اسپورتینگ و منچستر یونایتد بازیکنان، مربیان و شبهای حماسی اروپایی را به اشتراک گذاشتهاند
تعداد کمی از باشگاههای فوتبال در طول سالها ارتباطی به این قوی بین اسپورتینگ سیپی پرتغال و منچستر یونایتد برقرار کردهاند. آنها در زمین رقیب بودهاند، شبهای نمادین را با هم جشن گرفتهاند و برخی از تأثیرگذارترین بازیکنانی را که پیراهن هر دو تیم را بر تن داشتهاند، به اشتراک گذاشتهاند.
این داستانی است که حول محور اشتیاق مشترک به استعدادهای جوان محلی، تمایل به رقابت در شبهای معروف اروپایی و تصویر مردانی میچرخد که هر دو گروه هواداران به یک اندازه دوستشان داشتهاند. داستانی بینظیر بین یک تیم پرتغالی و یک تیم انگلیسی، درست همانطور که هر دو ملت طولانیترین اتحاد سیاسی اروپا را از قرون وسطی تاکنون حفظ کردهاند.
***
آن زمان شروع نشد، اما زمانی بود که این اتفاق افتاد. واقعاً افتاد.
ورزشگاه جدید خوزه آوالاده اسپورتینگ با یک بازی دوستانه پیشفصل در اوت ۲۰۰۳ در برابر منچستر یونایتد افتتاح شد
در ۶ اوت ۲۰۰۳، اسپورتینگ جشن میگرفت. آنها نه تنها دو عنوان از چهار عنوان قهرمانی لیگ قبلی را کسب کرده بودند - بهترین روندشان در دو دهه - بلکه در حال افتتاح چیزی بودند که همه به آن افتخار میکردند، ورزشگاه جدیدشان. این ورزشگاه که تا حدی بر روی ورزشگاه قبلی خوزه آوالاده ساخته شده بود - و همچنین زمینهای دیگری که در منطقه کامپو گراند و لومیا در طول سالها ساخته شده بودند - به نام آوالاده XXI شناخته شد و منظرهای تماشایی بود. یک سقف سبز رنگ، صندلیهای چند رنگ و عدم وجود پیست دو و میدانی مشهور، چیزی که از هویت چند ورزشی باشگاه حکایت داشت اما همیشه به جنبه فوتبال لطمه میزد زیرا هواداران خیلی دور از زمین مینشستند تا به درستی شنیده شوند. این یک ورزشگاه کاملاً مدرن فوتبال بود که آماده بود تا باشگاه را به سطح بعدی برساند، و برای افتتاح آن هیچ چیز بهتر از حضور غول لیگ برتر، باشگاهی که قبلاً تاریخ مشترکی با آن داشتند: منچستر یونایتد، نبود.
شیاطین سرخ به تازگی قهرمانی را از آرسنال پس گرفته بودند و خوشحال بودند که در آخرین بازی پیشفصل خود در لیسبون تور برگزار کنند. آنها همچنین به دلیلی آنجا بودند، اگرچه هیچکس در آن زمان از آن خبر نداشت. این یک افسانه محبوب شد که هیچکس در میان بازیکنان منچستر یونایتد نمیدانست آن جوان لاغر اندام و خوشتیپ که فوتبال را مانند یک بندباز در جنگل بازی میکرد، کیست. این ممکن بود در مورد بازیکنان صادق باشد، اما سر الکس فرگوسن مطمئناً کار خود را انجام داده بود. او معاون خود کارلوس کیروش را در کنار بازیکن ستاره خود دیوید بکام در آن تابستان از دست داده بود. اما قبل از رفتن، کیروش که در اواسط دهه ۱۹۹۰ اسپورتینگ را مربیگری کرده بود، او را در مورد یک فوق ستاره در حال ظهور در تیم جوانان اسپورتینگ هشدار داده بود.
آ بولا رونالدو را «قفلبازکنی که شیاطین سرخ را در وضعیت بدی قرار داد» توصیف کرد فرگوسن قبل از آرسنال، به خاطر خبر رونالدو اقدام کرد
اگر کسی در مورد فوتبال آکادمی در پرتغال میدانست، کیروش همان مرد بود. او کشور را به دو جام جهانی زیر ۲۰ سال رسانده بود و حرفه بازیکنانی مانند روی کاستا، لوئیس فیگو و ژوآئو پینتو را در میان بسیاری دیگر آغاز کرده بود. فرگوسن میدانست که باید سریع عمل کند. کیروش اکنون در مادرید بود و برای جذب این جوان فشار میآورد و رقیب او در لیگ برتر، آرسن ونگر، قبلاً پسر را برای تمرین دعوت کرده بود، به این امید که او را متقاعد کند تا یکی دیگر از آن جواهرات پنهان شود که فقط او میتوانست پیدا کند. چشمانداز داشتن تیری هانری در سمت چپ و یک وینگر جوان پرتغالی به نام کریستیانو رونالدو در سمت راست، تا به امروز یک لحظه بزرگ «چه میشد اگر» برای هواداران توپچیها باقی مانده است.
