می‌توانستیم بگوییم خداحافظی طولانی، هرچند در واقعیت خداحافظی بسیار بسیار طولانی بود. پایان کار در قطر، در دسامبر ۲۰۲۲، زمانی که پرتغال سوئیس را با نتیجه ۶-۱ شکست داد و گونسالو راموس هت‌تریک کرد، آغاز شد. کریستیانو رونالدو نزدیک به چهار سال طول کشید تا این نکته را بفهمد.
او سه ماه قبل از ۴۲ سالگی‌اش از فوتبال ملی خداحافظی کرد، بیش از ۲۳ سال پس از اولین بازی ملی و دو تورنمنت بزرگ دیرتر. پایان ناخوشایند به طرز غم‌انگیزی اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسید. پایان خوشی در کار نبود: نه زمانی که شانس پرتغال برای قهرمانی در یورو ۲۰۲۴ یا جام جهانی ۲۰۲۶ با انتخاب رونالدو به شدت آسیب دید.
بنابراین، این دومین پیرترین کودک نوپای جهان - هفته خوبی برای خودشیفته‌های مسن در هر دو سوی اقیانوس اطلس نبود - در نهایت با ترک اردو در ماه گذشته پس از نیمکت‌نشینی در بازی مقابل نروژ، از کشورش خداحافظی کرد. او می‌خواست خورخه ژسوس به خاطر «قرار دادن بازیکنی در قد و قواره پله یا مارادونا برای گرم کردن و سپس وارد نکردن او به بازی» عذرخواهی کند، به گفته خودش، و یک پست خود-دلسوزانه و خود-مهم‌انگارانه ۲۰۰۰ کلمه‌ای در اینستاگرام منتشر کرد. محرومیت ۳۰ روزه رونالدو از فدراسیون فوتبال پرتغال به اندازه جریمه‌ی تمسخر شده ۲۱۵ پوندی بی‌ربط است؛ مجازات واقعی برای یک میلیاردر، تشخیص نهایی این است که او نمی‌تواند برای همیشه در تیم ملی پرتغال بازی کند.
open image in gallery
میراث کریستیانو رونالدو پیچیده است اما او بدون شک بزرگترین بازیکن پرتغال است (رویترز)
و فصل آخر نباید دوران شگفت‌انگیز او را تحت‌الشعاع قرار دهد. آمار چهار سال اخیر به او کمک کرده است، اما ۲۳۴ بازی ملی و ۱۴۶ گل رونالدو در فوتبال ملی رکورد هستند و باید برای مدتی طولانی باقی بمانند. به طرز شگفت‌انگیزی، او ۹۹ گل بیشتر از دومین گلزن برتر پرتغال، پائولتا، زده است. لوئیس فیگو و اوزه‌بیو در مجموع نیمی از گل‌های او را برای کشورشان به ثمر رساندند. برای مدت طولانی، جایگاه اوزه‌بیو به عنوان بزرگترین بازیکن تاریخ فوتبال پرتغال بدون چالش بود. اکنون روشن است که او در جایگاه دوم قرار دارد.
چهار سال اخیر به این معنی است که برخی از آمارها نیاز به توضیح دارند. رونالدو رکورددار گلزنی پرتغال در جام‌های جهانی است؛ اما او تنها در ششمین جام جهانی خود از اوزه‌بیو، که در یک جام جهانی بازی کرد، پیشی گرفت. او تنها بازیکنی است که در شش جام جهانی گلزنی کرده است، اما این واقعیت که تنها یکی از این گل‌ها در مرحله حذفی به ثمر رسیده و آن هم یک پنالتی در بازی مرحله یک‌هشتم نهایی بوده، به این معنی است که او در صحنه جهانی انتظارات را برآورده نکرد.
با این حال، او همچنان می‌تواند به عنوان بزرگترین بازیکن تاریخ مسابقات قهرمانی اروپا نامیده شود؛ با ۳۰ بازی و ۱۴ گل. او تنها کاپیتان پرتغال است که جام بزرگی را بالای سر برده است و اگرچه او در فینال یورو ۲۰۱۶ مصدوم شد، اما تماشای رونالدو در کنار زمین، نیمه مربی و نیمه هوادار پرشور، یکی از تصاویر فراموش‌نشدنی دو دهه حضور او در فوتبال ملی است.
open image in gallery
رونالدو در فینال یورو ۲۰۱۶ روی برانکارد منتقل شد (PA)
تصورات از پرتغال تا حدی توسط رونالدو دگرگون شده است؛ تا نسل فیگو و روی کاستا، سال ۱۹۶۶ ناهنجاری بزرگ بود، زمانی که اوزه‌بیو آن‌ها را به نیمه‌نهایی جام جهانی رساند، استثنایی برای کشوری بود که به ندرت برای هیچ تورنمنتی واجد شرایط می‌شد. اگر بهترین تورنمنت‌های رونالدو شامل دو تورنمنت اول او در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۶ بود، زمانی که هسته تیم نسل قدیمی‌تری بود، او سطح ثابتی از رقابت‌پذیری را به آن‌ها داد.
