آیا تا به حال به صدای خنده یک کودک هنگام قلقلک دادن دقت کردهاید؟ حالا تصور کنید همین صدا، با همان ریتم و آهنگ، از قفس یک میمون بزرگ در باغوحش شنیده شود. به گزارش همشهری آنلاین به نقل از یورونیوز، یافتههای جدید زیستشناسان و پژوهشگران رفتارشناسی حیوانات نشان میدهد که ما و پسرعموهای تکاملیمان، یعنی شامپانزدهها، گوریلها و اورانگوتانها، نه تنها در ساختار ژنتیکی، بلکه در یک ویژگی بسیار انسانی دیگر نیز شریک هستیم: «قهقهه زدن». تحقیقات اخیر بر روی فرکانسهای صوتی و پاسخهای فیزیولوژیکی نخستینپایان نشان میدهد که ریشههای تکاملی خنده در انسان به میلیونها سال پیش و به جد مشترک ما و بزرگجثهترین میمونهای جهان بازمیگردد. این کشف جدید، نگاه ما را به پدیده خنده از یک ابزار صرفا اجتماعی و انسانی، به یک میراث باستانی تکاملی تغییر میدهد. راز خندههای مشترک؛ وقتی اورانگوتانها غشوضعف میروند پژوهشگران برای درک این شباهت، صداهای ضبطشده ناشی از قلقلک دادن نوزادان انسان و بچهمیمونها را مورد تجزیه و تحلیل آکوستیک قرار دادند. نتایج شگفتانگیز بود؛ فرکانس صوتی، تغییرات آوایی و حتی مکثهای بین خندهها در شامپانزدهها و بونوبوها بیشترین شباهت را به خنده نوزاد انسان دارد. گوریلها و اورانگوتانها نیز در رتبههای بعدی قرار دارند. تفاوت اصلی در نحوه نفسگیری است؛ انسانها معمولا هنگام بازدم میخندند، در حالی که شمپانزدهها هم در دم و هم در بازدم صدای خنده تولید میکنند که بیشتر شبیه به نفسنفس زدن تند به نظر میرسد. با این حال، کارکرد مغزی و پالسهای شادی در هر دو گونه کاملا همسان است. خنده؛ ابزاری برای بقا و پیوندهای اجتماعی در دنیای وحش، خنده صرفا یک واکنش به شوخی نیست. برای کپیهای بزرگ، درست مانند انسان، خنده یک مکانیسم حیاتی برای مدیریت روابط اجتماعی است. وقتی دو شمپانزده جوان به شوخی با هم کشتی میگیرند، گاز گرفتنهای کوچک یا ضربات سهمگین میتواند به سرعت به یک جنگ واقعی تبدیل شود. در این میان، صدای خنده به طرف مقابل سیگنال میدهد که: «این فقط یک بازی است، نترس!». این کار همچنین موجب تقویت انسجام گروهی میشود. خندیدن به برقراری صلح در گروه و کاهش تنشها پس از یک نزاع کمک میکند. این شباهت رفتاری ثابت میکند که ساختار احساسی ما چقدر به حیاتوحش گره خورده است. واقعیت پشت پرده؛ فراتر از یک شباهت خندهدار اگرچه تماشای خندیدن یک اورانگوتان در ویدئوهای فضای مجازی بسیار سرگرمکننده و جذاب است، اما این یافتهها پیام عمیقتری برای دانشمندان دارد. فهم این نکته که حیوانات نیز دارای ساختارهای پیچیده احساسی، بیولوژیکی و زبانی برای ابراز شادی هستند، مسئولیت انسان را در قبال حفظ زیستگاههای این گونههای در معرض انقراض سنگینتر میکند. شکار غیرقانونی، تخریب جنگلهای استوایی و اسارت در شرایط نامناسب باغوحشها، امروز بزرگترین تهدید برای این «همخندان» ما در طبیعت است. شاید زمان آن رسیده باشد که با شنیدن صدای خنده آنها، به جای نگاهی گذرا، پیوند عمیقتر و انسانیتری با جهان حیاتوحش برقرار کنیم.
همشهری آنلاین
همشهری آنلاینهمشهری آنلاین