رونالدو ستاره شب بود. نه ورزشگاه. نه منچستر یونایتد. نه همتیمیهای مشهورترش یا هیچکدام از فوق ستارههای پیراهن قرمز. همه چیز درباره جادوگر اهل مادیرا بود که در بال میرقصید و گری نویل را به راحتی از پا در میآورد. او که در نیمه اول پیراهن سبز و سفید راهراه اسپورتینگ و در نیمه دوم پیراهن طلایی جایگزین را بر تن داشت، به نظر میرسید که از آینده آمده است. بازیکنان یونایتد به طور مشهور از فرگوسن خواستند او را جذب کند، اما آنچه آنها نمیدانستند این بود که یکی از دلایلی که آنها در وهله اول آنجا بودند، این بود که قرارداد او را نهایی کنند. در اصل، فرگوسن به اسپورتینگ قول داده بود که رونالدو برای فصل به صورت قرضی باقی خواهد ماند، اما پس از تماشای نمایش او، نظرش را تغییر داد و او را با اولین پرواز به منچستر فرستاد.
ش مایکل روند خوش را آغاز میکند
کریستیانو رونالدو اولین بازیکنی شد که از اسپورتینگ به منچستر منتقل شد، اما او اولین کسی نبود که هر دو پیراهن را بر تن داشت. تنها چهار فصل قبل، یک نماد فوتبال دیگر همین سفر را طی کرد، فقط در جهت مخالف. در طول دوره پر افتخار ۱۹۹۹ برای کسب سهگانه، پیتر اشمایکل قبلاً به الکس فرگوسن اطلاع داده بود که از خواستههای دروازهبانی شیاطین سرخ و تمام فشارهای همراه آن خسته شده است. او میخواست پایان آرامتری برای دوران حرفهای خود داشته باشد، جایی که بتواند از بازی لذت ببرد. بسیاری حدس میزدند که او به کجا خواهد رفت، و همه فرض میکردند که این فقط یک فصل قبل از خداحافظی او پس از یورو ۲۰۰۰ خواهد بود.
اشمایکل همه را با انتقال به پرتغال برای امضای قرارداد با اسپورتینگ غافلگیر کرد. او اولین دروازهبان برجسته نبود که برای بازی برای یکی از سه تیم بزرگ به پرتغال میآمد. یوزف میاینارزیک لهستانی در دهه ۱۹۸۰ و میشل پرودوم بلژیکی قبلاً این کار را کرده بودند، و ژولیو سزار و ایکر کاسیاس سالها بعد همین راه را دنبال کردند. اما در سال ۱۹۹۹ اشمایکل هنوز یکی از بهترینهای جهان محسوب میشد، و نجاتهای او برای یونایتد در حالی که آنها بزرگترین فصل خود را جشن میگرفتند، کلیدی بود. این یک تقویت بزرگ برای اعتبار بینالمللی اسپورتینگ بود و روحیه هواداران به اوج رسید.
پیتر اشمایکل پس از پیروزی اسپورتینگ مقابل سالگوش برای کسب اولین عنوان قهرمانی لیگ پس از ۱۸ سال، با همتیمی خود لوئیس ویدگال جشن میگیرد (عکس: نونو کوریا / آلسپورت)
در حالی که برخی شک داشتند که آیا او هنوز توانایی لازم را دارد و بیشتر به لذت بردن از آب و هوای لیسبون علاقه دارد، اشمایکل به سرعت به یکی از محبوبترین بازیکنان تبدیل شد و در کسب عنوان قهرمانی لیگ، اولین عنوان پس از ۱۸ سال، برای شیرها قاطعانه عمل کرد و این قرارداد را یکی از مهمترین قراردادهای دوران حرفهای خود کرد. موفقیت به حدی بود که اشمایکل یک فصل دیگر ماند تا از بازی در لیگ قهرمانان اروپا لذت ببرد، این بار با پیراهن اسپورتینگ، و سپس به طور شگفتانگیزی به لیگ برتر بازگشت تا برای استون ویلا و سپس... منچستر سیتی بازی کند. واقعیتی که به هواداران اولدترافورد لطمه زد اما هرگز نقش او را در تاریخ باشگاه در دوران بازگشت دهه نود تحت هدایت الکس فرگوسن کم نکرد.
