اندی رابرتسون شاید بهترین بازیکن تاریخ اسکاتلند نباشد، اما بدون شک بهترین کاپیتان این کشور است. قرار دادن نام رابرتسون بالاتر از کنی دالگلیش، قهرمان لیورپول، با توجه به تعداد بازی‌های ملی که در روز دوشنبه در سنت گالن به ۱۰۳ بازی خواهد رسید، حتی برای نسل‌هایی که کنی دالگلیش را فقط در یوتیوب دیده‌اند، کفرآمیز است. دوران بازی ملی دالگلیش با ۱۰۲ بازی به پایان رسید و اتفاقات عجیبی باعث شد او جام جهانی ۱۹۸۶ را از دست بدهد.
نیازی به مقایسه یک مدافع چپ در سال ۲۰۲۶ با یک مهاجم از دهه‌های گذشته نیست. دالگلیش و رابرتسون در پست‌های متفاوتی در ورزشی اساساً متفاوت هستند. در عوض، عبور رابرتسون از رکورد بازی‌های ملی، دلیلی برای ستایش مشارکت اوست.
افراد حاضر در تیم ملی اسکاتلند، رابرتسون را چسبی می‌دانند که تیم را کنار هم نگه می‌دارد؛ بازیکنی پرافتخار که با همه یکسان رفتار می‌کند و کارهای بی‌شماری برای بهتر کردن تیم انجام می‌دهد. رابرتسون به طور مرتب هزینه‌های شب‌نشینی‌های تیم را از جیب خود پرداخت کرده است. این بازیکن ۳۲ ساله به اندازه حرفه‌اش، به محیط کلی تیم نیز متعهد است. اسکاتلند تحت هدایت رابرتسون از تیم‌های بازنده بین‌المللی به شرکت‌کنندگان ثابت در تورنمنت‌ها تبدیل شده است.
مدافعان چپ به ندرت مورد ستایش قرار می‌گیرند. اما وقتی در سطح رابرتسون باشند، در صورت ناکامی تیم، مورد انتقاد قرار می‌گیرند. او سنگین‌ترین بار را بر دوش کشیده است، در حالی که احتمالاً نتوانسته است پیروزی‌ها را به شیوه‌ای مناسب جشن بگیرد.
سفر رابرتسون او را نه تنها از دالگلیش، بلکه از دیگران نیز متمایز می‌کند. تا مارس ۲۰۱۴، زمانی که رابرتسون اولین بازی خود را به عنوان تعویضی در دقیقه ۶۷ در دیداری دوستانه در ورشو انجام داد، او توسط تیم جوانان سلتیک رد شده بود، دوران حرفه‌ای خود را در کوئینز پارک از سر گرفته بود و در رنگ پیراهن داندی یونایتد توجه‌ها را به خود جلب کرده بود. هال تیم بعدی او بود.
استیو بروس که رابرتسون را به هومبرساید برد، می‌گوید: «او یکی از بهترین خریدهای من در تمام دوران است.» «هنوز به یاد دارم که وقتی آمد، دست والدینش را گرفته بود.
«او می‌توانست مثل باد بدود و پای چپ بسیار خوبی داشت. ما می‌خواستیم بهترین بازیکنان جوان را جذب کنیم و فکر می‌کردیم او ممکن است به دلیل مصدومیت‌ها چند بازی انجام دهد، اما اندی وارد ترکیب شد و دیگر بیرون نیامد، که گواهی بر توانایی اوست. من از او بسیار خوشحالم.»
رابرتسون و فیل باردسلی جایگزین آلن هاتون و بری بانان در لهستان شدند. هاتون می‌گوید: «او پسر جوانی بود که با آزادی زیادی بازی می‌کرد.» «او انرژی و جسارت داشت که تمام روز در زمین بالا و پایین برود، او با سرعت ۱۰۰ مایل در ساعت سانترهایی را به محوطه جریمه ارسال می‌کرد. او برای سن کمش، در دفاع تک به تک نیز فوق‌العاده بود. من به ۵۰ بازی ملی رسیدم. یادم می‌آید که فکر می‌کردم هیچ شانسی برای رسیدن کسی به ۱۰۰ بازی وجود ندارد.»
الکس مک‌لیش، که در سال ۲۰۱۸ بازوبند کاپیتانی اسکاتلند را به رابرتسون داد، درباره تأثیر احتمالی آن بر دالگلیش شوخی می‌کند. «کنی می‌خواهد بازگردد،» او می‌گوید. «نه، او کاملاً از اندی خوشحال خواهد شد. این نشان می‌دهد که کنی دالگلیش چقدر او را دوست دارد و چقدر شخصیت اندی بالاست.
«به نظر من دوران جدیدی بود. ما در حال بازسازی بودیم و به نظر می‌رسید اندی بهترین گزینه برای قرار گرفتن در خط مقدم آن باشد. من مطمئنم هر کس دیگری نیز همین تصمیم را می‌گرفت. بازیکنی فوق‌العاده با نگرش عالی و بسیار مورد علاقه هم‌تیمی‌هایش. او کاپیتانی طبیعی بود. او سطوح بالایی را می‌طلبد بدون اینکه کسی را سرزنش کند. او سرسخت است؛ اگر او صحبت کند، همه ساکت می‌شوند و گوش می‌دهند.
