راز گران‌ترین خودکار تاریخ | خودکاری که آپولو را نجات داد!

یک خودکار ساده اما تاریخی که در سال ۱۹۶۹ به نجات فضانوردان مأموریت آپولو ۱۱ کمک کرد، در حراجی به قیمت بیش از ۸۵۰ هزار دلار فروخته شد. به گزارش خبرفوری، این خودکار که زمانی برای حل یک مشکل حیاتی در سطح ماه استفاده شد، اکنون به یکی از ارزشمندترین یادگارهای تاریخ فضانوردی تبدیل شده است. تقریبا یک کلید شکسته میتوانست باعث شود ادوین «باز» آلدرین و نیل آرمسترانگ در سال ۱۹۶۹ برای همیشه روی ماه گرفتار شوند. آلدرین، دومین انسانی که روی ماه قدم گذاشت، بعدها گفت: «این بدترین کلیدی بود که ممکن بود بشکند.» آن کلید، فعالکننده سیستم موسوم به Engine Arm بود؛ سامانهای که برای روشن کردن موتور مرحله صعود ماهنشین «ایگل» و بازگشت فضانوردان از سطح ماه ضروری بود. اگر این کلید کار نمیکرد، موتور برای برخاستن از ماه روشن نمیشد و مسیر بازگشت به مایکل کالینز، فضانوردی که در مدار ماه در ماژول فرماندهی منتظر آنها بود، و سپس بازگشت به زمین، بسته میشد. آلدرین درباره آن لحظه در نامهای توضیح داده است: «میتوانستم انگشتم را داخل محل شکستهشده قرار دهم و کلید را دوباره تنظیم کنم، اما از آنجا که جریان برق از طریق کلید محافظ عبور میکرد، نمیخواستم خودم را دچار برقگرفتگی کنم.» در نهایت او تصمیم گرفت از یک راهحل ساده استفاده کند: یک خودکار نمدی را داخل شکاف کلید فرو کرد تا سیستم فعال شود. این راهحل موفقیتآمیز بود و به فضانوردان اجازه داد موتور بازگشت را روشن کنند. همین خودکار با بدنه آلومینیومی مات که اکنون کاملا خشک شده است، در حراجی شرکت ساتبیز در نیویورک با احتساب هزینههای جانبی بیش از ۸۵۰ هزار دلار، معادل حدود ۷۸۰ هزار یورو، فروخته شد. قطعه شکستهشده کلید، یک تکه پلاستیک سیاه به طول حدود ۱.۳ سانتیمتر، نیز همراه آن به خریدار واگذار شد. باز آلدرین اکنون ۹۶ سال دارد و یکی از چهار مرد زندهای است که در جریان مأموریتهای آپولو در اواخر دهه ۱۹۶۰ و اوایل دهه ۱۹۷۰ روی ماه قدم گذاشتهاند. او علاوه بر این خودکار، چند یادگار دیگر از مجموعه شخصی خود را نیز در این حراج عرضه کرد. یک پرچم کوچک اتحاد جماهیر شوروی که آلدرین در مأموریت آپولو ۱۱ همراه خود به ماه برده بود، با امضا و نوشته «به ماه پرواز کرده با آپولو ۱۱» به قیمت ۱۰۲ هزار و ۴۰۰ دلار فروخته شد؛ رقمی حدود ۱۰ برابر بیشتر از ارزش تخمینی اولیه. همچنین برنامه پرواز اصلی آپولو ۱۱، شامل بیش از ۳۰۰ صفحه دستورالعمل برای نخستین فرود انسان روی ماه، که در اول ژوئیه ۱۹۶۹ چاپ شده و به امضای آلدرین رسیده بود، ۵۱ هزار و ۲۰۰ دلار ارزش پیدا کرد. یکی دیگر از اقلام مهم، تصویر معروف طلوع زمین از دید ماژول فرماندهی آپولو ۱۱ بود که ۶۱ هزار و ۴۴۰ دلار فروخته شد. یک ساعت امگا اسپیدمستر نیز به قیمت ۴۴ هزار و ۸۰۰ دلار فروخته شد. البته این ساعت خاص هرگز روی ماه نبوده و متعلق به حدود سال ۱۹۹۰ است؛ ساعت اصلی که آلدرین در سال ۱۹۶۹ همراه داشت، همچنان ناپدید شده است. برنامه آپولو یکی از بزرگترین پروژههای فنی تاریخ بشر محسوب میشود. حدود ۴۰۰ هزار نفر برای تحقق هدف آمریکا یعنی رساندن نخستین انسان به ماه همکاری کردند. نیل آرمسترانگ، باز آلدرین و مایکل کالینز در ۱۶ ژوئیه ۱۹۶۹ به فضا پرتاب شدند و چهار روز بعد، آرمسترانگ و آلدرین با ماهنشین «ایگل» روی سطح ماه فرود آمدند. آنها پس از حدود ۲۲ ساعت حضور روی ماه به زمین بازگشتند؛ بازگشتی که بخشی از موفقیت آن، مدیون یک خودکار ساده بود. هنوز مشخص نیست چه کسی باعث شکستن کلید شده بود. آلدرین میگوید احتمال میدهد آرمسترانگ این کار را کرده باشد، اما آرمسترانگ معتقد بوده که آلدرین هنگام حرکت در فضای کوچک کابین با کولهپشتی خود به کلید ضربه زده است. با این حال، آلدرین تأکید میکند که در نهایت مهمترین مسئله این نبود که مقصر چه کسی بوده، بلکه این بود که راهی برای حل مشکل پیدا شود.