نانی در مسیر رونالدو قدم میگذارد
رونالدو در دهه قبل همان کاری را برای فرگوسن انجام داد که اشمایکل انجام داده بود، آنها را به سه قهرمانی لیگ برتر و یک جام لیگ قهرمانان در سال ۲۰۰۸ هدایت کرد و در مسیر تبدیل شدن به بهترین بازیکن جهان قرار گرفت. جوان پرتغالی پیراهن شماره ۷ بکام را به ارث برد، و هنگامی که یونایتد برای سومین بار تاج قارهای را به دست آورد، با دو بازیکن دیگر که قبلاً پیراهن اسپورتینگ را بر تن داشتند، این کار را انجام داد. مدافع آرژانتینی گابریل هاینزه که به طور خلاصه در سال ۱۹۹۸ به باشگاه لیسبونی قرض داده شده بود، اکنون بخشی از خط دفاعی یونایتد بود. او بازیکنی است که کمترین ارتباط را با باشگاه لیسبونی دارد، اما ستاره نوظهور پرتغالی نانی داستان دیگری بود.
نانی از تیم زیر ۲۰ سال باشگاه آمده بود پس از اینکه بخش بزرگی از سالهای شکلگیری خود را در ماساما، سینترا و بیشتر از همه در خیابانها بازی کرده بود. او یک وینگر متفاوت بود، کمتر خوشتیپ و با نگرشی با پشتکار بالا که فرگوسن را به شدت تحت تأثیر قرار داد. با بازگشت کیروش در کنارش، زیاد طول نکشید تا او را متقاعد کند که مردی را که اسپورتینگ فکر میکرد او را به سمت قهرمانی لیگ در سال ۲۰۰۷ هدایت خواهد کرد، جذب کند. نانی شاگرد رونالدو شد و با بازیکنانی مانند تهوز، رونی، پارک جی-سونگ و باتجربهها رایان گیگز و پل اسکولز به طرز ویرانگری ارتباط برقرار کرد.
هنگامی که رونالدو به رئال مادرید رفت، نانی برای مدتی مرد برجسته باشگاه و یکی از تأثیرگذارترین افراد آن در سالهای آخر فرگوسن شد. اگرچه او هرگز به همان ارتفاع رونالدو نرسید (چه کسی رسید؟)، اما جمعیت اولدترافورد نه تنها به خاطر گلها و پاس گلهایش، بلکه به خاطر اینکه همیشه آماده بود تا خود را وقف هر توپ کند، انگار که دنیا به پایان میرسد، او را دوست داشتند.
بازیکن دیگری که این توصیف را دارد، مدافع میانی مارکوس روخو است، دومین مدافع آرژانتینی که برای هر دو باشگاه بازی کرده است. روخو، یک مدافع میانی سرسخت در بهترین سنت بازیکنان فوتبال آمریکای جنوبی بدون تعارف، نمایشهای چشمگیر خود را برای اسپورتینگ انجام داد و باعث شد به منچستر منتقل شود، جایی که او برای مدت طولانی ماند اما زمان بازی او به شدت توسط مصدومیتها و مسائل انضباطی محدود شد. اگر روخو یک اشتباه نادر در تاریخ بازیکنانی بود که منچستر یونایتد از اسپورتینگ خریده بود، نفر بعدی یک موفقیت چشمگیر خواهد بود.
برونو فرناندز، استاد میانی، طرفداران را در آوالاده و اولدترافورد شگفتزده میکند
برونو فرناندز دوران حرفهای عجیبی داشته است. او در شهر پورتو شروع به بازی کرد اما هرگز برای بزرگان شهر بازی نکرد. پاستلیریا و بوآویستا جایی بود که او اولین قدمهای خود را در بازی برداشت قبل از اینکه به ایتالیا، به طور شگفتانگیزی، برای بازی در پسکارا در حالی که فقط ۱۷ سال داشت، و سپس اودینزه و سمپدوریا منتقل شود. او سالها زیر رادار بود تا اینکه اسپورتینگ حرکت درستی انجام داد و او را به پرتغال بازگرداند. تحت هدایت خورخه ژسوس، او به با استعدادترین بازیکن تیم تبدیل شد و به سرعت به یکی از محبوبترین بازیکنان و بهترین بازیکن لیگ تبدیل شد. او هرگز موفق نشد لیگ را با شیرها فتح کند - در واقع، او هرگز در تمام دوران حرفهای خود قهرمان لیگ نشده است - اما در سال ۲۰۱۹ قبل از انتقال به اولدترافورد، جام حذفی پرتغال را کسب کرد.
