همزمان با اعلام خبر حصول تفاهمنامه میان ایران و آمریکا و قطعی شدن برنامه امضای آن در جمعه هفته جاری در سوئیس، شاهد ریزش ملموس قیمت ارز در روزهای گذشته بوده ایم. به نحوی که قیمت هر دلار آمریکا حتی وارد کانال 150 هزار تومان نیز شده است. برخی ناظران و تحلیلگران معتقدند این کاهش قیمتی می تواند همچنان ادامهدار باشد. با این همه، در همین بحبوحه، بهای بسیاری از کالاها در بازار متناسب با کاهش قیمت دلار کاهش نیافته و حتی ثابت مانده است! بسیاری از فعالان اقتصادی در سال های گذشته تاکید داشته اند که بخش تولید ایران تا حد زیادی نسبت به قیمت دلار حساس است و با افزایش قیمت اسکناس آمریکایی، باید انتظار افزایش قیمت کالاها و خدمات در کشورمان را هم داشته باشیم. با این حال، گویی عکسِ این معادله صادق نیست. در حوزه قیمت کالاها شاهد نوعی "چسبندگی قیمت ها" هستیم. این اصطلاح اقتصادی به این معناست که قیمت کالاها در مقایسه با قیمت ارز، در زمینه ریزش قیمتی، مقاومت بیشتر و جدی تری از خود نشان میدهد و این مساله ناشی از ارتباط آن با چندین و چند مولفه و محدود نبودن آن به صِرف قیمت ارز است. درست به همین دلیل است که می بینیم بازارهای خودرو، مسکن و حتی کالاهای روزمره مردم، آنطور که باید به تناسب کاهش شدید قیمت ارز، شاهد کاهش قیمت نیستند و نوعی وضعیت رکود در قالب آن ها شکل می گیرد و گویی قیمت ها بیش از همه ثابت می مانند. بسیاری از فروشندگان و تولیدکنندگان به دلیل عدم قطعیت ها نسبت به آینده، مقاومت جدی در فروش کالای در دسترس خود برای فروش دارند. در حقیقت، آن ها نگرانند که مبادا با فروش کالایشان، در تامین مجدد آن به مشکل بخورند. اگر چشم انداز اقتصادی کشور روشن تر باشد و همگان ایمان داشته باشند که معادلات آتی پیشبینیپذیرتر است، کاملا طبیعی خواهد بود که کاهش ملموس قیمت ها را در دیگر بازارها به تناسب بازار ارز در کشورمان شاهد باشیم. وقتی اطمینان به ایجاد ثبات در بازار وجود نداشته باشد، تناقض مذکور در اقتصاد ایران هم پابرجا می ماند. نرخ تورم در کشورمان نیز همچنان بالاست و این مساله تاثیرات عینی خود را در ابعاد مختلف بر قیمت کالاها و خدمات برجا می گذارد. از این رو، صِرف کاهش قیمت ارز نمی تواند موجب کاهش قیمت کالاها شود. در این راستا لازم است که تورم کلی در اقتصاد ایران مهار و هزینه های جانبی تولید که بر هزینه تمام شده کالاها و خدمات موثر است کاهش یابند. در غیراینصورت، سناریوی کاهش قیمت کالاها در بازار متناسب با کاهش نرخ ارز، از ظرفیت چندانی جهت تحقق برخوردار نیست.
الف
الفالف