محاصره و پیامی روشن ارزیابی کرد؛ مبنی بر اینکه محدودیتهای تحمیلشده بر این فرودگاه دیگر واقعیتی تغییرناپذیر نیست. نیروهای مسلح یمن در بیانیه خود تأکید کردند حفاظت از پروازهای غیرنظامی به بخشی از مأموریتهای نظامی آنها تبدیل شده است. این بیانیه هرگونه تلاش تازه عربستان برای جلوگیری از ناوبری هوایی را به هدف قرار گرفتن مستقیم فرودگاهها و تأسیسات حیاتی سعودی پیوند داد؛ موضوعی که نشان میدهد پرونده فرودگاه صنعا از چارچوب سیاسی و دیپلماتیک، به معادلهای روشن در حوزه بازدارندگی نظامی منتقل شده است. این بیانیه همچنین حامل پیامی سیاسی بود؛ از جمله قدردانی از ابتکار ایران در شکستن محاصره و انتقال بیماران، افراد گرفتارمانده و هیأت یمنی، و نیز تأکید بر ادامه پروازهای هوایی میان صنعا و تهران در آینده. این موضوع نشان میدهد صنعا این پرواز را نه یک استثنای موقت، بلکه آغاز یک مسیر پایدار تلقی میکند. خشم و تهدید عربستان واکنش عربستان سریع بود. سرتیپ ستاد ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف به رهبری عربستان، اعلام کرد این ائتلاف به اتخاذ «اقدامات لازم» برای حفاظت از امنیت عربستان و آنچه او «حاکمیت یمن» خواند، ادامه خواهد داد. او تأکید کرد هرگونه تهدید علیه ناوبری یا حریم هوایی، با اقداماتی «قاطع و بیسابقه» مواجه خواهد شد. المالکی همچنین جنبش انصارالله را مسئول تشدید تنش در دریای سرخ و تنگه بابالمندب دانست و این موضوع را به خسارتهای واردشده به زیرساختهای یمن، از جمله بنادر، فرودگاهها و نیروگاههای برق، مرتبط کرد. این موضع نشاندهنده پایبندی ریاض به رویکردی است که از آغاز جنگ دنبال کرده است؛ رویکردی مبتنی بر اینکه حریم هوایی یمن بخشی از ترتیبات نظامی ائتلاف محسوب میشود و هرگونه رفتوآمد هوایی خارج از چارچوبهایی که ائتلاف بر آن نظارت دارد، مردود است. از سوی دیگر، آنچه «شورای رهبری ریاستی» خوانده میشود، این اقدام را «تشدیدی خطرناک» و «نقض آشکار حاکمیت یمن» توصیف کرد. این شورا مدعی شد فرود هواپیمای ایرانی فقط وضعیت داخلی یمن را هدف قرار نمیدهد، بلکه تهدیدی برای امنیت منطقهای و بینالمللی نیز به شمار میرود. این شورا همچنین تأکید کرد آنچه آن را «دولت یمن» مینامد، اقدامات سیاسی، دیپلماتیک، حقوقی و امنیتی لازم را برای حفاظت از حریم هوایی و گذرگاههای خود انجام خواهد داد. این موضع، بازتابدهنده پذیرش روایت سعودی درباره مدیریت حریم هوایی یمن و مخالفت با هرگونه ترتیبات خارج از چارچوب تعیینشده از سوی ائتلاف است. فاجعهای انسانی فراتر از توصیف فرودگاه بینالمللی صنعا بارها از سوی ائتلاف جنگ علیه یمن به رهبری عربستان هدف حمله قرار گرفته است. عربستان همچنین در مرداد و شهریور ۱۳۹۵ ممنوعیت رفتوآمد هوایی در این فرودگاه را اعمال کرد. افزون بر این، ارتش رژیم اسرائیل نیز در اواخر آذر و ا
همشهری آنلاین
همشهری آنلاینهمشهری آنلاین