در آنجا او به سرعت به دل شیرها انداخته شد اما ثابت کرد که از جنس مناسبی برای پیروزی در یکی از معتبرترین و پرتقاضاترین میدانهای جهان است. او که چندین سال کاپیتان باشگاه بوده است، بدشانس بود که در دهههای اخیر در بدترین فصلهای باشگاه زندگی کرد، اما رهبری و مهارتهای او به شیاطین سرخ اجازه داده است که بیشتر اوقات شناور بمانند و آن ارتباط فوقالعاده بین آنها و اسپورتینگ را تقویت کرده است.
آموریم موفق به تکرار موفقیت اسپورتینگ در اولدترافورد نشد
با این حال، او آخرین ستاره آوالاده نبود که بعداً حرفهای را در اولدترافورد دنبال کرد؛ فقط داستان روبن آموریم به یاد ماندنیترین داستان کاپیتان فعلی باشگاه نبود. آموریم دومین قهرمانی خود را با اسپورتینگ کسب کرده بود و به راحتی به سمت سومین قهرمانی، یک قهرمانی تاریخی پشت سر هم که شیرها از دهه ۱۹۵۰ تجربه نکرده بودند، میرفت. سپس یونایتد در پاییز پس از اخراج اریک تن هاگ به سراغش آمد. آموریم میخواست تا پایان فصل صبر کند اما مالکیت یونایتد گفت «الان یا هیچ وقت» و همین شد.
عملکرد او به عنوان سرمربی منچستر یونایتد هنوز هم یکی از بدترینها در تاریخ مدرن باشگاه محسوب میشود، و حتی اگر اسپورتینگ به لطف روی بورخس، پس از اینکه تقریباً با انتصاب ژوآئو پریرا خود را در دردسر انداختند، موفق به کسب عنوان قهرمانی لیگ شد، او میراث خود را در آوالاده به دلایل اشتباه لکهدار کرد و اواسط فصل از باشگاه خارج شد. او هنوز جایگاهی در تاریخ اسپورتینگ به عنوان یکی از معدود مربیانی که دو بار با شیرها قهرمان لیگ شدهاند، دارد، اما بین بسیاری از هواداران و مربی، هیچ عشق و علاقهای وجود ندارد، همان اتفاقی که برای شیاطین سرخ افتاد.
آموریم نتوانست موفقیت خود را در اسپورتینگ در منچستر یونایتد تکرار کند (عکس: گتی ایماژ) شبهای به یاد ماندنی اروپایی و طلسم خوششانسی
در مورد رویاروییهای بین دو تیم، داستانهای هر دو باشگاه دوباره در رابطهای که به دهه ۱۹۶۰ بازمیگردد، برخورد میکنند. در یک اتفاق خارقالعاده، این دو باشگاه دو بار در رقابتهای اروپایی با هم روبرو شدهاند و در هر دو مورد طلسم خوششانسی بودهاند. هر دو بار، تیمی که پیروز شد، جام قهرمانی را که برای آن رقابت میکردند، بالای سر برد: اسپورتینگ جام برندگان جام اروپا در سال ۱۹۶۴ را برد، و یونایتد در سال ۲۰۰۸ قهرمان اروپا شد.
تا سال ۱۹۶۴، منچستر سرانجام با سوگواران نسل مشهور بابز بیبز خود کنار میآمد. سر مت بازبی خود را از خاکستر فاجعه هوایی مونیخ بیرون کشیده بود و یک تیم قدرتمند دیگر بازسازی کرده بود، با همراهی بابی چارلتون، بازمانده، که با مهاجم فوقالعاده اسکاتلندی دنیس لا و وینگر نوظهور ایرلندی شمالی جورج بست همراه بود. آنها سهگانه مقدس نامیده میشدند و با هم یونایتد را در سال ۱۹۶۳ قهرمان جام حذفی و در سالهای ۱۹۶۵ و سپس ۱۹۶۷ قهرمان لیگ دسته اول کردند و سپس اولین جام باشگاهی اروپایی مورد انتظار باشگاه را به دست آوردند.