«وقتی به او گفتم [که کاپیتان است]، هنوز به یاد دارم که چشمانش چگونه برق زد. او از شنیدن آن خوشحال شد. او لبخند بزرگی به من زد و گفت که چقدر افتخار می‌کند که کاپیتان کشورش باشد.»
مک‌لیش ارزش تصمیم خود را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد. رابرتسون ۸۰ بار بازوبند را بر بازو بسته است. مک‌لیش به راحتی می‌توانست، به عنوان مثال، آن را به کیران تیرنی، کالوم مک‌گرگور یا جان مک‌گین بدهد. ایمان مک‌لیش به رابرتسون و متقاعد کردن اسکات مک‌تومینای برای تعهد به اسکاتلند، کمک‌های بزرگ و ماندگاری بود.
دوران حرفه‌ای رابرتسون می‌توانست به مسیری متفاوت طی شود. فوتبال اسکاتلند مملو از بازیکنانی است که توسط باشگاه‌های بزرگ رد شده‌اند و سال‌ها در سطوح پایین‌تر بازی می‌کنند. بلر اسپیتال، که با رابرتسون در کوئینز پارک و داندی یونایتد بازی کرد، معتقد است که در اینجا یک درس گسترده‌تر وجود دارد.
«نمی‌گویم هر بازیکنی می‌تواند مانند اندی عمل کند، اما در هرم فوتبال اسکاتلند قطعاً بازیکنانی وجود دارند که فقط به فرصت و کسی نیاز دارند که به آنها باور داشته باشد،» او می‌گوید. «کوئینز پارک در آن زمان محیط خوبی برای این بود. ما سپس در داندی یونایتد بسیار خوش‌شانس بودیم که مدیری [جکی مک‌نامارا] داشتیم که به بازیکنان جوان باور داشت. اندی همه چیز را به راحتی پذیرفت. هیچ چیز او را دستپاچه نکرد.»
او در همه جا تأثیر فوری گذاشته است. جان رنکین در داندی یونایتد بازیکن ارشد بود، زمانی که رابرتسون شهرتش را افزایش داد. او یک بازی دوستانه پیش‌فصل در یونیون برلین را به یاد می‌آورد، زمانی که برای اولین بار کسی را دید که در عرض شش سال قهرمان لیگ قهرمانان اروپا شد. رنکین در حالی که از سکو تماشا می‌کرد، گفت: «این کیست؟» «در روز اول در زمین تمرین، اندی برای تعویض لباس به جای رختکن تیم اصلی، به سمت رختکن تیم جوانان رفت. او بسیار فروتن بود، هیچ احساس استحقاقی در او وجود نداشت.
«او می‌دانست که می‌خواهد چه کار کند. در زمین، این وضعیت بود: «از سر راهم برو کنار، من دارم می‌آیم.» در خارج از زمین، او مردی بسیار فروتن بود که می‌دانست زندگی‌اش بر اساس تلاش والدینش ساخته شده است. او اشتیاق داشت که بهترین بازیکن در هر جلسه تمرینی باشد. هرگز در مورد خودنمایی نبود، بلکه در مورد تلاش برای رسیدن به اوج بود.»
در جریان بازی با مادرول، زمانی که یونایتد ۳-۰ پیش بود، رنکین به هم‌تیمی‌ها هشدار داد که فشرده بازی کنند. سپس رابرتسون جسورانه پیش تاخت و چهارمین گل را به ثمر رساند، قبل از اینکه رنکین او را به خاطر عدم پیروی از دستورات سرزنش کند. «اما من گل زدم، مگر نه؟» پاسخ او بود.
جردن هندرسون و جیمز میلنر در شکل‌دهی به نحوه برخورد رابرتسون با دیگران تأثیر زیادی داشته‌اند. رابرتسون نمی‌خواست استیو کلارک در ماه ژوئن به دوران مربیگری خود در اسکاتلند پایان دهد، اما در طول یک جلسه احساسی در شارلوت، مشخص بود که نظر کلارک قطعی شده است. کلارک چهار ماه بعد به هامپدن پارک باز نمی‌گشت، اما برای رابرتسون، که برای ۱۰۰ بازی ملی مورد تقدیر قرار می‌گرفت.
خوشبختانه دالگلیش نسبت به رکورد خود تعصب ندارد. مک‌گین این وقفه بین‌المللی را با ۹۳ بازی ملی آغاز کرد. رایان کریستی و اسکات مک‌تومینای شانس کمی برای رسیدن به ۱۰۲ بازی دارند. بیلی گیلمور ۲۵ ساله است، اما در ماه اکتبر به ۵۰ بازی ملی رسید.
رابرتسون می‌گوید: «موضوع این نیست که رکورد را برای همیشه نگه دارم.» «این واقعاً من نیستم.»
فروتنی. یکی از ویژگی‌های مداوم و دوست‌داشتنی رابرتسون. هر زمان که این دوران حرفه‌ای ملی او به پایان برسد، فقدان او جبران‌ناپذیر خواهد بود.