دو هت‌تریک قابل توجه وجود داشت: یکی مقابل سوئد برای اطمینان از صعودشان به جام جهانی ۲۰۱۴، دیگری مقابل اسپانیا در تورنمنت ۲۰۱۸. همچنین تحول قابل توجه رونالدو از یک بازیکن تکنیکی به یک تمام‌کننده بود. او ۱۹ گل در ۵۰ بازی اول خود به ثمر رساند، ۳۷ گل در ۱۰۰ بازی اول: با استانداردهای هر کس دیگری بسیار خوب بود، اما او تنها در حال گرم کردن بود. او ۱۰۹ گل ملی را پس از تولد ۲۸ سالگی خود به ثمر رساند.
۱۴۶مین و آخرین گل او برای پرتغال، پنالتی مقابل کرواسی در تورنتو بود. با این حال، تا آن زمان، رونالدو به خودخواهی و خود-تقلیدی سقوط کرده بود. در جام جهانی ۲۰۲۲، او سعی کرد گلی را که برونو فرناندز به ثمر رسانده بود به نام خود ثبت کند. در سه تورنمنت بزرگ آخر او، تنها گل‌های او در بازی‌های آزاد در ۱۵ بازی مقابل ازبکستان بود.
open image in gallery
آخرین گل رونالدو برای پرتغال، پنالتی مقابل کرواسی در جام جهانی بود (گتی)
او در یورو ۲۰۲۴ به سختی بدترین بازیکن بود؛ ناکارآمد، بی‌تحرک و زمانی که پرتغال چنین استعدادی روی نیمکت داشت، تیم را تضعیف می‌کرد. با این حال او ۴۸۶ دقیقه از ۵۱۰ دقیقه ممکن را بازی کرد، بیشترین زمان از هر بازیکن غیر دروازه‌بان. او در جام جهانی ۲۰۲۶ کمی بهتر بود، اما ۴۴۱ دقیقه از ۴۵۰ دقیقه را بازی کرد.
اتحاد نامقدس او با روبرتو مارتینز ممکن بود یک شاهکار دیپلماتیک از سوی اسپانیایی باشد، اما انکار اینکه این موضوع به پرتغال آسیب رساند، روز به روز سخت‌تر می‌شد. حتی زمانی که رونالدو باید کنار گذاشته می‌شد، او به نحوی نجات یافت که به نظر می‌رسید به سود جیانی اینفانتینو و دونالد ترامپ باشد: به جای محرومیت از شروع جام جهانی پس از کارت قرمز او مقابل ایرلند، سه بازی باقی‌مانده از محرومیتش به طرز جادویی ناپدید شد.
به نظر می‌رسید رونالدو از سوی سرمربی و نهادهای حاکم رفتار ترجیحی دریافت می‌کرد.
open image in gallery
بی‌تحرکی رونالدو در اواخر دوران حرفه‌ای‌اش به پرتغال آسیب زد (رویترز)
یک تیم با استعداد پرتغال رنج برد، در مواقع حساس ناتوان بود و توسط یک مهاجم مرکزی بی‌حرکت مختل شده بود. ظاهراً مرعوب ستاره‌ها، آن‌ها سال‌های اوج فرناندز، برناردو سیلوا، روبن دیاز و بسیاری دیگر را فدا کردند. آن‌ها راموس را فدا کردند، بازیکنی که وقتی مشخص بود تیم با حضور او بهتر است، نیمکت‌نشین شد.
با این حال، رونالدو پس از جام جهانی به کار خود ادامه داد. شاید این ژسوس بود، چهره‌ای گستاخ‌تر از مارتینز، که به این جنون پایان داد. با پایان یافتن دوران حرفه‌ای رونالدو در تیم ملی پرتغال، او مورد ستایش‌های زیادی قرار گرفته است، اما می‌توان سرمربی و هم‌تیمی‌هایش را برای احساس آسودگی بخشید.