با این حال، قبل از آن، آنها در ماه مارس به لیسبون سفر کردند برای دیداری که بسیاری انتظار داشتند به راحتی پیروز شوند. به هر حال، یونایتد بازی رفت را ۴-۱ در خانه با راحتی پیروز شده بود و مدعی اصلی قهرمانی جام برندگان جام اروپا بود. آنچه آنها در پایتخت پرتغال دریافت کردند، درسی بود که فراموش نمیکردند زیرا اسپورتینگ بزرگترین شب خود را در تاریخ اروپا تجربه کرد. در بازی برگشت، که در ۱۸ مارس ۱۹۶۴ برگزار شد، اسپورتینگ به درخشانی همیشه خود در بازیهای قارهای بود و با نتیجه ۵-۰ پیروز شد و جواز حضور در نیمه نهایی مقابل المپیک لیون را کسب کرد. هتتریک اوسوالدو سیلوا، به دنبال گلهای جئو و ژوآئو مورایس، که قهرمان بازی تکراری فینال در بلژیک در هفتههای بعد شد، پنج گل را به ثمر رساند که اولین پیروزی اروپایی یونایتد را به تأخیر انداخت و راه را برای موفقترین کمپین بینالمللی شیرهای لیسبون هموار کرد.
بزرگترین شب اروپایی تاریخ اسپورتینگ شاهد پیروزی شگفتانگیز شیرها مقابل منچستر یونایتد با نتیجه ۵-۰ در آوالاده برای جبران شکست ۴-۱ در بازی رفت بود
«یک شاهکار حماسی» و «شیاطین منچستر شیطان را در لیسبون دیدند» دو تیتر روزنامههای ورزشی پرتغال آ بولا در مورد این بازی بودند. علیرغم شکست بزرگ، رابطه بین دو باشگاه هرگز تیره نشد، و بسیاری از هواداران اسپورتینگ تنها چهار سال بعد، زمانی که همین تیم یونایتد بنفیکا را در فینال جام باشگاههای اروپا در ومبلی شکست داد، جشن گرفتند.
رونالدو دوبار اسپورتینگ را شکست داد
این دو تیم تنها یک بار دیگر در مرحله گروهی لیگ قهرمانان اروپا در سال ۲۰۰۷ با هم روبرو شدند، زمانی که شیاطین سرخ مسیر خود را برای سومین بار قهرمانی اروپا آغاز کردند. در ۱۹ سپتامبر ۲۰۰۷، کریستیانو رونالدو تنها گل شب را مقابل تیم سابق خود به ثمر رساند، تیمی که سرمربی آن پائولو بنتو بود و چندین فارغالتحصیل آکادمی جوانان را در خود داشت. اسپورتینگ، بسیار شبیه یونایتد، همیشه باشگاهی بوده است که ارتباط نزدیکی با تیمهای جوانان خود داشته است، و آنها در آغاز هزاره، به عنوان دو تا از چهار تیمی (دیگری آژاکس و بارسلونا) که بهترین آکادمی را در کل اروپا داشتند، در نظر گرفته میشدند.
بازی برگشت در اولدترافورد با پیروزی ۲-۱ برای میزبان به پایان رسید، با گل اول شیرها توسط آبل فریرا، که اکنون سرمربی پالمیراس است، اما کارلوس تهوز و دوباره رونالدو، در وقت اضافه، گل پیروزی را به ثمر رساندند که جایگاه اول گروه را برای یونایتد تضمین کرد و اسپورتینگ را در رده سوم پشت سر آ اس رم قرار داد.
کریستیانو رونالدو در بازیهای رفت و برگشت زمانی که منچستر یونایتد در مرحله گروهی لیگ قهرمانان ۲۰۰۷/۰۸ با اسپورتینگ روبرو شد، گلزنی کرد. (عکس: مایک هیوییت/گتی ایماژ)
برای شش دهه اکنون، تاریخ این دو باشگاه به طور جداییناپذیری در هم تنیده شده است. آنها مربیان، بازیکنان، دوئلهای اروپایی و حتی افتتاحیه ورزشگاه را به اشتراک گذاشتهاند. هر دو باشگاه اشتیاق مشترکی برای اهمیت توسعه بازیکنان بومی برای تیم اصلی دارند و به خاطر هواداران پرشور خود شناخته شدهاند. در تاریخ فوتبال پرتغال، باشگاه دیگری وجود ندارد که به اندازه اسپورتینگ سیپی با منچستر یونایتد با یک باشگاه بریتانیایی پیوند عمیقی داشته باشد. چه کسی میداند فصل بعدی این گردهمایی احساسی تکراری چه خواهد بود.
